13/05/2026
HUMAN BOTFLY — ƘUDAR DA TAKE AMFANI DA SAURO WAJEN SHIGA JIKIN ƊAN ADAM
Human Botfly wata irin ƙuda ce mai ban mamaki da tsoro wacce ake samu musamman a yankunan dazuzzuka masu zafi na Kudancin Amurka da Central America. Abin da ya sa wannan ƙuda ta bambanta da sauran ƙwari shi ne yadda ba ta kai hari kai tsaye ga mutum ba, sai dai ta yi amfani da wasu kwari k**ar sauro wajen kai ƙwayayenta zuwa jikin mutum ko dabba.
Mace ta Human Botfly tana k**a sauro ko wani ƙwari mai tsotsar jini sannan ta manna ƙwayayenta a jikinsa. Bayan haka sai ta sake shi ya tafi. Lokacin da wannan sauro ya sauka kan mutum domin tsotsa jini, zafin jikin mutum yana sa ƙwayayen su buɗe cikin sauri. Daga nan ne ƙananan tsutsotsi suke shiga cikin fata ta wajen cizon sauro ko wata ƙaramar ƙofa a fata.
Da zarar sun shiga fata, sai su fara rayuwa ƙarƙashin fata suna cin sinadaran da ke wurin domin girma. A hankali mutum zai fara ganin kumburi mai k**a da ƙurji ko tafasa. A tsakiyar kumburin yawanci akwai wani ƙaramin rami da tsutsar ke amfani da shi wajen numfashi. Wasu mutane kan ji motsi a cikin fata, wasu kuma su ji zafi, ƙaiƙayi, ko wani irin cizo mai ɗaci.
Wannan yanayi ana kiransa Myiasis, wato lokacin da tsutsar ƙwari ke rayuwa a cikin jikin mutum ko dabba. Idan ba a cire tsutsar ba, tana iya ci gaba da girma har na tsawon makonni kafin daga baya ta fito ta faɗi ƙasa domin ta koma cikakkiyar ƙuda.
Likitoci suna cire wannan tsutsar ta hanyoyi daban-daban. Wani lokaci suna rufe ramin numfashin ta da mai ko vaseline domin hana ta numfashi. Idan ta matsa sama domin neman iska, sai a cire ta da kayan aiki na asibiti. Wasu lokutan kuma sai an yi ƙaramin yanka a fata. Ba a son mutum ya ja ta da ƙarfi saboda jikinta yana da ƙananan ƙugiyoyi da ke manne da nama.
Duk da cewa wannan abu yana da matuƙar ban tsoro, ba kasafai yake faruwa ba a yawancin ƙasashe. Amma Human Botfly tana daga cikin ƙwari mafi ban mamaki a duniya saboda dabararta ta amfani da sauro wajen kai ‘ya’yanta cikin jikin halitt
