Ethio Nile River

19/09/2026

በቀይ ባሕር ላይ የተደቀነው የደኅንነት አደጋ እና የማይተካው የኢትዮጵያ ሚና
*******************

የአፍሪካ ኅብረት ኮሚሽን በቀይ ባሕር እና በባብ ኤል-መንደብ ስትራቴጂያዊ መተላለፊያ ላይ እየተባባሰ የመጣውን ወታደራዊ ውጥረት የተመለከተ መግለጫ አውጥቷል።

ኮሚሽኑ በንግድ መርከቦች እና በኢኮኖሚ መሠረተ ልማቶች ላይ የሚፈጸሙ ጥቃቶችን በማስመልከት ያወጣው ይህ ይፋዊ መግለጫ የቀጣናውን አጣዳፊ የደኅንነት ስጋት ቁልጭ አድርጎ ያሳያል።

የዓለም አቀፍ ንግድ ከፍተኛው ድርሻ በሚንቀሳቀስበት በዚህ የባሕር መስመር ላይ የተከሰተው ቀውስ በአቅርቦት ሰንሰለት፣ በኃይል አቅርቦት ደኅንነት እንዲሁም በመላው አፍሪካ ኢኮኖሚ ላይ የከፋ አደጋ ደቅኗል።

ወታደራዊ ፍጥጫዎቹ ለአህጉራዊ እና ለቀጣናዊ ኢኮኖሚ ከፍተኛ ፈተና መሆናቸውን የጠቀሰው የአፍሪካ ኅብረት አደጋው ወደ ምሥራቅ አፍሪካ እንዳይስፋፋ አጥብቆ አስጠንቅቋል።

አሁን መላው ዓለም እና የአፍሪካ ኅብረት እየሰጉበት ያለው በቀይ ባሕር ቀጣና የተደቀነ የደኅንነት ክፍተት፣ ኢትዮጵያ ከዓመታት በፊት ቀድማ ስትተነብየው እና ስታስጠነቅቅበት የነበረ እውነት ነው።

ኢትዮጵያ በምሥራቅ አፍሪካ ቀጣና ሰላም እና መረጋጋት እንዲሰፍን ሽብርተኝነትን እና ጽንፈኝነትን በመዋጋት ረገድ የከፈለችው መሥዋዕትነት በታሪክ የጎላ ስፍራ አለው።

በሶማሊያ ተንሰራፍቶ የነበረውን አሸባሪው አል-ሸባብን በመመከት እና አካባቢውን በመታደግ ረገድ የነበራት የፊት መስመር ተሰላፊነት ኢትዮጵያ ለራስ ደኅንነት ብቻ ሳይሆን ለቀጣናዊ እና ዓለም አቀፋዊ ሰላም የቆመች ጠንካራ የደኅንነት መሠረት መሆኗን አስመስክሯል።

በዚህ ታሪካዊ እውነታ ላይ የተመሠረተው የባሕር በር ፍላጎት ከ130 ሚሊዮን በላይ ለሚሆነው ሕዝብ ህልውና እና ልማት ከማስፈልጉ ባሻገር፣ የቀይ ባሕር እና የምሥራቅ አፍሪካን ሰላም በጥንካሬ ለማስጠበቅ የሚደረግ የጋራ ጥረት አካል ነው።

ኢትዮጵያ በቀይ ባሕር ላይ የባሕር ኃይል እንዲኖራት ማድረጉ ለቀጣናው የተሟላ የደኅንነት ዋስትና ይሰጣል።

ኢትዮጵያ ያላት ጠንካራ እና የተፈተነ የሠራዊት አቅም፣ የፀረ-ሽብር ትግል ልምድ እንዲሁም ብሔራዊ ጥቅሟን ከዓለም አቀፍ የንግድ መስመር ነፃነት ጋር አስተሳስራ መመልከቷ የመርከቦችን ደኅንነት ከሚያውኩ ወንበዴዎች፣ አሸባሪዎች እና ሕገ-ወጥ ታጣቂዎች ለመጠበቅ የማይተካ ሚና እንድትጫወት ያደርጋታል።

