Ranke Ghee राँके घ्यू

20/04/2026

29/03/2026

ghee

16/02/2026

म उबर चलाउँछु। प्रायः रातिको सिफ्ट। गत हप्ता साँझ ११ बजे एकजना बुढा मान्छेलाई लिएर गएको थिएँ। गाडीमा बस्दै उनले भने:
"आज रात तपाईंले मलाई पाँच ठाउँमा पुर्‍याउनु पर्छ। म तपाईंलाई ५०० डलर दिन्छु। नगद। तर काम सकिएपछि मात्र किन भनेर सोध्ने।"
उनले पाँचवटा ठेगाना दिए।
पहिलो स्टप: उपनगरको एउटा घर। उनी गाडीमै बसे। दस मिनेटसम्म त्यो घरतर्फ हेरे। चुपचाप रोइरहे। "ठिक छ। अब अर्को।"
म चलाएँ।
दोस्रो स्टप: प्राथमिक विद्यालय। अँध्यारो, खाली। उनी गाडीबाट झरे। खेलमैदानतिर हिँडे। झुलामा बसे। २० मिनेट त्यहीँ बसेर फर्किए।
"म यहाँ पढाउँथेँ। ४३ वर्ष। मेरो ज्यानले मन पराएको काम।"
तेस्रो स्टप: डाइनर। भित्र गए। कफी अर्डर गरे। एक्लै बस्ने बूथमा बसे। कफी छोएनन्। बसिरहे, वरिपरिको हेर्दै। १५ मिनेटपछि फर्किए।
"मेरो श्रीमती र म पहिलो पटक यहाँ डेटमा आएका थियौँ। १९६७।"
चौथो स्टप: चिहानघाट।
उनी चिहानघाटमा झरे। एउटा चिहानतर्फ हिँडे। उभिएर कुरा गर्दै थिए। के बोल्दैछन्, सुनिन। ३० मिनेटपछि फर्किँदा आँखा रातो थियो।
"मेरो श्रीमती। आज तीन वर्ष भयो।"
पाँचौँ स्टप: अस्पताल।
"यो अन्तिम हो," उनले भने। पार्क गर्न भने। मलाई हेरेर भने:
"अब किन भनेर भन्छु। मलाई स्टेज फोर क्यान्सर छ। केही हप्ता बाँकी। शायद केही दिन। आज रात म मेरो जीवन फेरि एकपटक हेर्न चाहन्थेँ। जबसम्म सक्थेँ।"
म रोएँ। त्यहीँ।
"त्यो घर – जहाँ मैले छोराछोरी हुर्काएँ।
त्यो विद्यालय – जहाँ मैले आफ्नो उद्देश्य भेटेँ।
त्यो डाइनर – जहाँ म प्रेममा परेँ।
चिहानघाट – जहाँ मैले बिदाइ दिएँ।
र यो अस्पताल – जहाँ आज रात म भर्ना हुँदैछु। होस्पिस फ्लोर। म घर फर्किँदै छैन।"
उनले ५०० डलर दिए।
"मेरो जीवनमार्गमा अन्तिम यात्रा गरिदिनु भयो। अन्तिमपटक कसैको दयालु व्यवहार पाउन चाहन्थेँ। तपाईंले त्यो दिनुभयो।"
मलेनै मानेनँ। "म लिन सक्दिनँ।"
उनी अडिग। "कृपया। दिन कोही बाँकी छैन। मेरा छोराछोरी बोल्दैनन्। साथी पनि छैनन्। तपाईंले मलाई तीन घण्टा दयालुता दिनुभयो। त्यो ५०० डलरभन्दा धेरै मूल्यवान् छ।"
उनी झरे। सानो सुटकेश लिए। फर्केर सोधे:
"तिम्रो नाम?"
"मार्कस।"
"धन्यवाद, मार्कस। अन्तिम राम्रो कुरा बनेका लागि।"
उनी अस्पतालभित्र हिँडे। म गाडीमै बसेर एक घण्टा रुँदै बसेँ।
उनकै बारे सोचिरहेँ। भोलिपल्ट फेरि गएँ। सोधेँ।
"मिस्टर प्याटरसन। कोठा ४१२।"
फूल लिएर गएँ। ढक्ढक्याएँ।
उनी खाटमै थिए। मलाई देखेर मुस्कुराए।
"मार्कस। तिमी फर्कियौ।"
