26/06/2026
Ziba Jan
د قرآن کریم په سورت یونس کې الله تعالی د فرعون د غرقېدو په اړه داسې فرمایي:
«فَالْيَوْمَ نُنَجِّيكَ بِبَدَنِكَ لِتَكُونَ لِمَنْ خَلْفَكَ آيَةً» ژباړه: "نن به موږ ستا بدن وژغورو، ترڅو له تا وروسته خلکو ته د عبرت نښه وګرځې." (سورة یونس: ۹۲)
د اسلامي روایتونو له مخې، کله چې فرعون او د هغه لښکر د حضرت موسی علیه السلام په تعقیب سمندر ته ننوتل، د الله تعالی په حکم اوبه ورباندې راټولې شوې او ټول یې غرق شول. خو الله تعالی د فرعون جسد خوندي وساته، ترڅو د راتلونکو نسلونو لپاره د عبرت نښه وي.
له دې پېښې وروسته زرګونه کاله تېر شول، تمدنونه بدل شول او د مصر د پخوانیو پاچاهانو مميانې د وخت په تېرېدو د ځمکې لاندې پټې پاتې شوې.
د نولسمې پېړۍ په وروستیو کې د مصر په لرغونو سیمو کې د لرغونپوهنې د کیندنو پر مهال د فرعونانو ګڼې مميانې وموندل شوې. د دغو موندنو له ډلې یوه ممي هم وه چې ډېری څېړونکي یې د حضرت موسی علیه السلام د زمانې له یوه فرعون سره تړي، که څه هم د هغه دقیق هویت د تاریخپوهانو ترمنځ لا هم د بحث موضوع ده.
وروسته دا ممي د علمي څېړنو لپاره معاینه شوه او د مصر په موزیم کې وساتل شوه. د دې موندنې له امله د قرآن کریم هغه آیت ته د مسلمانانو پام نور هم واوښت چې د فرعون د بدن د ساتل کېدو یادونه پکې شوې ده.
ځینې لیکوال د فرانسوي ډاکټر موریس بوک
ای نوم هم یادوي او وایي چې د ممي د څېړنې پر مهال یې د قرآن کریم له آیتونو سره د دې پېښې ورته والی ولید. خو دا ادعا چې هغه وروسته مسلمان شوی و، د معتبرو تاریخي اسنادو له مخې په یقیني ډول نه ده ثابته شوې، نو د احتیاط له مخې باید د قطعي حقیقت په توګه بیان نه شي.
د دې کیسې اصلي پیغام دا دی چې د دنیا قدرت، شتمني او غرور تلپاتې نه دي. فرعون چې د ربوبیت دعوه یې کوله، نن یې جسد د خلکو لپاره د عبرت نښه ګرځېدلی دی، څو هر انسان پوه شي چې حقیقي واکمني یوازې د الله تعالی ده.@