ግዙፍ የሕዝብ ቁጥር እና እያደገ ያለ ኢኮኖሚ ያላት ኢትዮጵያ በባሕር መስመሩ ደኅንነት ላይ ቀጥተኛ ባለድርሻ መሆኗ ተሳትፎዋን ታማኝ፣ ተግባራዊ እና ዘላቂ ያደርገዋል።

ይሁን እንጂ ይህን አሳታፊ እና ሰላማዊ ጥያቄ እንደ ኤርትራ እና ግብፅ ያሉ ሀገራት በበጎ ካለመመልከታቸውም በላይ፣ ኢትዮጵያን ያገለሉ ጥምረቶችን ለመፍጠር ሲሯሯጡ ተስተውለዋል።

እነዚህ ሀገራት የባሕር ዳርቻ ተጋሪነትን ብቻ መሠረት ባደረገ ጠባብ አስተሳሰብ ኢትዮጵያን ያገለለ የቀይ ባሕር ጥምረት ፈጥረው ቢንቀሳቀሱም፣ አሁን በቀይ ባሕር ላይ የተከሰተውን የቀውስ ማዕበል እና የሁቲ ጥቃቶችን ለመግታት አቅምም ሆነ ፍላጎት አጥተው ተስተውለዋል።

በውኃ ወሰን ላይ ብቻ የተመሠረተው ይህ አግላይ አካሄድ በቀጣናው ያለውን የደኅንነት ክፍተት ከመጨመር ባለፈ ምንም ዓይነት ዘላቂ መፍትሔ ማምጣት አለመቻሉን የመሬት ላይ እውነታው አረጋግጧል።

ይህ የሚያሳየው በቀይ ባሕር እና በባብ ኤል-መንደብ መስመር ላይ አስተማማኝ ሰላም እና መረጋጋትን ለማስፈን ብቸኛው መፍትሔ ኢትዮጵያን ያሳተፈ የጋራ የደኅንነት መዋቅር መገንባት ብቻ መሆኑን ነው።

በቀጣናው እና በዓለም አቀፍ ማኅበረሰብ ዘንድ ዘላቂ ሰላምን ማረጋጋት የሚቻለው የኢትዮጵያን ሕልውናዊ ስጋት፣ የደኅንነት አቅም እና ታሪካዊ ሚና ያገናዘበ አሳታፊ የደኅንነት ማዕቀፍ ሲተገበር ብቻ ነው።

በለሚ ታደሰ

13/09/2026

ቀይ ባሕር ላይ ያንዣበበውን አደጋ ቀድማ የተረዳችው ኢትዮጵያ

የዓለም አቀፍ የንግድ እና የኃይል አቅርቦት ደም ሥር በሆነው በቀይ ባሕር ቀጣና አሁን ላይ እየተስተዋሉ ያሉ ወታደራዊ እና ጂኦፖለቲካዊ ውጥረቶች የቀጣናውን ሰላም አደጋ ላይ ጥለውታል።

ታሪካዊ እና ጂኦግራፊያዊ ትሥሥር ያላት ኢትዮጵያ በቀይ ባሕር ላይ ቀጥተኛ ተሳትፎ እና መዳረሻ ማግኘቷ ይህን ቀውስ በዘላቂነት ለመፍታት ወሳኝ መፍትሔ ነው።

የኢትዮጵያ በቀይ ባሕር ላይ መገኘት ከራሷ ብሔራዊ ጥቅም ባለፈ ለቀጣናው ደኅንነት የማይተካ ሚና ይጫወታል።

ለዚህም ግዙፍ የሰው ኃይሏ፣ በአፍሪካ ቀንድ ሽብርተኝነትን በመዋጋት ያረጋገጠችው ጠንካራ ወታደራዊ አቅሟ እንዲሁም በተለያዩ አጎራባች ቀጣናዎች በገነባችው የሰላም አስከባሪነት ታሪኳ በተጨባጭ የሚመሰክሩት ሐቅ ነው።

ኢትዮጵያን ያገለለ የቀይ ባሕር ደኅንነት አወቃቀር ስኬታማ ሊሆን እንደማይችል የአሁኑ የቀጣናው ምስቅልቅል በግልጽ እያሳየ ይገኛል።

