13/05/2026
👉මෙතන වෙන්නේ මෙහෙම දෙයක් කියලා ඔබ නිකමටවත් හිතුවද ?
කිරි පැකට් එකක් මාස හයක් හෝ අවුරුද්දක් වුණත් කිසිම ප්රශ්නයක් නැතුව කඩේ ලෑල්ල උඩ තියෙන්නේ කොහොමද කියන එක හිතාගන්නත් අමාරුයි නේද? අපි කවුරුත් දන්න දෙයක් තමයි සාමාන්යයෙන් එළකිරි ටිකක් එළියෙන් තිබ්බොත්, පැය කිහිපයකින් ඉක්මනින්ම නරක් වෙලා යනවා කියන එක. නමුත් මේ කිරි පැකට් පිටිපස්සේ තියෙන්නේ පුදුම හිතෙන විදියේ විද්යාවක්.
මේක ඔබට නිකන්ම නිකන් තරමක් ඝන කමට හදපු හොඳ හයියට තියෙන කඩදාසි පෙට්ටියක් වගේ පේනවා ඇති. නමුත් පිටට පේනවට වඩා මේක ඇතුලේ ලොකු තාක්ෂණයක් තියෙනවා. මේකට කියන්නේ 'Aseptic Packaging' කියලා. සරලවම කිව්වොත්, මේ පෙට්ටිය හදලා තියෙන්නේ කිරි වලට හානි කරන බැක්ටීරියා වලට ඇතුළු වෙන්න බැරි වෙන්නයි. ඒ වගේම මෙය සම්පුර්ණයෙන්ම ජීවානුහරණය කරලා තමයි ඒ කඩදාසි පෙට්ටි වලට දාන්නේ.
මේ කිරි පැකට් එකක බිත්තිය දිහා හොඳ සැලකිල්ලෙන් බැලුවොත් ඒක හදලා තියෙන එක ස්ථරයකින් විතරක් නෙවෙයි කියලා ඔබට පෙනේවි. ඒක ඇතුළේ කඩදාසි විතරක් නොවෙයි, ඉතාමත්ම තුනී ඇලුමීනියම් සහ පොලිතීන් ස්ථර හයක් තියෙනවා. මේ එක ස්ථරයක් කෙස් ගහකටත් වඩා තුනීයි. නමුත් ඒකෙන් කරන කාර්යය නම් සුළු පටු නැහැ. විශේෂයෙන්ම මෙහි තියෙන ඇලුමිනියම් පටල විසින් තමයි, ඇතුලේ තියෙන කිරි වලට එළිය වැටෙන එක සහ ඔක්සිජන් ඇතුළු වෙන එක සම්පූර්ණයෙන්ම නවත්තන්නේ. ආලෝකය සහ ඔක්සිජන් කියන්නේ කිරි වල තියෙන විටමින් සහ රසය විනාශ කරන්න පුළුවන් ප්රධානම සාධක දෙකක්.
ඔබට තේරෙන විදියට ඉතාමත්ම සරලව කිව්වොත්, මේක කිරි වලට හදපු 'Space Suit' එකක් වගේ දෙයක්.
මේ ටෙට්රා පැක් (Tetra Pak) තාක්ෂණය 1950 ගණන්වල ස්වීඩනයේදී තමයි මුලින්ම ලෝකයට හඳුන්වා දුන්නේ. ඔවුන්ට එදා ඕන වුණේ ශීතකරණයක් නැතුව කිරි ඕනෑම දුරකට ප්රවාහනය කරන්න පුළුවන් ක්රමයක් හදන්න. ඒ කාලේ හැටියට මේක විප්ලවීය සොයාගැනීමක්. මොකද කිරි කියන්නේ ඉතාමත්ම සංවේදී ආහාරයක්. මොකද බැක්ටීරියා වලින් කිරි බේරගන්න එක කලින් හිතුවේ කිසිසේත්ම කරන්න බැරි දෙයක් කියලා. ඒ නිසා එම බැක්ටීරියා වර්ධනය වීම සම්පූර්ණයෙන්ම නවත්වන්න නම් අසමසම තාක්ෂණයක් අවශ්ය වුණා.
කිරි ටික පැකට් කරන්න කලින් මුලින්ම කරන්නේ 'Ultra-High Temperature' (UHT) කියන ක්රමයට ඒක රත් කරන එක. මේ ඉංග්රීසි වචන වලට බය වෙන්න එපා, මේකෙන් කියන්නේ තත්පර කිහිපයක් ඇතුලත සෙල්සියස් අංශක 135 ට රත් කරලා එකපාරටම නිවෙන්න හරිනවා කියලයි. මෙහිදී ක්ෂණිකවම කිරි වල ඉන්න හැම විෂබීජයක්ම වගේ විනාශ වෙලා යනවා. ඊට පස්සේ තමයි අර ස්ථර හයේ පෙට්ටිය ඇතුළට කිරි ටික දාන්නේ. මේ මුළු ක්රියාවලියම සිද්ධ වෙන්නේ සම්පූර්ණයෙන්ම වාතය රහිත, විෂබීජ රහිත කුටියක් ඇතුළේ.
