Bụi Trần Lang Thang

Bụi Trần Lang Thang Chia sẽ những câu chuyện nhân văn và truyền cảm hứng: Văn Hoá, Ẩm thực, Lịch Sử, Địa lý

Petroglyphs & pictographs - Rock Art in Arizona Photos:   Trần Lang ThangColumbus và Tây Ban Nha đến Châu Mỹ năm 1492, t...
03/31/2024

Petroglyphs & pictographs - Rock Art in Arizona
Photos: Trần Lang Thang

Columbus và Tây Ban Nha đến Châu Mỹ năm 1492, trước đây khoảng 500 năm. Anh Quốc lập khu định cư đầu tiên ở Jamestownn, Virgina năm 1607, mới hơn được 400 năm. Đất nước Hoa Kỳ thành lập được khoảng 250 năm, còn quốc gia Canada thành lập chỉ được hơn 150 năm.

Nhưng con người đã có mặt ở châu Mỹ hơn cả chục ngàn năm. Những văn hoá không có chữ viết thì thường bị xem là không có lịch sử, nhiều người cho họ là những người "tiền sử".

Lang thang từ sa mạc đá đen đến hẻm núi đá đỏ ở tiểu bang Arizona, có thể xem như lang thang một phòng trưng bày nghệ thuật cổ xưa rộng lớn. Qua hàng nghìn năm, người dân trên vùng đất đa dạng này đã khắc họa những hình ảnh lên những tảng đá, ghi nhận những giấc mơ và thần thoại của họ vào những vách đá; Hiện tượng 'tranh khắc đá' này có biệt danh là "petroglyphs".

Một số người khác trộn các chất màu từ thực vật và khoáng chất để vẽ dấu tay, dấu chân, động vật và các vị thần trên tường của các hang động trong các bức tường trên những hẻm núi cao; những chữ tượng hình này gọi là "pictographs".

Ngày nay sau cả chục ngàn năm, những dấu tích tiền nhân để lại vẫn còn tạo rất nhiều ấn tượng khi nhìn thấy được. Rất tiếc nhiều lúc chúng ta sẽ không bao giờ biết được chính xác họ muốn nói điều gì.

Nhưng có lúc chúng ta thấy được họ biết làm điểm đánh dấu ngày hạ chí (Summer Soltice marker). Cả ngàn năm trước, họ đã biết dùng mặt trời để lên kế hoạch cho đời sống theo từng mùa. Đối với những người làm nông nghiệp, biết được khi nào có thể trồng trọt hoặc khi nào có được những cơn mưa là điều quan trọng cho sự sinh tồn.

Nếu chịu khó chui ra khỏi xe, có lúc cũng thấy được những thứ khá thú vị. 🤓

03/30/2024

Oak Creek Canyon Scenic Drive (Rt 89A) between Sedona and Flagstaff, Arizona.
Video: Trần Lang Thang

https://dreamsedona.com/oak-creek-loop.html
Link trên có nói: "rated a Top 5 Most Scenic Drive by Rand McNally"

Công ty chuyên làm bản đồ nổi tiếng Rand McNally (thành lập từ 1856 ở Chicago) nhận định đây là một trong 5 con đường cảnh đẹp nhất trên đất Mỹ.

Khúc này khá thẳng, nhưng có nhiều khúc đường hơi ngoằn ngoèo. Nên tránh chạy ban đêm, không hẳn vì nguy hiểm cho bản thân mình mà phải coi chừng nhiều thú vật như nai thấy đèn bất thình lình nhảy ra đầu xe, đụng tụi nó chết hay gây thương tích tội nghiệp. Đôi khi mình cũng thấy vài con bị thương bên lề đường.

Đây là con đường để nhâm nhi cà phê thơm hay trà ấm, không phải để chạy bán mạng gấp rút, save that's for the Autobahn in Germany :-)

Và chúng ta cũng nên chạy ban ngày mới ngắm cảnh được, ban đêm tối om giữa rừng núi đâu có đèn đường :-) Tiểu bang Arizona khi lên cao, từ 5000 ft elevation trở lên thì có nhiều rừng thông, dưới 4000 ft elevation thì có xương rồng như loại saguaro đặc biệt thấy ở vùng Phoenix, Tucson.