በአሁኑ ወቅት በየመን የሚንቀሳቀሰው የሁቲ ቡድን በወሰዳቸው ወታደራዊ እርምጃዎች በባብ ኤል መንደብ ሰርጥ እና በቀይ ባሕር ላይ የሚያልፉ የንግድ መርከቦችን ደኅንነት አደጋ ላይ ጥሏል።

የቡድኑ ተደጋጋሚ ጥቃቶች የዓለም አቀፍ የንግድ መስመሮችን ያወከ ሲሆን፣ በርካታ ግዙፍ የትራንስፖርት ኩባንያዎች አቅጣጫቸውን ወደ ደቡብ አፍሪካ ‘ኬፕ ኦፍ ጉድ ሆፕ’ እንዲቀይሩ አስገድዷል።

ይህ ክስተት የመርከብ ትራንስፖርት እና የኢንሹራንስ ወጪዎችን በከፍተኛ ሁኔታ በማናር በዓለም አቀፉ የኢኮኖሚ እና የኃይል አቅርቦት ላይ ከባድ ጫና ፈጥሯል።

ምዕራባውያን ኃይሎች የባሕር ላይ ንግዱን ለማስጠበቅ ከፍተኛ ወጪ የሚጠይቁ መጠነ ሰፊ ወታደራዊ እርምጃዎችን እየወሰዱ ቢሆንም፣ የቡድኑን ያልተመጣጠነ የውጊያ ስልት በዘላቂነት ማስቆም አልቻሉም።

የቀይ ባሕር ባለቤት ነን ባይ ወገኖች ያቋቋሟቸው የቀጣናው የደኅንነት መድረኮችም አደጋው በደጃቸው ሲያንኳኳ ምንም ዓይነት የመከላከል አቅምም ሆነ ፍላጎት ሳያሳዩ ቆመው እየተመለከቱ ነው።

ይህ ክስተት ኢትዮጵያን ያገለለ የደኅንነት መዋቅር ምን ያህል ደካማ እና ለጥቃት የተጋለጠ መሆኑን በተጨባጭ ያረጋገጠ ነው።

ኢትዮጵያ በቀይ ባሕር ላይ እያንዣበበ ያለውን ስጋት ቀድማ በመረዳት የተለየ ስትራቴጂያዊ ዕይታ ስታራምድ ቆይታለች።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባላት እና በተለያዩ መድረኮች ባደረጓቸው ማብራሪያዎች ይህንን እውነታ በግልጽ አስምረውበታል።

ጠቅላይ ሚኒስትሩ በንግግራቸው ኢትዮጵያ እና ቀይ ባሕር ተያያዥ እና የማይነጣጠሉ አካላት መሆናቸውን አብራርተው፣ የባሕር መዳረሻ ጥያቄያችን ለቀጣናው ደኅንነት እና ለጋራ ተጠቃሚነት እንጂ በማንም ላይ አደጋ ለመጣል እንዳልሆነ አረጋግጠዋል።

ኢትዮጵያ የምትፈልገው የባሕር በር መዳረሻ በጦርነት ወይም በኃይል ሳይሆን በዲፕሎማሲ፣ በንግድ ሕግ እንዲሁም በጋራ ብልጽግና መርሕ በሰላማዊ መንገድ የሚፈታ መሆኑን ለዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ አሳውቀዋል።

ፍትሐዊነት፣ ሰላማዊ ድርድር እና ሚዛናዊ የሀብት ክፍፍል የኢትዮጵያ የባሕር በር ጥያቄ መሠረታዊ ምሰሶዎች ናቸው።

ኢትዮጵያ በቀጣናው የሚታየውን ሽብርተኝነት፣ የባሕር ላይ ውንብድና እና ሕገ-ወጥ የሰዎች ዝውውር በመዋጋት ረገድ ተፈትኖ የተረጋገጠ አቅም አላት።

