25/09/2026
ຮີດສິບສອງຄອງສິບສີ່
#ໃກ້ຈະຮອດບຸນເຂົ້າສະຫຼາກແລ້ວ
ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງຢາກຍົກບາງທີ່ມາກ່ຽວກັບຄວາມເປັນມາຂອງບຸນເຂົ້າສະຫຼາກມາໃຫ້ອ່ານນຳກັນ
#ຄວາມໝາຍແລະຄວາມສຳຄັນ
● ບຸນຫໍ່ເຂົ້າສະຫຼາກ (ເຂົ້າສາກ) ນອນຢູ່ໃນຮີດສິບສອງຄອງສິບສີ່ປະເພນີລາວ ປີນີ້ກົງກັບ ວັນເສົາ ທີ່ 26 ກັນຍາ 2026
ຂື້ນ 15 ເດືອນ 10 ລາວ ພ.ສ 2569
● ບຸນຫໍ່ເຂົ້າສະຫຼາກ ເປັນບຸນທີ່ເຮັດເພື່ອອຸທິດບຸນກຸສົນໃຫ້ແກ່ດວງວິນຍານຂອງຍາດພີ່ນ້ອງຜູ້ທີ່ລ່ວງລັບຕາຍໄປ ແລະ ພວກຜີເຜດ ເປັນການເຮັດບຸນໃຫ້ເຜດຜີອີກເທື່ອໜື່ງ ແລະ ເປັນການບູຊາຜີຕາແຮກຜູ້ປົກປັກຮັກສາໄຮ່ນາຮົ້ວສວນ ໂດຍມີໄລຍະເວລາຫ່າງຈາກບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນ (ບຸນຫໍ່ເຂົ້ານ້ອຍ) ພຽງແຕ່ 15 ມື້ ເທົ່ານັ້ນ ເຊິ່ງເປັນໄລຍະເວລາທີ່ເຜດຜີທັງຫຼາຍຕ້ອງກັບຄືນໄປຢູ່ໃນພົບພູມຂອງຕົນ, ບຸນທັງສອງນີ້ມີລັກສະນະຄ້າຍກັນ ຄືການເຮັດຫໍ່ເຂົ້າສົ່ງໃຫ້ຜີເຜດ ເຊິ່ງລວມທັງຜີບັນພະບູລຸດຍາດພີ່ນ້ອງຂອງຜູ້ທໍາບຸນ ແລະ ເຜດຜີທີ່ບໍ່ມີຍາດ.
● ຕາມປະເພນີສືບທອດກັນມາເມື່ອເຖິງມື້ຂຶ້ນ 14 ຄໍ່າ ເດືອນ 10 ແມ່ນຈະເປັນມື້ກະກຽມເຂົ້າ, ປາ, ອາຫານ ແລະ ໝາກໄມ້ຕ່າງໆ (ຕາມທີ່ຫາມາໄດ້) ແລ້ວນໍາມາໃສ່ກ໋ວຍ (ເຮັດດ້ວຍໄມ້ໄຜ່) ພໍຮອດຕອນເຊົ້າຂອງມື້ຂຶ້ນ 15 ຄໍ່າ ກໍນໍາເອົາເຄື່ອງຂອງທີ່ກະກຽມໄວ້ນັ້ນໄປວັດ ເພື່ອຖວາຍທານ ໃຫ້ແກ່ພຣະສົງສາມະເນນ ພ້ອມທັງຢາດນໍ້າອຸທິດສ່ວນບຸນກຸສົນໄປໃຫ້ດວງວິນຍານຂອງບັນພະບູລຸດ ແລະ ຜີເຜດທີ່ບໍ່ມີຍາດ.