03/24/2024

Lang thang Zion National Park, tiểu bang Utah

Zion nằm dọc theo rìa của khu vực có biệt danh là Cao nguyên Colorado (Colorado Plateau). Các lớp đá đã được nâng lên, nghiêng và xói mòn theo mưa gió sau vài trăm triệu năm, một loạt vách đá đầy màu sắc trải dài giữa Bryce Canyon và Grand Canyon.

Lớp đá dưới cùng ở Bryce Canyon là lớp trên cùng ở Zion, và lớp dưới cùng tại Zion đây là lớp trên cùng ở Grand Canyon.

Video: Trần Lang Thang

Thị trấn Macon ở tiểu bang Georgia rất nhỏ, không thể nào so sánh với sự hoàng tráng của thủ đô Hoa Kỳ Washington DC. Nh...
03/22/2024

Thị trấn Macon ở tiểu bang Georgia rất nhỏ, không thể nào so sánh với sự hoàng tráng của thủ đô Hoa Kỳ Washington DC.

Nhưng chúng ta có được một trải nghiệm khác với lễ hội Hoa Anh Đào. Cảm giác rất là ấm cúng, người dân địa phương nhiệt tình chào đón những du khách đến viếng thăm trị trấn nhỏ bé của họ. Tưng bừng không khí mùa Xuân không chỉ với nhiều cây hoa Anh Đào, mà nhiều loại hoa khác cũng đua nhau nở rộ khắp đường phố ở thời điểm này.

Ở đây cũng có rất nhiều nhà thờ khác xây trước thời Nội chiến Hoa Kỳ, kiến trúc đẹp và bảo tồn rất tốt.

Theo truyền thống lễ hội được bắt đầu với một buổi lễ ở Christ Church, nhà thời đầu tiên của Macon sáng lập năm 1825. Toà nhà hoàn tất trước thời Nội Chiến Hoa Kỳ, và nằm trong Sổ bộ Địa danh Lịch sử Quốc gia Hoa Kỳ (National Register of Historic Places).

Buổi lễ ở Christ Church cầu nguyện cho hoà bình thế giới. Phái đoàn từ Nhật cũng có đến tham gia. Nếu có dịp viếng thăm lễ hội ở đây, mình thấy cũng nên tranh thủ để dự buổi lễ này. Cho dù không phải là người theo đạo công giáo, nhưng chương trình cầu nguyện cho hoà bình rất hay và cho chúng ta hiểu thêm ý nghĩa của lễ hội.

03/21/2024

Wesleyan College ở thị trấn Macon, tiểu bang Georgia.
Trường đầu tiên trên thế giới được phép cấp bằng cho phụ nữ, sáng lập năm 1836.

Rất nhiều người phụ nữ rất giỏi và nổi tiếng từng là sinh viên ở đây, kể cả 3 chị em nhà họ Tống: Tống Ái Linh (phu nhân của Khổng Tường Hi) , Tống Khánh Linh (phu nhân của Tôn Trung Sơn) và Tống Mỹ Linh (phu nhân của Tưởng Giới Thạch).

"Thủ đô Hoa Anh Đào của thế giới" nằm ở tiểu bang GeorgiaMặc dù Hoa Anh Đào ở Washington DC nổi tiếng nhất trên đất Mỹ. ...
03/21/2024

"Thủ đô Hoa Anh Đào của thế giới" nằm ở tiểu bang Georgia

Mặc dù Hoa Anh Đào ở Washington DC nổi tiếng nhất trên đất Mỹ. Thị trấn Macon ở tiểu bang Georgia có mệnh danh là "Cherry Blossom Capital of the World" - Thủ đô Hoa Anh Đào của thế giới.

Macon cách Atlanta khoảng 135 km (85 miles), lái xe khoảng tiếng rưỡi.

Từ năm 1983, mỗi năm đều có tổ chức Lễ Hội Hoa Anh Đào.
Năm nay là từ 15 đến 24 tháng 3, 2024.