በቅርቡ በናይሮቢ በተካሄደው የቀጣናው የባሕር ላይ ሕግ ማስከበር ውይይት ላይም ንቁ ተሳትፎ በማድረግ የባሕር ላይ ደኅንነትን ለማስጠበቅ ያላትን ቁርጠኝነት አስመስክራለች።

ይህን ታሪካዊ እና ቀጣናዊ ኃላፊነት ለመወጣትም ከ2011 ዓ.ም ጀምሮ እንደ አዲስ የተገነባው የኢትዮጵያ ባሕር ኃይል በቴክኖሎጂ፣ በሰው ኃይል እና በተቋማዊ ብቃት ራሱን በከፍተኛ ደረጃ አዘጋጅቷል።

ይህ ተቋም ወደ ኢትዮጵያ የሚቃጡ ስጋቶችን ከመመከት ባሻገር፣ በቀይ ባሕር እና በኤደን ባሕረ ሰላጤ ያለውን የባሕር ላይ ደኅንነት ለማስጠበቅ እና ለዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ አስተማማኝ የደኅንነት አጋር ለመሆን ሙሉ ዝግጁነት አለው።

የኢትዮጵያ የቀይ ባሕር መዳረሻ ጥያቄ የራሷ ሕልውና ጉዳይ ብቻ ሳይሆን፣ እየተተራመሰ ላለው የቀይ ባሕር ቀጣና አስተማማኝ የደኅንነት ዋስትና ጭምር ነው።

በቀጣናው ጠንካራ ጦር፣ ሰፊ የሕዝብ ቁጥር እና የዳበረ የሰላም ማስከበር ልምድ ያላት ኢትዮጵያ ከባሕሩ ርቃ እየተከናወኑ ያሉ የደኅንነት ማስጠበቅ ሥራዎች ውጤት ማምጣት አለመቻላቸውን በተግባር አይተናል።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) እንዳስገነዘቡት የጋራ ጸጋን ሚዛናዊ በሆነ መንገድ መጋራት ሰላምን ያጸናል፤ ተፈጥሯዊ ትሥሥርን መካድ ግን ውሎ አድሮ ቀውሶችን ይወልዳል። አሁን እየሆነ ያለውም ይኸው ነው።

በመሆኑም የዓለም አቀፉ ማኅበረሰብም ሆነ የጎረቤት ሀገራት የኢትዮጵያን ፍትሐዊ ጥያቄ ማስተናገድ በቀጣናው የሚከሰቱ የደኅንነት አደጋዎችን በጋራ ለመቋቋም የሚረዳ እና ለቀይ ባሕር ዘላቂ ሰላም ብቸኛው እና ወሳኙ መፍትሔ መሆኑን ሊገነዘቡ ይገባል።

ኢትዮጵያ በቀይ ባሕር ላይ ያላት ሕልውና ለራሷ ብቻ ሳይሆን ለመላው ዓለም አቀፍ ማኅበረሰብ የደኅንነት እና የኢኮኖሚ ትስስር ዋስትና ነው። #ኢቢሲ

26/08/2026

የሰሜን ዋልታ የሀብት ጦርነት የአርክቲክ መቅለጥ የፈጠረው የብሪክስ እና የኔቶ አዲስ የጂኦፖለቲካ ፍጥጫ
************************

ለአያሌ ዘመናት በበረዶ ተሸፍኖ እና ከሰው ልጅ ተደራሽነት ተሰውሮ የነበረው እጅግ ቀዝቃዛው የአርክቲክ ቀጠና፣ በአሁኑ ወቅት የዓለም ልዕለ-ኃያላን ሀገራት የኃይል ማሳያና የጂኦፖለቲካ ፍጥጫ ማዕከል ሆኗል።

አየር ንብረት ለውጥ ባስከተለው ተፅዕኖ የአርክቲክ ግግር በረዶ ከሌላው የዓለም ክፍል በሦስት እጥፍ በሚበልጥ ፍጥነት እየቀለጠ መምጣቱ፣ ለዘመናት ተቆልፈው የነበሩ አዳዲስ የባህር ንግድ መስመሮችንና ግዙፍ የተፈጥሮ ሀብቶችን በቀላሉ ለማግኘት መንገድ ከፍቷል።