හැබැයි මේකේ බොහෝ දෙනෙක් නොදන්නා තවත් පැත්තකුත් තියෙනවා. මේ තාක්ෂණය නිසා අද ලෝකයේ ආහාර නාස්තිය ඉතාමත්ම සැලකියයයුතු ලෙස අඩුවෙලා තියෙනවා. සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් ඇතුලේ කිරි ප්රවාහනය කරද්දී මේ තාක්ෂණය නැතිවුනා නම්, කිරි වලින් අඩකටත් වඩා කිරි නරක් වෙලා විසි කරන්න වෙනවා.
අර මුලින් කියපු ස්ථර හය ගැන ඔබට තවත් පැහැදිලි කරොත්, දියරය පිටතට යාම සහ තෙතමනය ඇතුලත එන එක වළක්වන්න පොලිතීන් ස්තර 4ක් තියෙනවා. කඩදාසි ස්ථරයෙන් තමයි කිරි ඇසුරුම් පෙට්ටියට වඩාත් ශක්තිමත් බවක් ලබා දෙන්නේ. හැබැයි මේ හැමදේටම වඩා වැදගත් වෙන්නේ අර මම කලින් කිව්ව මයික්රෝන 6.3 ක් විතරක් තුනී ඇලුමිනියම් පටලයයි. මේක තමයි අපේ වචනයෙන් කිව්වොත් කිරි වල "ආත්මය" ආරක්ෂා කරන්නේ.
විද්යාව කියන්නේ පොත් වල තියෙන දේ විතරක් නෙවෙයි, අපි උදේට බොන කිරි පැකට් එක ඇතුළෙත් ඒක තියෙනවා කියලා දැනගත්තම පුදුම හිතෙනවා නේද ?
පර්යේෂණ වලින් පෙන්වා දීලා තියෙන විදිහට මේ ක්රමයට පැකට් කරපු කිරි වල තියෙන පෝෂණ ගුණය මාස ගණනක් යනකම්ම 90% කට වඩා හොඳින් ආරක්ෂා වෙනවා. ඒ කියන්නේ අපි නැවුම් කිරි වලින් බලාපොරොත්තු වෙන විටමින් A, B-complex සහ කැල්සියම් වගේ පෝෂකයන් මේ පැකට් එක ඇතුළේ හොඳින් ආරක්ෂා වෙනවා. ඇත්තටම මේක ලොකු ජයග්රහණයක්, මොකද එදා කිරි කල් තබා ගන්න ලොකු ප්රමාණවලින් රසායනික ද්රව්ය එකතු කරන්න සිදුවුණා. හැබැයි මේ තාක්ෂණයේදී කිසිම රසායනික කල් තබා ගන්නා ද්රව්යයක් (Preservatives) එකතු කරන්නේ නැහැ. ඒක තමයි මෙතන තියෙන වටිනාම දේ.
හොඳින් කල්පනා කරලා බැලුවොත්, අපි සාමාන්යයෙන් හිතන්නේ නැති වුණාට මේ හැම දෙයක්ම පිටුපස තියෙන්නේ මිනිසාගේ ජීවිතය පහසු කරන්න කරපු පර්ලයේෂණයන් වල ප්රතිඵලයක්. මේ වගේ පුංචි පැකට් එකක් ඇතුළේ මෙච්චර තාක්ෂණයක් තියෙනවා කියලා මම නම් කලින් හිතාගෙන හිටියේ නැහැ.
නමුත් ඔබ දැනගත යුතුම දෙයක් තියෙනවා., අපි මේ පැකට් එක එක පාරක් හරි ඇරියට පස්සේ අර "ආරක්ෂක පවුර" බිඳීයනවා. මොකද ඇරපු ගමන් බාහිර වාතයේ තියෙන බැක්ටීරියා කිරි ඇතුළට යනවා. අන්න ඒ නිසයි ඇරපු පැකට් එකක් අනිවාර්යයෙන්ම ෆ්රිජ් එකේ තියලා, දින 3-5 ක් ඇතුළත පාවිච්චි කරලා අවසන්කරන්න ඕනේ කියලා කියන්නේ. නැත්නම් අර ස්ථර හයෙන්ම කරපු ආරක්ෂාව තත්පරයකින් නැති වෙලා යනවා.
ඇත්තටම මේ තාක්ෂණය නිසා අද අපිට ලෝකයේ ඕනෑම කෙළවරක ඉඳන් එන කිරි නිෂ්පාදන අපිට බය නැතුව රස විඳින්න පුළුවන් වෙලා තියෙනවා. විද්යාව සහ ඉංජිනේරු ශිල්පය අපේ මුළුතැන්ගෙට කොච්චර සමීපද කියන එකට මේක හොඳම උදාහරණයක්.
අපි දකින හැම සාමාන්ය දෙයක් පිටුපසම මේ වගේ අපි නොහිතන දේවල් තියෙනවා.
ඉතින් මේ ලිපියෙන් ඔබ ඇත්තටම දැනුමක් ලබාගත්තා කියලා හිතනවා නම්, ලයික් එකක් සහ කමෙන්ට් එකක් දාගෙන යන්නත් අමතක කරන්න එපා.
මේ ගැන නොදැන සිටින හැමෝම දැනුවත් කරන්න මේ ලිපිය Share කරන්නත් අමතක කරන්න එපා.