Official Link: https://cherryblossom.com/

Festival info: https://cherryblossom.com/about-the-festival/

Trị trấn Macon tuy nhỏ nhưng rất dễ thương, và tuyên bố là có đến 350,000 cây hoa Anh Đào (dựa theo official link trên). Trong khi trung tâm Washington DC chỉ có khoảng 4,000 cây (gần 1/10). Có thể tưởng tượng hoa Anh đào ở Macon nhiều như thế nào.

Georgia là "Peach state", tiểu bang nổi tiếng trồng Đào. Khí hậu thích hợp cho Peach thì cũng thích hợp cho Cherry. Cho nên những cây Anh Đào ở vùng này rất tốt tươi. Đầy các đường phố khu dân cư, nông trại, công viên, nhà thờ vv

Một trong những nơi có hoa rất đẹp là Wesleyan College, một ngôi trường cũng khá đặc biệt. Đây là trường đầu tiên trên thế giới được phép cấp bằng cho phụ nữ, sáng lập năm 1836. Và đây cũng là nôi sinh của hội nữ sinh trên đất Mỹ (birthplace of the first sororities in the United States).

Rất nhiều người phụ nữ rất giỏi và nổi tiếng từng là sinh viên ở đây, kể cả 3 chị em nhà họ Tống: Tống Ái Linh (phu nhân của Khổng Tường Hi) , Tống Khánh Linh (phu nhân của Tôn Trung Sơn) và Tống Mỹ Linh (phu nhân của Tưởng Giới Thạch).

03/18/2024

Washington DC - Peak Bloom
Sau một trong những mùa đông ấm áp nhất được ghi nhận, đây là kỷ lục "Peak Bloom" nở cực điểm rất sớm. Trong lịch sử chỉ sau năm 1990 vài ngày (1990 peak bloom ngày 15 tháng 3)

03/18/2024

Cua Hoàng Đế Na Uy - làm 4 món

Cua Hoàng Đế Na Uy - làm 4 món Vancouver và Toronto là 2 thành phố Bắc Mỹ có Ẩm thực Quảng Đông (Hong Kong - Cantonese C...
03/18/2024

Cua Hoàng Đế Na Uy - làm 4 món

Vancouver và Toronto là 2 thành phố Bắc Mỹ có Ẩm thực Quảng Đông (Hong Kong - Cantonese Cuisine) rất ngon. Không muốn bàn đến chuyện tình trạng kinh tế Hong Kong ngày nay như thế nào, nhưng từ 1997 khi Anh trả Hong Kong lại cho Trung Quốc thì đã có rất nhiều đầu bếp Hong Kong sang định cư Canada vì từng nằm cùng Commonwealth. Cho nên đồ ăn theo phong cách Hong Kong rất ngon ở 2 thành phố này. Rất nhiều bạn Hong Kong công nhận đồ ăn Vancouver & Toronto bây giờ ngon và phong phú hơn.

Cantonese Cuisine rất chú trọng đồ biển tươi (fresh seafood), và cũng nên lưu ý là phần nhiều những nhà hàng ngon không có nằm trong các phố Tàu (Chinatown). Một thời đi phố Tàu chính ở Toronto nghe tiếng Quảng Đông rất nhiều, nhưng sau đó ở thập niên 80-90 nghe rất nhiều tiếng Việt vì rất nhiều cơ sở thương mại người Việt, người gốc Hong Kong/Quảng Đông dọn ra những khu khác. Bây giờ thì phần nhiều là tiếng phổ thông, dân định cư từ Trung Quốc rất nhiều. Cho nên muốn tìm đồ Hong Kong/Cantonese ngon thì phải ra những khu khác như Richmond Hill, Markham, Scarborough.

Nhà hàng này nằm ở Scarborough có tên tiếng Trung là "鴻福 - 海鮮大酒樓" dịch ra Hán Việt tên rất đẹp "Hồng Phúc - Hải Tiên Đại Tửu Lâu". Không biết tại sao tiếng Anh biến thành "Very Fair - Seafood Cusine". "Very Fair" google dịch là "rất công bằng" nghe hơi buồn cười => "Nhà hàng hải sản Rất Công Bằng" :-)

Ở khu này có cả hàng ngàn nhà hàng, chỗ mình thấy được thì cũng vài trăm, rất là nhiều. Ban ngày bán Dim Sum, ban đêm bán đồ ăn tối gia đình (Set Dinner).

Nhà hàng này không phải nổi tiếng nhất, cũng không sang nhất, cũng không hẳn ngon nhất ở vùng này. Nhưng trong suốt tháng 3, 2024, mỗi ngày đều có giá đặc biệt cho cua Hoàng Đế (King Crab Promotion - có kèm hình chụp):
- 6 lb cua Hoàng Đế, làm 3 món
- 1/4 heo sữa
- 2 món cá Mú (giant Grouper)
- đồ tráng miệng
Đủ cho 6 người ăn với giá $458 tiền Canada là chỉ khoảng $338 USD.
Nếu cua lớn hơn 6 lb thì tính thêm CAD 55/lb = USD 40/lb
Cua Hoàng Đế rất là đắc tiền, cho nên giá rất là hợp lý ở thời buổi này ... Very Fair :-)

Lúc này ai đi Las Vegas cũng biết các buffet nổi tiếng ngon nhất (Bacchanal ở Caesar Palace (85 USD/người), hay Wynn Buffet (75 USD/người) rất hiếm thấy được cua Hoàng Đế (King Crabs), phần nhiều là cua tuyết (Snow Crabs). Bacchanel ở Caesar Palace thì có cua Bairdi ngon hơn cua Tuyết thường, nhưng không phải cua Hoàng Đế. Mình không có chê Vegas buffets, nhưng cái giá này mình thấy rất được! Không có mắc hơn những chỗ như Vegas buffet, mà có được một trải nghiệm khác - các món cua Hoàng Đế do top chef làm. Ăn một miếng heo sữa ở đây cũng khác với miếng lechon ở Bacchanal Buffet ở Caesar Palace :-)

Nhà hàng có bán cả 2 loại cua Hoàng Đế: Alaska và Na Uy (Norwegian). Cả hai đều ngon, nhưng cá nhân mình thấy cua Na Uy thịt ngon hơn. Bữa ăn này mình chọn cua Na Uy, thường phải trả hơn Alaskan nhưng hôm nay ông chủ vui vẻ tính cùng giá. Con mình chọn là 8.5 lb, thêm 2.5 lb cũng tính cùng giá/lb ... hôm nay được ưu đãi :-)

Giới thiệu 4 món cua Hoàng Đế theo thứ tự trong hình:
----------------------------------------------------
#1. Chân cua Hoàng Đế hấp với rượu và bún tàu

#2. Chân cua Hoàng Đế bọc tôm (hơi giống chạo tôm VN) với sauce đặc biệt của Chef. Thật sự trong package chỉ 3 món thôi, không có món này. Mình yêu cầu Chef làm thêm và họ chỉ tính thêm $20 CAN ($15 USD)... cũng "rất công bằng" :-)

#3. Thân cua Hoàng Đế chiên với tỏi

#4. Gạch cua Hoàng Đế hầm với trứng (Egg custard), nhiều thịt cua và gạch


2 món cá Mú (giant Grouper)
---------------------------
Một món xào với cải ngọt (choy sum), còn món kia hấp với vỏ quýt và sốt đậu đen (tangerine peel & blackbean sauce).

Các bạn thấy đi du lịch đến đây, giá cả cho đồ ăn như thế này "công bằng" không?

The Book of Fixed Stars (كتاب صور الكواكب)Triển lãm ở viện bảo tàng Aga Khan tại Toronto, CanadaPhotos:   Trần Lang Than...
03/15/2024

The Book of Fixed Stars (كتاب صور الكواكب)
Triển lãm ở viện bảo tàng Aga Khan tại Toronto, Canada
Photos: Trần Lang Thang

Tác phẩm xuất bản năm 964 của Abd Al-Rahman Al Sufi . Ông là nhà thiên văn học của triều đình Iran ở thế kỷ thứ 10 (sinh năm 903 và mất năm 986 ở Iran ngày nay).

Một nhà bác học nổi tiếng ở Thời kỳ Hoàng kim của Hồi giáo, Sufi là người có quan sát sớm nhất về thiên hà Tiên Nữ (Andromeda Galaxy) và đã tả nó là một đám mây nhỏ. Đó là thiên hà đầu tiên ngoài Dải Ngân Hà (Milky Way) được ghi nhận.