"त्यसरी अन्त्य गर्न सकिनँ। ठीक हुनुहुन्छ?"
"मर्दैछु। तर हिजो रात आफ्नो जीवन हेर्न पाएँ। त्यसैले, हो, ठीक छु।"
हामी दुई घण्टा गफियौँ। उनकी श्रीमती, उनका विद्यार्थी, उनलाई बिर्सने पुगेका आफ्नै छोराछोरी, उनका जीवनबारे।
म दुई हप्ता हरेक दिन गएँ। कफी लगेँ। समाचार पढिदिएँ। कहिले चुपचाप बसेँ।
उनी सबै कुरा सुनाउँथे। पछुतो, खुसी, पुनःजीवन गर्न चाहने क्षणहरू।
"म एक्लै मर्छु भनेर सोचेको थिएँ," एकदिन भने।
"तर तिमी छौ। अन्तिम दिनमा परिवारजस्तै बनेको एक अपरिचित। यो ठूलो उपहार हो।"
मैले उनको हात समाएँ।
"तपाईं एक्लै मर्नुहुन्न अब।"
उनी रोए।
"धन्यवाद, मलाई हेर्नुभएकोमा। जब म अदृश्य भएको जस्तो लाग्थ्यो।"
मिस्टर प्याटरसन मङ्गलबार बिहान ३:१७ बजे बिते।
मैले उनको हात समाइरहेको थिएँ।
अन्तिम शब्द:
"मानिसहरूलाई भन। अपरिचितलाई हेर्नू। साँच्चिकै हेर्नू। सबै मर्दैछन्। कोही छिटो, कोही ढिलो। तर सबै कतै तर्फ जाँदैछन्। बाटैभरि दयालु हुनु। तिमी दयालु भयौ। तिमीले मेरा अन्तिम दिन बचायौ।"
उनले आँखा बन्द गरे।
हार्ट मोनिटर ठिक्क भयो।
एक घण्टा बसेँ। छोड्न सकिनँ।
उनी कसैसँगै मरे। त्यो महत्वपूर्ण थियो।
उनको अन्तिम संस्कारमा छ जना मात्रै थिए।
म, तीनजना नर्स, एक वकिल, र एउटा पूर्व-विद्यार्थी जसले मृत्यु–सूचना देखेको थियो।
बस्।
४३ वर्ष पढाउने, ५२ वर्ष प्रेम गर्ने, ८१ वर्ष बाँच्ने मान्छे –
छ जना।
मैले बोलेँ:
"मिस्टर प्याटरसनले मलाई दुई हप्तामा एउटा कुरा सिकाए।
हरेक अपरिचित कसैको पूरै संसार हुन सक्छ।
हरेक उबर यात्रुको एउटा कथा हुन्छ।
जति मानिसहरू हिँड्छन्–तिनीहरू बाँचिरहेका छन्, मर्दैछन्, र कसैले आफूलाई देखिदियोस् भनेर चाहिरहेका छन्।
उनले ५०० डलर तिरे जीवन फेरि हेर्न।
तर उनले मलाई धेरै ठूलो कुरा दिए–
अपरिचितप्रति देखाइएको दयालुपन ‘अतिरिक्त’ होइन, यही सबै हो।
किनकि हामी सबै अपरिचित हौँ,
जबसम्म कसैले रोकिँदैन, हेर्दैन, सुन्दैन, सँगै बस्दैन।"
मैले त्यो ५०० डलर ग्लोभ बक्समा राखेको छु। कहिल्यै खर्च गरेनँ।
यो सम्झना हो।
हरेक यात्रु अन्तिम यात्रा गरिरहेको हुन सक्छ।
हरेक अपरिचित अन्तिम बिदाइ दिइरहेको हुन सक्छ।
त्यसैले, म अब फरक तरिकाले चलाउँछु।
म सोध्छु। सुन्छु। हेर्छु।
किनकि एउटा बुढा मान्छेले अन्तिम न्यानो रात खोज्थ्यो,
र एक अपरिचितले साथ दियो।
त्यो अपरिचित बन्नुहोस्।
कृपया।
आज रात कोही आफ्नो अन्तिम यात्रा गरिरहेको छ।
उनका लागि न्यानो बनाइदिनुहोस्।
"शान्त क्षणहरू, गहिरा सत्यहरू।"
फरवार्ड गरिएको पोष्ट, तर साँच्चै सियर गर्न लायक।