ይህ አዲስ ሁኔታ የቀደመውን የዓለም የንግድ እንቅስቃሴ እና የጉዞ ጊዜ በእጅጉ እየቀየረው ሲሆን፣ ለአብነትም የደቡብ ኮሪያ የንግድ መርከብ በባህላዊው የስዊዝ ቦይ መስመር አውሮፓ ለመድረስ እስከ 80 ቀናት ይወስድባት የነበረውን ጉዞ በአዲሱ የአርክቲክ መስመር ወደ 40 ቀናት በማሳነስ ወጪና ጊዜዋን በግማሽ መቀነስ ችላለች።

በተለይም በመካከለኛው ምስራቅ እና በቀይ ባህር አካባቢ በሚስተዋሉ የጂኦፖለቲካ ፍጥጫዎች ሳቢያ መደበኛ የንግድ መስመሮች ስጋት ውስጥ በመውደዳቸው፣ ዓለም አርክቲክን እንደ ዋነኛ የንግድ አማራጭ እንድታማትር አስገድዷታል።

ከዚሁ የአርክቲክ ግግር በረዶ ስር የተሸሸገው ያልተነካ ግዙፍ የኢኮኖሚ ሀብት የኃያላኑን ፉክክር ይበልጥ አጋግሎታል።

በአርክቲክ ውቅያኖስ ስር 13 በመቶ ያልተነካ የዓለም የነዳጅ ክምችት፣ 30 በመቶ የተፈጥሮ ጋዝ እንዲሁም ውድ ማዕድናት የሚገኙ ሲሆን፣ እንደ ኖርዌይ ያሉ ሀገራት በአካባቢው የነዳጅ ቁፋሮአቸውን በስፋት እያከናወኑ ይገኛሉ።

ይህ ግዙፍ ሀብት በቀጠናው ላይ ከፍተኛ የወታደራዊና የደህንነት ስጋት የደቀነ ሲሆን፣ የብሪክስ አባል የሆነችው ሩሲያ ወታደራዊ ጣቢያዎቿን በማደስና አዳዲስ የኑክሌር መርከቦችን በመገንባት የበላይነቷን ለማረጋገጥ እየጣረች ነው።

ቻይናም በበኩሏ "የፖላር ሀር መንገድ" የሚል አዲስ የባህር መስመር በመቅረጽ መዋዕለ ነዋይ እያፈሰሰች ትገኛለች።

በተቃራኒው ፊንላንድ እና ስዊድን ኔቶን መቀላቀላቸውን ተከትሎ የምዕራባውያን ወታደራዊ እንቅስቃሴ በእጅጉ በመጨመሩ የአካባቢው ውጥረት እየጋለ መጥቷል።

የአርክቲክ ግግር በረዶ መቅለጥ የቀጠናውን የተፈጥሮ ገጽታ ብቻ ሳይሆን የዓለም አቀፉን የጂኦፖለቲካና የኢኮኖሚ ሚዛን በከፍተኛ ደረጃ እየቀየረው ይገኛል።

የሰሜን ዋልታ ከአካባቢ ጥበቃ አጀንዳነቱ አልፎ፣ የዓለም ልዕለ-ኃያላን ሀገራት ያልተነካ የኃይል ሀብት የሚቀራመሙበትና ወታደራዊ አቅማቸውን የሚያንፀባርቁበት አዲስ የአለም አቀፍ ፖለቲካ ግንባር ሆኖ ቀጥሏል።

በሰለሞን ገዳ

21/04/2026

13/04/2026

አሜሪካ በሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ የጣለችው “ሕገ-ወጥ” እገዳ የራሷን እና የዓለምን ኢኮኖሚ በእጅጉ የሚጎዳ ነው - ኢራን
*********************************

የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ፣ አሜሪካ ወደ ሆርሙዝ ወሽመጥ የሚገቡም ሆነ የሚወጡ መርከቦችን በይፋ ማገድ መጀመሯን አስታውቀዋል።