● ແຕ່ປະເພນີ ບຸນຫໍ່ເຂົ້າສະຫຼາກຈະມີຄວາມແຕກຕ່າງຈາກບຸນອື່ນໆຄື ກ່ອນຈະນໍາເຄື່ອງໄທຍະທານໄປຖວາຍ ພຣະສົງສາມະເນນນັ້ນ ຊາວບ້ານຈະຈັບສະຫຼາກກັບພຣະສົງສໍາມະເນນກ່ອນ ຖ້າຈັບຖືກສະຫຼາກໃນຊື່ພຣະ-ເນນອົງໃດ ກໍເອົາເຄື່ອງຂອງທານໄປຖວາຍພຣະ-ເນນອົງນັ້ນໂລດ ອີກວິທີໜຶ່ງ ຜູ້ຖວາຍຈະຂຽນຊື່ຕົນເອງລົງໃນບາດ ແລ້ວໃຫ້ພຣະສົງ- ສາມະເນນຈັບເອົາ ຖ້າອົງໃດໄດ້ສະຫຼາກຂອງຍາດໂຍມທ່ານໃດ ເຈົ້າຂອງຜູ້ນັ້ນກໍນໍາເອົາຂອງທານຂອງຕົນ ໄປຖວາຍ ພຣະ-ເນນອົງນັ້ນໂລດ.
#ມູນເຫດແລະປະຫວັດຄວາມເປັນມາ
● ໃນອະດີດຕະການລ່ວງມາແລ້ວ ໄດ້ມີພຣະພຸດທະເຈົ້າພຣະອົງໜຶ່ງມີນາມວ່າ: ປະທະມຸດຕະຣະ ອາໄສ ຢູ່ໃນກຸງຫົງສາວະດີ ມະຫານະຄອນທານີ ເປັນທີ່ໂຄຈອນທຽວບິນທະບາດຂອງພິກຂຸ ໃນເວລານັ້ນຍັງມີສາມີພັນລະຍາຄູ່ໜຶ່ງ ເປັນຄົນອານາຖາເຂັນໃຈ ຢູ່ໃນພະນະຄອນ ມີອາຊີບຮັບຈ້າງຕັດຟືນຂາຍຕາມພາສາຄົນຍາກຈົນ ພໍລ້ຽງຊີບໄປແຕ່ລະວັນ ສອງຜົວເມຍຄູ່ນັ້ນເປັນຜູ້ເຫຼື້ອມໄສໃນພຸດທະສາສະໜາ ຢູ່ມາວັນໜຶ່ງຜູ້ເປັນສາມີ ມາຄິດເບິ່ງວ່າການລ້ຽງຊີບ ຄືມີຄວາມ ຫຍຸ້ງຍາກແທ້? ຄົງຈະເນື່ອງມາຈາກຕົນເອງບໍ່ໄດ້ບໍາເພັນກອງການກຸສົນ ບໍ່ໄດ້ໃຫ້ທານ ຮັກສາສິນ, ຟັງທັມມະ, ຈະເລີນທັມເມດຕາພາວະນາໃນຊາດປາງກ່ອນ ມາໃນຊາດນີ້ ຈຶ່ງເປັນຄົນຍາກຈົນເຂັນໃຈ ໄຮ້ຊັບອັບປັນຍາ ກໍເລີຍມີຈິດໃຈຢາກສ້າງກຸສົນ, ເຮັດບຸນກິນທານ, ເພື່ອເປັນການສ້າງຂຸມຊັບ ແລະ ສະບຽງອາຫານ ເອົາໄວ້ໃນຊາດພົບໜ້າ ຈຶ່ງໄດ້ປຶກສາກັບພັນລະຍາ ແລ້ວພັນລະຍາກໍເຫັນດີ. ຢູ່ມາວັນໜຶ່ງສາມີພັນລະຍາກໍພາກັນເຂົ້າປ່າ ເພື່ອເກັບຜັກຫັກຟືນມາຂາຍ ພໍໄດ້ເປັນມູນຄ່າແລ້ວ ກໍພາກັນໄປຊື້ໝໍ້ເຂົ້າໜ່ວຍໜຶ່ງ, ໝໍ້ແກງໜ່ວຍໜຶ່ງ, ອ້ອຍ 4 ລໍາ, ກ້ວຍ 4 ໜ່ວຍ ນໍາມາຈັດແຈງແຕ່ງເຄື່ອງສໍາເລັດແລ້ວ ຈຶ່ງນ້ອມໄປສູ່ພະອາຮາມ ເຮັດເປັນສະຫຼາກກະພັດທານ ພ້ອມ ກັບຊາວບ້ານຄົນອື່ນໆ ສາມີພັນລະຍາຄູ່ນັ້ນ ຈົກສະຫຼາກຖືກ ພຣະພິຂຸຕົນໜຶ່ງກໍດີໃຈຫຼາຍ ຈຶ່ງໄດ້ນ້ອມ ເອົາສະຫຼາກກະພັດທານຂອງຕົນ ໄປຖວາຍແລ້ວຫຼັ່ງນໍ້າທັກຂີໂນທົກ (ນໍ້າຕາ) ໃຫ້ຕົກລົງເໜືອແຜ່ນພື້ນພະສຸທາ (ແຜ່ນດິນ) ແລ້ວຕັ້ງຄວາມປາດຖະໜາວ່າ: “ເຕຊະບຸນກຸສົນຜົນທານນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າທັງສອງ ເກີດ ໃນພົບໃດໆກໍດີ ຂຶ້ນຊື່ວ່າຄວາມເຂັນໃຈໄຮ້ຊັບອັບປັນຍາເໝືອນດັ່ງຊາດນີ້ ຢ່າໄດ້ມີແກ່ພວກຂ້າພະເຈົ້າທັງສອງເລີຍ ຂໍໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າທັງສອງເປັນຜູ້ຮັ່ງມີ ພ້ອມໄປດ້ວຍຊັບສົມບັດ ສິນທານບໍລິວານ ລາບຍົດສັນລະເສີນສຸກ ແລະ ມີລິດເດດຢ່າງເຫຼືອຫຼາຍໃນພົບນີ້ ແລະ ພົບໜ້າເທີ້ນ” ຕໍ່ມາບໍ່ນານສາມີພັນລະຍາທັງສອງ ກໍໄດ້ຕາຍໄປ ແລະ ໄດ້ໄປເກີດເປັນເທວະບຸດເທວະດາ ໃນຊັ້ນດາວະດິງສະຫວັນ ສະເຫວີຍສົມບັດທິບ ອັນເປັນທີ່ຢູ່ໃນວິມານຜາສາດຄໍາ ເມື່ອຈຸຕິຕາຍຈາກສະຫວັນ ກໍໄດ້ລົງມາເກີດເປັນບໍຣົມກະສັດສະເຫວີຍຣາຊະສົມບັດ ຢູ່ໃນນະຄອນພຣານະສີມີນາມວ່າ: ພຣະເຈົ້າສັດທາດິດສະ ສະເຫວີຍຣາດຢູ່ສີ່ໝື່ນແປດພັນປີ. ນີ້ແຫຼະ ຄືບຸນກຸສົນຈາກການ ໃຫ້ທານສະຫຼາກ ມີຜົນອັນຍິ່ງໃຫຍ່ໄພສານ ສາມາດນໍາທ່ານທັງຫຼາຍໃຫ້ໄດ້ຮັບຄວາມສຸກ ແລະ ຄວາມຈະເລີນ ທັງໃນພົບນີ້ ພົບໜ້າ ແລະ ພົບຕໍ່ໆໄປນັ້ນແລ.