12/02/2026

Today order
Thank you for trusting ❣️ us 🙏🙏🙏🙏

05/02/2026

छात्रा: "मैडम, तपाई किन मेकअप गर्नुहुन्न ?"

शिक्षिकाको अनुहार अचानक पहेँलो भयो। उनको निधारमा हल्का पसिना आयो । उनको अनुहारको मुस्कान फिका देखियो। दर्शक अचानक चुप भए। यसको जवाफमा मैले तिमीलाई मेरो आफ्नै जीवनको कथा सुनाउनु पर्ने हुन्छ।

रानी सोयामोईः " मेरो जन्म उडिसाको एउटा आदिवासी इलाकामा भएको थियो। त्यहाँको कोडरमा जिल्लाको आदिवासी इलाकामा एउटा सानो झुपडीमा म जन्मिएको थिए। जुन " अभ्रख" को खनिजले भरिएको थियो।

मेरा पिता र माता दुबै खनिक (खानी खन्ने मजदुर) थिए। मेरा दुईजना दाजु र एकजना सानी बहिनी थिईन् । हामीहरू एउटा निकै सानो झुपडीमा बस्थ्यौ। जुन पानी पर्दा चुहिन्थ्यो। मेरा माता पिता बाध्य भएर त्यहिको खानीमा न्यून ज्यालामा काम गर्नुहुन्थ्यो। किनकी, यो बाहेक, त्यो ठाउँमा अरू कुनै काम पाइदैन थियो। जतिबेला म चार बर्ष कि थिए, तब मेरा माता पिता र दाजुहरू कुनै विमारीको कारण ओछ्यान पर्नु भएको थियो। त्यो बेलामा उहाँहरूलाई यो थाहा थिएन कि, यो विमारीको मूल कारण खानीमा रहेको अभ्रखको धुलो फोक्सोमा पुग्नु थियो। "र रोग र भोकले मैले २ दाजुभाइ गुमाए।

(उनको गला अवरुद्ध हुन्छ, बोल्न रोकिन्छ र आफ्नो रूमाल निकालेर आँसु पुच्छिन्।)

एकदिन मेरा पिताले मेरो भोको पेट संगै हाड र छाला मात्र भएको हात समाउनु भयो र मलाई जस्ता पाताले छोपिएको एउटा ठुलो खानीमा लिएर जानु भयो। यो एउटा त्यस्तो अभ्रखको खानी थियो, जसले समय संगै धेरै बदनामी कमाएको थियो।"

यो एउटा पुरानो खानी थियो, जसलाई निरन्तर खनिदै आइएको थियो, जुन अन्त्यहीन रूपमा पाताल सम्म फैलिएको थियो। त्यहाँ मेरो काम भनेको सबै भन्दा तलको सानो सानो ओडार (गुफा) हरूमा घस्रिएर हिड्नु र अभ्रखको काचो धाहु जम्मा गर्नु थियो। यस्तो काम केवल दस वर्ष भन्दा मुनिका बालबालिकाहरू बाट मात्रै सम्भव थियो।"

यो काम सुरू गरेको दिन, मैले मेरो जीवनमा पहिलो पटक पेटभरी रोटी खाए। तर, त्यो दिन मलाई उल्टी (वमिट) भयो।

जति बेला म एक कक्षामा हुनु पर्ने थियो, त्यो बेला म अँध्यारो गुफाहरूमा अभ्रख जम्मा गरि रहेकी थिए, जहाँ म "विषालु धुलो” मा सास लिई रहेकि थिए।

हरेक दिन आठ घन्टासम्म काम गरेपछि मात्र, तपाईले कम्सेकम भोजनको लागि समय पाउनु हुन्थ्यो। म भोक र हरेक दिनको विषालु ग्याँस लिनु पर्ने कारणले गर्दा दुब्ली र निर्जलित (शरीरमा पानी नभएको) भएकी थिए। एक वर्ष पछि मेरी बहिनी पनि खानीमा काम गर्न लागिन्। मेरो पिताजी पनि केहि ठीक भएर काम गर्न शुरू गर्नु भयो।

यस्तो समय आयो कि, मेरो पिता, माता, बहिनी र म सँगसँगै काम गर्थ्यौ र हामी कम्सेकम भोकै बस्न छाडेका थियौ।"

तर, फेरि भाग्यले हामीलाई अर्को तरिका बाट सताउन थाल्यो। एकदिन, जब म प्रचण्ड ज्वरोको कारण काममा जान नसकेर घरमा नै बसेको थिए, अचानक ठुलो वर्षा भयो। वर्षाले गर्दा खानी भित्र काम गर्ने मजदुर माथि पहिरो जानाले सयकडौँ मानिस पुरिएर मरे। त्यसमा मेरो पिता, माता र बहिनी पनि परेका थिए ।

" यहाँ हरूले याद गर्नु पर्दछ, त्यो बेला म मात्र छ वर्ष कि थिए। आखिरमा म सरकारी अगाती मन्दिर पुर्याईए। त्यहाँ मेरो शिक्षा दिक्षा भयो। मैले आफ्नै गाँउमा पहिलो अक्षर-पद्धति सिकेको थिए। अनन्तोगत्वा, यहाँ शिक्षकको रूपमा तपाईहरूको सामुन्ने छु।

तपाईंहरूले सोचिरहनु भएको होला कि, यि सबै कुरा र मैले किन मेकअप गर्दिन भन्ने कुराका बीच कस्तो सम्बन्ध छ? "

"आफ्नो शिक्षाकै बेला मलाई अनुभूति भएको थियो कि, ति दिन हरूमा, अँध्यारोमा घिस्रिदै मैले जुन सारा अभ्रख भेला गरेकी थिए, त्यसको प्रयोग मेकअप उत्पादनमा गरिन्थ्यो। अभ्रख पहिलो प्रकारको मोती जस्तै सिलिकेट खनिज हो। कयौं ठूलाठूला कस्मेटिक कम्पनीहरूद्वारा उत्पादन गरिने मेकअपको लागि यो खनिज प्रमुख पदार्थ हो। तपाईंको छालाको लागि सबैभन्दा चम्किलो रङ्ग बहुरङ्‌गी अभ्रख बाट नै बन्दछ, जसलाई २०,००० जना स-साना बालवालिका हरूले आफ्नो ज्यान जोखिममा राखेर निकाल्छन्।

गुलाबको कोमलता उनीहरूकै जलेका सपनाहरू, उनीहरूकै भत्किएको जीवन र चट्टानहरूकाबीच कुल्चिएको उनीहरूको रगत र मासु सँगै तपाईहरूको गालाहरूमा फैलिन्छ। हाम्रो सुन्दरता बढाउनकै लागि, आज पनि त्यो खानीमा स- साना बालबालिकाहरूलाई हातले उठाएका लाखौं डलर पर्ने अभ्रखको प्रयोग गरिन्छ।

अब यहाँ हरूले नै भन्नु होस्। म आफ्नो अनुहारमा कसरी मेकअप लगाउ ? म आफ्ना दाजुहरूको सम्झनामा पेटभरी कसरी खाउ?, जो भोकले मरेका थिए ? म आफ्नी आमाको यादमा महंगो रेशमी कपडा कसरी लगाउ?, जसले सपनामा पनि फाटेको कपडाको बारेमा कहिल्यै सोचेकी थिईनन् ?"

कयौँ वर्षपछि ति महिला, भारत गणराज्यको पहिलो नागरिक बनिन्, महामहिम राष्ट्रपति, श्रीमती द्रौपदी मुर्मु|

31/01/2026

जिन्दगीको निर्मम यथार्थ !