ፕሬዚዳንት ትራምፕ በ‘ትሩዝ ሶሻል’ የማኅበራዊ ትስስር ገጻቸው ባስተላለፉት መልዕክት፣ የኢራን የባህር ኃይል ባለፈው ወር በተፈጸመበት ጥቃት መዳከሙን የገለጹ ሲሆን፤ ከጥቃቱ የተረፉ የኢራን መርከቦች አሜሪካ እገዳ ወደጣለችበት የውሃ አካል ከቀረቡ የማያዳግም እርምጃ እንደሚወሰድባቸው አስታውቀዋል።

ቴህራን በበኩሏ የአሜሪካ ድርጊት “ሕገ-ወጥ” ነው ስትል አውግዛለች። የኢራን ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ኢስማኤል ባጋኢ፣ አሜሪካ ኢራንን ለመጉዳት እየፈጸመችው ባለው ድርጊት የራሷን እና የዓለምን ኢኮኖሚ እየጎዳች ነው ሲሉ ገልጸዋል። የአሜሪካ ድርጊት በተለይ በዓለም አቀፍ የነዳጅ ገበያ ላይ ከፍተኛ ቀውስ እንደሚያስከትልም አስጠንቅቀዋል።

በአሜሪካና በኢራን መካከል በኢስላማባድ የተደረገው የሰላም ድርድር ያለምንም ውጤት መጠናቀቁን ተከትሎ፣ የአሜሪካ ጦር ከሰኞ ጀምሮ ወደ ኢራን ወደቦች የሚገቡና የሚወጡ ማናቸውንም መርከቦች እንቅስቃሴ ለማገድ መዘጋጀቱን አሳውቆ የነበር ሲሆን፤ የዚህ እርምጃ ዋና ዓላማ የኢራንን ወታደራዊ እና ኢኮኖሚያዊ አቅም ሙሉ በሙሉ ለመገደብ እንደሆነ ተመላክቷል።

በሆርሙዝ ወሽመጥ ጉዳይ ላይ የተለያዩ ሀገራትም ሐሳባቸውን እየገለጹ ሲሆን፤ የዓለማችን ቀዳሚ የድፍድፍ ነዳጅ አስመጪ የሆነችው ቻይና በሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ የሚደረግ ማንኛውም እገዳ የዓለም አቀፉን ማኅበረሰብ ጥቅም የሚጎዳ ነው ብላለች።

አያይዛም፣ እገዳው በራሷ የኢነርጂ ዋስትና ላይ ሊፈጥረው የሚችለው ጫና በእጅጉ እንዳሳሰባት ገልጻ፤ ሁሉም ወገኖች ትዕግሥትን እንዲላበሱ አሳስባለች።

የአውሮፓ ኅብረትም በተመሳሳይ በመካከለኛው ምስራቅ ቀጣና ያለው አለመረጋጋት እንዳሳሰበው ገልጿል።፤ የኅብረቱ የውጭ ጉዳይ ፖሊሲ ኃላፊ ካያ ካላስ፣ አሁን እየታየ ያለው ሁኔታ በቀጣናው “ጠንካራ ዓለም አቀፍ የባህር ላይ ደህንነት ጥምረት” አስፈላጊ መሆኑን አመላካች ነው ብለዋል።

በሀብተሚካኤል ክፍሉ

05/04/2026

ደቡብ ኮሪያ መርከቦቿ በሆርሙዝ ጥበቃ እንዲደረግላቸው የባህረ ሰላጤው ሀገራትን ጠየቀች
*********************************

በኢራን እየተካሄደ ያለው ጦርነት የባህር ላይ ትራንስፖርትን እያስተጓጎለ በመምጣቱ፣ የደቡብ ኮሪያ የፋይናንስ ሚኒስትር ኩ ዩን-ቼኦል በሆርሙዝ ወሽመጥ የሚገኙ መርከቦችን ደህንነት ለመጠበቅ ከባህረ ሰላጤው ሀገራት ተወካዮች ጋር ውይይት አድርገዋል።

