15/03/2026
ඩොලර් මිලියන 30ක් වටිනා, ගොඩබෑමකින් තොරව පැය 27ක් අඛණ්ඩව පියාසර කළ හැකි, සතුරා දකින්නටත් පෙර සතුරා දකින ලොව දියුණුම ඩ්රෝන යානා පෙළක් ඉරානය විසින් එක පෙළට බිම හෙළා තිබේ. යුධ පිටියේ මනුෂ්ය ජීවිත අවදානමට පත් නොකර, දහස් ගණන් සැතපුම් ඈත සිට මෙහෙයවිය හැකි මෙම අතිනවීන යානා මෙසේ විනාශ වීම ලෝකයේම අවධානයට ලක් වූ කරුණකි.
🔴 යුද්ධයේ ස්වභාවය වෙනස් කළ "Reaper"
ඇමරිකාවේ නෙවාඩා කාන්තාරයේ වායුසමනය කළ කුටියක සිටින ගුවන් නියමුවෙකුට, සැතපුම් දහස් ගණන් ඈත ඉරාන ගුවනේ පියාසර කරන MQ-9 Reaper යානයක් මෙහෙයවිය හැකිය. මෙහි නියමුවෙකු නැත, ඒ නිසාම මිනිස් ජීවිත අවදානමක් නැත.
MQ-9 Reaper යනු හුදෙක් ඔත්තු බැලීමේ යානයක් පමණක් නොවේ. මෙය සැබෑ "දඩයක්කාරයෙකි". පැයට කිලෝමීටර් 482ක වේගයෙන්, අඩි 50,000ක් ඉහළ අහසේ සිට කිලෝග්රෑම් 1,700ක බෝම්බ සහ මිසයිල ප්රමාණයක් රැගෙන යාමට මෙයට හැකියාව ඇත. සාමාන්ය ගුවන් නියමුවෙකුට පැය 8–10කට වඩා එක දිගට පියාසර කිරීම අපහසු වුවද, Reaper යානයට පැය 27ක් පුරා අහසේ රැඳී සිටිමින් සතුරා දෙස බලා සිටිය හැකිය.
🛡️ ඉරානය මේවා බිම හෙළන්නේ කොහොමද?
2026 පෙබරවාරි අග භාගයේ ආරම්භ වූ 'Operation Epic Fury' මෙහෙයුමත් සමඟ ඇමරිකාව මෙම ඩ්රෝන යානා විශාල වශයෙන් ඉරාන ගුවනට මුදා හැරියේය. නමුත් ඉතා කෙටි කාලයක් තුළ ඇමරිකානු රජය පවා පිළිගත් පරිදි මෙවැනි යානා රැසක් විනාශ කිරීමට ඉරානය සමත් වී තිබේ.
ඉරානය මේ සඳහා භාවිත කරන්නේ 'Passive Sensors' සහිත මිසයිල පද්ධතීන් ය. මේවා සාමාන්ය රේඩාර් තරංග නිකුත් නොකරන නිසා, මිසයිලයක් තමන් දෙසට එන බව ඩ්රෝන යානයට කලින් හඳුනාගත නොහැක. ඩොලර් මිලියන 30ක් වටිනා යානයක්, එයින් ඉතා සුළු ප්රමාණයක මිලක් ඇති මිසයිලයකින් බිම හෙළීමට ඉරානය සමත් වීම යුධ විශේෂඥයන්ගේ මවිතයට කරුණකි.
💰 රුපියල් කෝටි ගණනක තාක්ෂණික පාඩුවක්
සති කිහිපයක් ඇතුළත සිදු වූ මෙම යානා විනාශය නිසා ඇමරිකාවට සිදු වී ඇති ආර්ථික පාඩුව ඩොලර් මිලියන සිය ගණනකි. සාමාන්යයෙන් එක් යානයක් මෙහෙයවීමට අවශ්ය අනෙකුත් පද්ධති සමඟ ගත් විට එහි වටිනාකම ඩොලර් මිලියන 64ක් (රුපියල් කෝටි 1,900කට අධික) පමණ වේ.
ඉරානය පවසන්නේ තමන් ඩ්රෝන යානා 100කට වඩා වැඩි ප්රමාණයක් බිම හෙළූ බවයි. යුද්ධයකදී දෙපාර්ශවයම තමන්ට වාසි සහගත ලෙස සංඛ්යාලේඛන ඉදිරිපත් කළද, තහවුරු වූ දත්ත අනුව පවා මෙය ඇමරිකාවට එල්ල වූ දරුණු ආර්ථික සහ තාක්ෂණික පහරකි.
💡 යන්ත්ර බිලි දී මිනිසුන් බේරා ගැනීම
කෙසේ වෙතත්, ඇමරිකානු හමුදා ප්රධානීන් පවසන්නේ මෙය "සැලසුම් කළ පාඩුවක්" විය හැකි බවයි. ඉරානය විසින් විනාශ කරනු ලබන සෑම ඩ්රෝන යානයක්ම නිසා තවත් ඇමරිකානු ගුවන් නියමුවෙකුගේ ජීවිතය ආරක්ෂා වේ. ඉරානයේ මිසයිල ඩ්රෝන යානා ඉලක්ක කරන විට, ඇමරිකාවේ සැබෑ ප්රහාරක ජෙට් යානා සහ නියමුවන්ට තම ඉලක්ක වෙත යාමට වැඩි ඉඩක් ලැබේ.
නමුත් ප්රශ්නය වන්නේ, තව කොපමණ කාලයක් මෙවැනි මිල අධික යන්ත්ර බිලි දෙමින් යුද්ධය ඉදිරියට ගෙන යා හැකිද යන්නයි.
ඩොලර් මිලියන 60ක් පමණ වටිනා යානයක්, ඊට වඩා ඉතා අඩු මුදලක මිසයිලයකින් විනාශ කළ හැකි නම්, අනාගත යුද්ධ වලදී තාක්ෂණයට වඩා උපායමාර්ග වැදගත් වෙයි කියා ඔබ හිතනවාද? ඔබේ අදහස පහළින් Comment කරන්න. 👇
අලුත් posts දාපු ගමන්ම බලන්න HumbleCitizen ව Like කරලා Follow කරන්න.
මූලාශ්රය: CBS News, Air & Space Forces Magazine, TRT World