माइकल ज्याक्सन १५० वर्ष बाँच्न चाहन्थे।

उनले १२ जना निजी डाक्टर आफ्नै घरमा राखे। ति डाक्टरले‌ दैनिक रूपमा उनको कपालदेखि नङसम्म जाँच गर्थे। उनले खाने खाना खानु अघि ल्याबमा परीक्षण गरिन्थ्यो।

अरू १५ जना उनको दैनिक दिनचर्या सहजीकरणका लागि नियुक्त गरिएको थियो। उनको ओच्छ्यानमा अक्सिजन नियमित गर्ने प्रविधि जडान गरिएको थियो।

शरीरका अङ्गदाताहरू आवश्यक पर्ने बित्तिकै दान गर्न तम्तयार पारिएका थिए। तिनको खानपान हेरविचार आफैंले गर्ने बन्दोबस्त मिलाएका थिए।

उनी १५० वर्ष बाँच्ने प्रकृयामा थिए।

तर अचानक ! २५ जुन, २००९ को दिन ५० वर्षको उमेरमा उनको मुटुले काम गर्न छोड्यो। आफ्ना १२ जनाका अलावा क्यालिफोर्निया र लस एन्जल्सबाट झिकाइएका डाक्टरहरूको अथक प्रयास काम लागेन।

जसले पछिल्लो २५ वर्षसम्म डाक्टरको सल्लाह बिना एक पाइला चालेन। तथापि उनले १५० वर्ष बाँच्ने आफ्नो सपना पुरा गर्न सकेन‌न्।

२५ जुन, २००९, ३:१५ को समयमा उनको देहान्त भएपछि विकिपीडिया, ट्वीटर, ALO's instant messenger ले काम गर्न छोड्यो। गुगलमा एकैपटक ८० लाख मानिसले उनको खोजी गर्यो।

ज्याक्सन मृत्युलाई चुनौती दिन चाहन्थे, तर मृत्युले उनलाई नै चुनौती दियो।

यो जीवनको नियम हो।

सोचौँ त,

हामी कसका लागि बाँचिरहेका छौँ?
कसका लागि कमाइ गरिरहेका छौँ?
के कमाइ गरिरहेका छौँ?

ठूला घर, महङ्गा गाडी, पद प्रतिष्ठा, ठूलाठूला रिसेप्सन पार्टी, अहमता कसलाई इम्प्रेस पार्न जोडिरहेका छौँ?

के पछिल्लो समयमा विवाह पार्टीमा तपाइले खाएको खानाको स्वाद यादसम्म छ?

मानिसहरू किन जनावर जसरी काममा घोटिइरहेका छन्? किन लोभ लालचमा फँसिरहेका छन्?
कति पुस्तालाई कमाइदिनु पर्ने हो?
कति आवश्यक हो? कति चाहत हो?
के हाम्रा सन्ततिले आफै गरेर खान सक्छन् भन्ने विश्वास नभएर आफ्नो हाडखोड घोटीघोटी कमाइदिनु परेको हो? इमान गुमाएर लोभ लालसमा फँस्नु परेको हो?

जसका लागि तपाइ कमाइ गर्दै हुनुहुन्छ, तिनको साथ केही समय गुजार्ने प्रयत्न गर्नु भो? पछिल्लो समय कहिले भेट्नु भो याद छ? भेट उत्साहजनक भयो कि निराशाजनक? कि कुण्ठा पोखेर हिड्नु भो?

अरूको कुरा छाडौँ, तपाइ आफैँ चाहिँ आफ्नो लागि कतिको सन्तुष्ट हुनुहुन्छ?

आफ्नो लागि कति समय छुट्याउनु भयो?

पछिल्लो‌ मनोरन्जन याद छ? आफ्नो केटाकीसँग घुमेको याद छ? प्रार्थनाको लागि मन्दिर गएको याद छ? प्रकृतिसँग नतमस्तक भएको याद छ? खोला छोएको, धर्तीमा नाङ्गो पाइतालाले टेकेर हिँडेको याद छ?

महंगा गाडी, बडाबडा घर, ठूलाठूला पद, बिटाका बिटा पैसा... के यिनै हुन् सफलता, सन्तुष्टि र शान्तिका मापदण्ड?

खुसी कहाँ छ? शान्ति कहाँ मिल्छ?
सोँच्नुहोस्। श्रोत- अज्ञात !