በዚህ ውይይት ላይ ሚኒስትር ኩ ለባህረ ሰላጤው የትብብር ምክር ቤት (GCC) አምባሳደሮች እንደ ነዳጅ፣ ፈሳሽ የተፈጥሮ ጋዝ፣ ናፍጣ እና ዩሪያ ማዳበሪያ ያሉ ወሳኝ ግብዓቶች የማያቋርጥ አቅርቦት እንዲኖር ጠይቀዋል።

በወሳኙ ወሽመጥ አቅራቢያ የሚገኙ የኮሪያ መርከቦችና ሠራተኞች ደህንነትም በአስተማማኝ ሁኔታ እንዲጠበቅ መጠየቃቸውን ሚኒስቴሩ በመግለጫው አመልክቷል።

እንደ መግለጫው ከሆነ አምባሳደሮቹ ደቡብ ኮሪያ "ቀዳሚ ትኩረት" የሚሰጣት ሀገር መሆኑን በመግለጽ፣ የተረጋጋ የሃይል አቅርቦት እንዲኖር ከሴኡል ጋር በቅርብ ለመሥራት ቃል ገብተዋል።

ልክ እንደሌሎች የእስያ ኢኮኖሚዎች ሁሉ ደቡብ ኮሪያ በከፍተኛ ሁኔታ በሃይል ገቢ ምርቶች ላይ የምትደገፍ ሲሆን፣ ጦርነቱን ከመጀመሩ በፊት 20 በመቶው የዓለም ነዳጅ የሚጓጓዝበት የሆርሙዝ ወሽመጥ ዋነኛው የንግድ መስመር ነበር።

ከዚያን ጊዜ ጀምሮ ኢራን የባሕር ላይ መተላለፊያውን በመዝጋቷ የሃይል ዋጋ እንዲንርና የዓለም ኢኮኖሚ ውድቀት ስጋት እንዲደቀን አድሯል።

በዚህ ወቅት ሳዑዲ አረቢያ፣ የተባበሩት አረብ ኤሚሬቶች፣ ኳታር፣ ኩዌት፣ ኦማን እና ባሕሬን የሚገኙበት የባህረ ሰላጤው የትብብር ምክር ቤት ከደቡብ ኮሪያ ጋር ያለው ትብብር ወሳኝ ሆኗል።

በመሀመድ ፊጣሞ

14/03/2026

ከታሪካዊ ባለቤትነት እስከ ብሔራዊ ጥቅም ቀይ ባሕርና ደሴቶቹ
******************

ቀይ ባሕር በአፍሪካና በእስያ መካከል የሚገኝ ለዓለም ንግድና ለሥነ-ሕይወት ሚዛን ወሳኝ የሆነ ስልታዊ የባሕር ወለል ነው።

ይህ ባሕር ከ1,000 በላይ ደሴቶች መገኛ ሲሆን፣ በተለይም ከ350 በላይ ደሴቶችን የያዘው የዳህላክ ደሴቶች ስብስብ የኢትዮጵያ የታሪክና የሉዓላዊነት አሻራ በጉልህ ያረፈበት ሥፍራ ነው።

የኢትዮጵያና የቀይ ባሕር ግንኙነት ከጥንታዊው አክሱም መንግሥት ንጉሥ ካሌብ ጀምሮ በመካከለኛው ዘመን እስከነበሩት እንደ አፄ ዘርዓ ያዕቆብ ያሉ ነገሥታት ድረስ የዘለቀ ጥልቅ የታሪክ መሠረት አለው።

በዘመናዊቷ ኢትዮጵያም ከ1950ዎቹ እስከ 1980ዎቹ ድረስ ሀገራችን የቀይ ባሕር ደሴቶች ባለቤት በመሆን በዳህላክ ከቢር ላይ ግዙፍ የባሕር ኃይል መሠረት ነበራት።

ኢትዮጵያ ከባሕር በር መራቋን ተከትሎም፣ የቀይ ባሕር የባለቤትነት መብት የትውልድ የቤት ሥራ እንደሚሆን የተረዱ ደራሲያንና አርቲስቶች በብዕራቸውና በዜማቸው ሲሞግቱ ቆይተዋል።

