29/05/2026
आलुखेती गर्दै हुनुहुन्छ ? यी कुरामा ध्यान दिनुहोस्
आलुको बीऊ छनोट
– जातीय शुद्धता भएको
– दानाको साइज अण्डा आकारको (२० देखि ४० ग्रा)
– चोट पटक नलागेको
– २/३ वटा आँखा भएको
– रोग, कीरा नलागेको
– हरियो मोटो, छोटो टुसा भएको
– तर सेतो, लामो टुसा भएको, दाना चाउरी परेको, नटुसाएको रोग कीरा लागेको आलुको बीऊ रोप्नु हुँदैन ।
बीऊको उपचार
डाइथेन एम. ४५ : २–३ ग्राम प्रति १–१.५ लिटर पानीमा मिसाउने
१ के.जी. आलु बीऊलाई ५ मिनेटसम्म उक्त घोलमा डुबाउने
उपचारपछि आलु छहारीमा सुकाउने, घाममा नसुकाउने
ब्लाइटक्स–५० पनि यही मात्रा र तरिकाले प्रयोग गर्न सकिन्छ
दुईमध्ये कुनै एक विषादी प्रयोग गरे पुग्छ
एउटै घोलमा बढीमा २ पटकसम्म बीऊ उपचार गर्न सकिन्छ
त्यसपछि पुरानो घोल फालेर नयाँ घोल तयार गर्नुपर्छ
धेरै बीऊ भए ड्रममा पानी राखी अनुपात अनुसार विषादी मिसाउने
प्रयोग भएको विषादीयुक्त पानी खाडलमा खन्याई पुरिदिनुपर्छ
लगाउने समय
राम्रो उत्पादनका लागि आलुको बीऊ असोज दोस्रो हप्तादेखि कार्तिक पहिलो हप्तासम्म लगाउन उपयुक्त हुन्छ
आवश्यक परे मंसिरसम्म पनि आलु रोप्न सकिन्छ
आलु बीऊ टुसाउने तरीका
आलु खनेपछि केही समय टुसा नआउने अवस्थालाई सुषप्त अवस्था भनिन्छ
यही अवस्थामा आलु शित भण्डार (कोल्डस्टोर) मा राखिन्छ
कोल्डस्टोरबाट ल्याएको बीऊ सिधै रोप्नु हुँदैन
बीऊलाई उज्यालो तर घाम नलाग्ने ठाउँमा २–३ हप्तासम्म फिजाएर राख्नुपर्छ
अँध्यारो कोठामा राख्नु हुँदैन
अँध्यारोमा टुसा सेतो, लामो र कमजोर हुन्छ
उज्यालो ठाउँमा टुसा मोटो, हरियो र बलियो हुन्छ
टुसाएको बीऊ रोप्दा छिटो र समान रूपमा उम्रिन्छ
यसले छिटो फल्ने र राम्रो उत्पादन दिने हुन्छ
नटुसाई रोपेमा ढिलो उम्रिने, कम उत्पादन हुने र असमान रूपमा उम्रिने हुन्छ
लगाउने दूरी र तरीका
आलु ड्याङ बनाएर रोप्दा राम्रो उत्पादन हुन्छ
ड्याङ छोटो–छोटो बनाउनुपर्छ
ड्याङ दूरी: ६०–७० से.मी.
बोट दूरी: २०–२५ से.मी.
बीऊ ५–६ औँला माटोले पुर्नुपर्छ
टुसा माथितिर फर्काएर रोप्नुपर्छ
धेरै गहिरो रोप्दा ढिलो उम्रिन्छ
२०–४० ग्रामको अण्डा आकारको बीऊ राम्रो मानिन्छ
प्रतिकट्ठा ६०–७० केजी बीऊ आवश्यक पर्छ
मल खाद
गोबर मल: ४०–५० डोका प्रतिकट्ठा
डि.ए.पी.: ७ केजी प्रतिकट्ठा
युरिया: ४ केजी प्रतिकट्ठा
पोटास: ३.५ केजी प्रतिकट्ठा
डि.ए.पी. र पोटास पूरै रोप्नुअघि हाल्ने
युरिया आधा रोप्नुअघि र बाँकी आधा गोडमेल तथा उकेरा दिने बेला प्रयोग गर्ने
आलुमा कम्तीमा २ पटक सिँचाइ गर्नुपर्छ
आलुमा कम्तीमा २ पटक सिँचाइ गर्नुपर्छ
पहिलो सिँचाइ: बीऊ उम्रेको १ महिनापछि
दोस्रो सिँचाइ: दाना लाग्ने बेला
बाँकी युरिया मल दुई पटकमा आधा–आधा गरी टपड्रेस गर्नुपर्छ
सिँचाइसँगै गोडमेल र माटो चढाउने काम गर्नुपर्छ
सिँचाइ गर्दा ड्याङको आधा भाग मात्र भिज्ने गरी पानी दिनुपर्छ
पूरै ड्याङ डुब्ने गरी पानी दिनु हुँदैन