● ເມື່ອຢ້ອນລັດຕັດຕອນເຂົ້າເວົ້າເຖິງຜີຕາແຮກມີຄວາມເປັນມາຄືໃນສະໄໝຄັ້ງພຸດທະການໄດ້ມີລູກຊາຍຂອງກະດຸມພີຄົນໜື່ງພໍ່ໄດ້ຕາຍປະແຕ່ຄາວຍັງນ້ອຍເຫຼືອແຕ່ແມ່ ພໍໃຫຍ່ຂື້ນມາແມ່ໄດ້ຫາພັນລະຍາໃຫ້ເພື່ອສືບທອດວົງຕະກູນ ແຕ່ພັນລະຍາບໍສາມາດໃຫ້ກຳເນີດບຸດໄດ້ ຜູ້ເປັນແມ່ຈື່ງຊອກຫາຍິງອື່ນໃຫ້ເປັນເມຍນ້ອຍເພື່ອສືບທອດຕະກູນ ສ່ວນເມຍກົກຢ້ານວ່າເມຍນ້ອຍຈະໄດ້ຮັບມູນມັງມໍລະດົກແຕ່ພຽງຜູ້ດຽວຈື່ງໄດ້ອອກອຸບາຍຂ້າລູກເມຍນ້ອຍຖິ້ມ ໂດຍບອກວ່າຖ້າມື້ໃດນ້ອງຖືພາໃຫ້ມາປຶກສາເອື້ອຍພໍຈະໄດ້ຊ່ວຍເບິ່ງແຍງແລະໃຫ້ຄຳປຶກສາເມື່ອເມຍນ້ອຍຖືພາຄັ້ງທີ່ໜື່ງທີ່ສອງກໍລາຍງານໃຫ້ເມຍກົກຮັບຮູ້ແລະກໍໄດ້ເອົາຢາໃສ່ນ້ຳໃຫ້ກິນເພື່ອແທ້ງລູກ ເທື່ອທີ່ສາມເມຍນ້ອຍບໍໄດ້ບອກໃຫ້ຮູ້ແລ້ວຫຼົບໜີໄປຢູ່ບ້ານພີ່ນ້ອງເມື່ອເມຍຫຼວງຮູ້ກໍນຳໄປໃຫ້ກິນຢາອີກເນື່ອງຈາກວ່າທ້ອງໄດ້ຫຼາຍເດືອນລູກຈື່ງບໍລຸອອກມາຊ້ຳຍັງຕາຍຂວາງທັງແມ່ແລະລູກ ກ່ອນທີ່ເມຍນ້ອຍຈະສິ້ນໃຈກໍໄດ້ຜູກເວນອາຄາດແຄ້ນກັບເມຍຫຼວງໄວ້ວ່າຊາດໜ້າມີຈິງຂໍໃຫ້ໄດ້ມາຈອງເວນກັນອີກ ສ່ວນຜູ້ເປັນເມຍຫຼວງກໍຖືກຜູ້ເປັນຜົວເອົາໄມ້ທຸບຕີຈົນຕາຍທັງສອງກໍໄດ້ໄປເກີດໃຫມ່ເມຍຫຼວງເກີດເປັນໄກ່ ເມຍນ້ອຍເກີດເປັນແມວໂພງ ເມື່ອໄກ່ໄຂ່ອອກມາເທື່ອທີໜື່ງທີ່ສອງແມວໂພງກໍມາລັກກິນໄຂ່ ເມື່ອຮອດຄັ້ງທີສາມແມວໂພງກໍຫັກຄໍໄກ່ກິນທັງໄກ່ແລະໄຂ່ ກ່ອນໄກ່ຈະຕາຍກໍອາຄາດແຄ້ນອີກ ແມ່ໄກ່ໄດ້ເກີດເປັນເສືອ ແມວໂພງເກີດເປັນງົວ ກໍເຮັດທຳນອງດຽວກັນຈົນຕາຍແລ້ວໄດ້ອາຄາດແຄ້ນກັນອີກ ແມ່ງົວໄດ້ໄປເກີດເປັນຍັກຂີນີ ເສືອໄດ້ໄປເກີດເປັນທິດາຢູ່ໃນນະຄອນສາວະຖີ ພໍຈະເລີນໄວກໍໄດ້ແຕ່ງງານເມື່ອເກີດລູກຄັ້ງທີໜື່ງທີສອງນາງຍັກຂີນີກໍປອມຕົວມາເປັນໝູ່ຂອງນາງມານອນນຳແລ້ວກິນລູກຂອງທິດາຕາຍທັງສອງຄັ້ງ ຄັ້ງທີ່ສາມນາງຈື່ງໄປຢູ່ນຳເຮືອນຂອງພໍ່ປູ່ແມ່ຍ່າເມື່ອນາງຍັກຂີນີຮູ້ຂ່າວກໍໄດ້ນຳທັງສອງຜົວເມຍໄປແລ້ວທັງສອງກໍໄດ້ມຸ່ງໜ້າໄປສູ່ວັດພະເຊຕະວັນມະຫາວິຫານ ຂະນະນັ້ນພະພຸດທະເຈົ້າກຳລັງສະແດງທັມຢູ່ນາງພ້ອມຜົວກໍໄດ້ເຂົ້າໄປຂໍຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອນຳພະພຸດທະເຈົ້າ ໂດຍຜ່າຝູງຊົນເຂົ້າໄປມອບກາຍຖວາຍຊີວິດ ສ່ວນນາງຍັກເຂົ້າວັດບໍໄດ້ຈື່ງໄດ້ຄອງຄອຍຢູ່ທາງນອກ ພະພຸດທະເຈົ້າຈື່ງໄດ້ເທດສະໜາແລະໄດ້ເລົ່າເລືອງອະດີດຕະຊາດຂອງທັງສອງໃຫ້ຟັງທ່າມກາງພະສົງແລະຍາດໂຍມທີ່ມາຟັງທັມເຖິງຕົ້ນປາຍສາຍເຫດແລະບອກທັງສອງໃຫ້ອະໄພເຊິ່ງກັນແລະກັນ ພ້ອມທັງບໍໃຫ້ອາຄາດຈອງເວນກັນອີກ ພະອົງກ່າວວ່າກັມເວນຍ່ອມບໍສາມາດລະງັບດ້ວຍການຈອງເວນຄືໜູກັບແມວ ງູກັບຈອນຟອນ ນົກເຄົ້າກັບກາ ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ເວນຈະລະງັບດ້ວຍການບໍຈອງເວນພະອົງໄດ້ບອກໃຫ້ທັງສອງຜົວເມຍລ້ຽງນາງຍັກຂີນີຜູ້ນີ້ໄວ້ແລ້ວປຸກຕູບໃຫ້ຢູ່ແຄມນາແລ້ວໃຫ້ນາງຍັກເຊົາກິນຊີ້ນແລ້ວຫັນມາກິນໝາກໄມ້ແທນ ດ້ວຍເຫດນັ້ນພວກເຮົາຈື່ງພາກັນນຳຫມາກໄມ້ມາເຮັດສະຫຼາກແລ້ວນຳໄປຫ້ອຍໄວ້ເທິງຫົວນາ ນາງຍັກກໍຈົ່ງຕອບແທນຊາວບ້ານດ້ວຍການປົກປັກຮັກສາໄຮ່ນາຕາກ້າຈາກສັດສາວາສິ່ງຕ່າງໆ ເປັນທັງນາງພະຍາກອນອາກາດ ເພາະວ່າປີໃດຟ້າຝົນຫລາຍໃຫ້ບອກຊາວບ້ານໄປເຮັດໄຮ່ເຮັດນາບ່ອນສູງ ປີໃດແຫ້ງແລ້ງຂາດນ້ຳໃຫ້ເຮັດໄຮ່ນາຢູ່ບ່ອນລຸ່ມບ່ອນທົ່ງພຽງ ພາຍລຸນມາຈື່ງປ່ຽນຈາກຍັກຄີນີແລ້ວເອີ້ນວ່າ:ຜີຕາແຮກ ເພາະນາງຍັກສາມາດຮັບຮູ້ໄດ້ວ່າປີໃດຜົນລະປູກຈະໄດ້ຮັບຜົນຫນ້ອຍຫຼາຍພຽງໃດເພາະມີຍານພິເສດສາມາດພະຍາກອນດິນຟ້າອາກາດ ສະນັ້ນຈື່ງເປັນເຫດໃຫ້ປະຕິບັດສືບກັນມາຄືບຸນເຂົ້າສະຫຼາກແລະການບູຊາຜີຕາແຮກ.
ຮຽບຮຽງ ແລະ ຂໍ້ມູນໂດຍ: @ວັດອົງຕື້ບ້ານແຊ່ເມືອງແປກແຂວງຊຽງຂວາງ
#ບຸນຫໍ່ເຂົ້າສະຫຼາກ
#ປະເພນີລາວ
#ຮີດສິບສອງຄອງສິບສີ່