Sufi đã học hỏi được rất nhiều từ Ptolemy, sau này Copernicus đã học hỏi từ những tài liệu Sufi để lại.

Vào khoảng thế kỷ thứ 6 sau Công nguyên, Châu Âu bước vào thời đại đen tối - "the Dark Ages". Từ thời điểm này cho đến thế kỷ 13, tư tưởng trí thức và học thuật bị đàn áp khắp Châu Âu, vì bị xem là xung đột và trái ngược với quan điểm tôn giáo của nhà thờ (đến thế kỷ 17, Galileo còn bị xử tội). Trong thời đại này sách vở trở nên khan hiếm, công việc nghiên cứu học hỏi hầu như bị dập tắt.

Trong lúc châu Âu đang trong tình trạng đó, thì đế chế Hồi giáo trải dài từ Tây Ban Nha Moorish đến Ai Cập và thậm chí cả Trung Quốc đang bước vào Thời kỳ Hoàng kim. Thiên văn học được các học giả Hồi giáo ở Iran và Iraq đặc biệt quan tâm. Lúc đó cuốn sách giáo khoa thiên văn duy nhất là Almagest của Ptolemy, được viết vào khoảng năm 100 sau Công nguyên. Văn bản này vẫn được sử dụng làm tài liệu tham khảo chính cho thiên văn học cổ đại trong giới học thuật cho đến ngày nay. Sau khi dịch sang tiếng Ả Rập, các học giả Hồi giáo đã nỗ lực tìm hiểu nội dung của nó. Sau một thời gian nghiên cứu học hỏi, họ không chỉ hiểu được những gì Ptolemy nói, mà còn đủ công lực để nhận ra được những gì chưa đúng lắm từ Ptolemy và cải thiện hơn.

Mình muốn chia sẻ với các bạn hình dạng cuốn sách cổ của Sufi. Tác phẩm rất đẹp mắt và lưu giữ kiến thức của nhân loại về các chòm sao và những ngôi sao được mô tả như thế nào hơn ngàn năm trước.

Sự áp dụng những quan điểm và góc nhìn khác nhau góp phần cho chúng ta được hiểu rõ hơn về thế giới của mình, và giúp định hình nhận thức của chúng ta về thực tế. Hình vẽ trên 2 trang này mô tả 2 góc nhìn của cùng một chòm sao Đại Hùng (Ursa Major). Một bên là quan sát từ Trái đất nhìn lên bầu trời và bên kia là sự quan sát trên Thiên cầu.

Viện bảo tàng Aga Khan ở Toronto triển lãm rất nhiều bảo vật của nhân loại nói chung, chứ không riêng gì của người hồi giáo. Có rất nhiều tác phẩm nghệ thuật và nhiều bộ sách rất quý qua nhiều triều đại, gồm có phiên bản "Luật Y Học" (Canon of Medicine) lâu đời nhất trên thế giới của Ibn Sina (Avicenna), phiên bản ra đời từ thế kỷ 11 còn lưu giữ đến giờ. Ibn Sina thường được xem là người cha đẻ của y học Tây phương. Nếu những bộ sách này không được dịch ra Latin và dạy ở cách trường đại học Châu Âu ở thời kỳ Phục Hưng, thì nhân loại khó mà phát triển được như ngày hôm nay.

Rất tiếc khi du khách đến Toronto, nhiều người chỉ thường quan tâm đến CN Towers, Niagara Falls, phố Tàu, phố Ý vv ít ai đến viện bảo tàng Aga Khan. Đáng lẽ là đã được xây ở London, đối diện với toà quốc hội Anh Quốc chứ không phải Canada. Ngay cả nhiều người dân địa phương cá nhân mình biết sống ở Toronto lâu năm cũng xem đó là điều hiển nhiên, chưa bao giờ nghĩ tới cơ duyên may mắn như thế nào mới có được. Aga Khan Museum là một viên ngọc quý, những ai yêu thích văn hoá lịch sử nhân loại nên tranh thủ viếng thăm nếu có dịp.

Address

Toronto, ON

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Bụi Trần Lang Thang posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Business

Send a message to Bụi Trần Lang Thang:

Share

Category