ድምፃዊ ቴዲ አፍሮ “ዳህላክ ላይ ልሥራ ቤቴን...” በማለት የተጫወተው ዘመን ተሻጋሪ ዜማ፣ የብዙ ኢትዮጵያውያንን የልብ ቁጭትና ከባሕሩ ጋር ያላቸውን የነፍስ ትስስር የሚገልጽ ነው።

ምንም እንኳን በአሁኑ ወቅት ደሴቶቹ በኢትዮጵያ ሥር ባይሆኑም፣ የኢትዮጵያ የታሪክና የሕግ የመብት ጥያቄ አሁንም በምሁራንና በፖለቲካ መድረኮች ላይ ዋነኛ መነጋገሪያ ሆኖ ቀጥሏል።

ይህ ከታሪካዊ ባለቤትነት እስከ ብሔራዊ ጥቅም የሚዘልቀው የቀይ ባሕር ጉዳይ፣ ዛሬም ድረስ በኢትዮጵያውያን ዘንድ ያልደበዘዘና ለትውልድ የሚሻገር የታሪክ አሻራ ነው።

ለዚህ ነው ይህ ትውልድ የህልውና ጉዳይ ነው ብሎ ኢትዮጵያን የባሕር በር ማግኘት እንዳለባት በማመን ጉዳዩን ብሔራዊ አጀንዳ በማድረግ እየሰራ ያለው።

በመሐመድ ፊጣሞ

28/02/2026

With Zinash Tayachew – I just made it onto their weekly engagement list by being one of their top engagers!

28/02/2026

I'm on the weekly engagement list for Zinash Tayachew and Getahun Wodalo.

28/02/2026

የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ ለኢራን ጥቃት ምላሽ የመስጠት ሙሉ መብት እንዳላት አስታወቀች
++++++++++++++++++++++++++++++

#የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ ለኢራን ጥቃት ምላሽ የመስጠት ሙሉ መብቷ የተጠበቀ መሆኑን አስታውቃለች።

የኢሚሬትስ የመከላከያ ሚኒስቴር በሰጠው መግለጫ ሀገሪቱ በኢራን ባላስቲክ ሚሳኤሎች ኢላማ እንደነበረች እና የአየር መከላከያዎች ጥቃቱን በተሳካ ሁኔታ እንደከሸፉ አረጋግጠዋል።

በአቡ ዳቢ በሚገኝ የመኖሪያ አካባቢ ላይ የደረሰው የፍንጣሪ ፍንዳታ የተወሰነ ቁሳዊ ጉዳት እና የአንድ የእስያ ዜጋ ሞት እንዳስከተለ በመግለጫው ተዘግቧል።

ሚኒስቴሩ ይህንን ጥቃት በጠንካራ መግለጫ ያወገዘ ሲሆን፣ የኢራን መንግሥት የሲቪል ንብረቶችንና ብሔራዊ ተቋማትን ኢላማ ማድረጉ ተቀባይነት እንደሌለው አስታውቋል።

እንደዚህ ያሉ ድርጊቶች የሲቪሎችን ደህንነት አደጋ ላይ የሚጥሉና መረጋጋትን የሚያዳክሙ የፈሪ ተግባራት መሆናቸውን የተባበሩት አረብ ኤሚሬትስ መከላከያ በመግለጫው ጠቅሷል።

የኢራን ድርጊት የብሔራዊ ሉዓላዊነትን እና የዓለም አቀፍ ሕግን በግልጽ የሚጥስ በመሆኑ፤ ለዚህ ጥቃት ምላሽ ለመስጠትና ግዛቱን ለመጠበቅ አስፈላጊውን እርምጃ ሁሉ የመውሰድ ሙሉ መብቱ የተጠበቀ መሆኑን በመግለጫው አንስቷል።

የተባበሩ አረብ ኤሚሬትስ ማንኛውንም ስጋት ለመቋቋም ሙሉ በሙሉ ዝግጁ መሆኗንም ገልጿል። ዘገባው የአልጄዚራ ነው።

በክብረአብ በላቸው

+++++++++++++++++++++
#ዓለምአቀፍ #እስራኤል #ኢራን #አሜሪካ #መካከለኛውምስራቅ