30/04/2026
Үхрийн мах 40 мянгад хүрлээ гэж ярихаасаа өмнө ялгаж ойлгох нэг зүйл бий
Сүүлийн үед “үхрийн мах 40 мянгад хүрчихлээ” гэсэн яриа их сонсогдох боллоо. Гэхдээ ихэнхдээ энд яригдаж байгаа үнэ нь үхрийн гуяны цул махны үнэ байдаг.
Харин үхрийн гулууз ястай махан дотроос гуяны хэсэг нь үндсэн гулуузны үнээс ихэвчлэн 2,000–3,000 төгрөгөөр өндөр байдаг.
Энд ойлгох хамгийн чухал зүйл нь:
Ястай мах, цул мах хоёр ижил бүтээгдэхүүн биш. Үхрийн ястай махыг шулж, цэвэрлэж, ангилахад дунджаар 75 орчим хувийн гарцтай цул мах гардаг. Өөрөөр хэлбэл, 1 кг ястай махнаас 1 кг цул мах шууд гарна гэсэн үг биш. Тодорхой хэмжээний яс, илүүдэл өөх, шөрмөс, цэвэрлэгээний хаягдал гардаг.
Тиймээс та 35,000 төгрөгөөр 1 кг үхрийн гуяны цул мах авч байна гэдэг нь үнэн хэрэгтээ ойролцоогоор 26,000 төгрөгийн үнэтэй ястай гуянаас шулж, ангилж, цэвэрлэж бэлтгэсэн бүтээгдэхүүн авч байна гэсэн үг.
Ийм учраас цул махны үнийг ястай махтай шууд харьцуулаад “хэт үнэтэй байна” гэж дүгнэх нь нэг талын ойлголт болдог.
Үхрийн гуяны цул мах бол олон төрлийн хоолонд тохиромжтой, хэрэглэхэд эвтэйхэн, хаягдал багатай сайн сонголт. Гэхдээ зөвхөн гуя гэлтгүй үхрийн бусад олон хэсгээс ч амт чанартай, сайхан хоол хийх бүрэн боломжтой. Махны хэсэг бүр өөрийн гэсэн онцлог хэрэглээтэй байдаг.
Хамгийн гол нь махны үнэ, гарц, хэрэглээний талаар буруу эсвэл дутуу мэдээлэл түгэхээр худалдагч, худалдан авагч хоёрын хооронд үл ойлголцол, маргаан үүсэх нь элбэг.
Тиймээс махыг зөвхөн “кг-ын үнэ”-ээр нь бус, ямар хэсэг вэ, ястай юу, цул уу, гарц нь хэд вэ, ямар боловсруулалт орсон бэ гэдгээр нь хамт ойлгож сонголтоо хийх нь илүү зөв юм.