16/06/2025
📌 CHỢ TRUYỀN THỐNG & KINH TẾ VỈA HÈ: GIỮ LẠI HAY XÓA BỎ?
Mẹ tôi, chị giúp việc đều là những người thuộc thế hệ cũ gắn liền với chợ. Bản thân tôi cũng đã từng có thời gian khi chưa có chị giúp việc cũng làm việc này vài ngày một lần. Buổi sáng, đưa con đi học, mua đồ ăn sáng cho con và cũng ăn sáng ngoài đường. Cái việc đó lặp đi lặp lại trong nhiều năm giúp tôi thấy được mức độ tăng giá của các sản phẩm thiết yếu và ảnh hưởng của nó đến thu nhập đang bị chững lại hàng ngày, hàng tháng. Tôi đi chợ để cảm nhận sức mua của thị trường, nghe những than thở của người mua và người bán.
Và câu chuyện ngày càng ly kì hơn khi các quy định mới ra đời.
🧾 Câu chuyện bắt đầu sau một lần đi chợ mới hôm qua
“Chị giúp việc về, lẩm bẩm:
– Cậu à! Rau trước 10 ngàn, nay lên 12–13.
– Dầu ăn từ 24 ngàn nhảy lên 29.
– Tôi hỏi lý do (dù đã biết trước câu trả lời) để xem chị có hỏi người bán: Người bán chỉ cười: ‘Tăng là do phải đóng thuế.’
Nhưng... không có một tờ hóa đơn nào được xuất ra.”
⚠️ Đây không còn là chuyện giá rau, chai dầu.
Đây là câu hỏi lớn hơn:
Chợ truyền thống – kinh tế vỉa hè – nên được GIỮ LẠI hay XÓA BỎ theo xu hướng tất yếu?
📉 Khi nhà nước yêu cầu kê khai – dùng máy tính tiền – kết nối hóa đơn, rất nhiều tiểu thương rút lui, đóng sạp, treo biển nghỉ bán.
• Họ không quen làm việc có hệ thống.
• Họ không có đầu vào rõ ràng để chứng minh.
• Và tệ hơn: họ vẫn tin rằng kinh tế nhỏ lẻ thì không cần minh bạch.
🧠 Nhưng đây không còn là câu chuyện nhỏ lẻ.
Theo VnExpress, nền kinh tế vỉa hè tại Việt Nam – từ người bán hàng rong đến những sạp chợ nhỏ – đang đóng góp hàng chục nghìn tỷ mỗi năm, nhưng lại bị xem là “thị trường vô thừa nhận”:
• Không nằm trong thống kê GDP.
• Không có mã số thuế.
• Không được bảo vệ – nhưng cũng không bị quản lý rõ ràng.
Và nay, khi luật pháp siết lại – yêu cầu phải dùng máy tính tiền, xuất hóa đơn, kê khai thuế đầy đủ –
… nền kinh tế sống bằng sự linh hoạt này đang chao đảo.
❗ Trong khi đó, người tiêu dùng cũng đã thay đổi
• Thế hệ 9x, Gen Z: muốn rõ ràng, giá niêm yết, ưu đãi, có bảo hành.
• Người đi chợ ngày nay: so sánh giá với siêu thị mini, tiện lợi online.
• Khi chợ không còn rẻ – mà lại thiếu minh bạch – thì chợ sẽ không còn lý do để giữ.
🔎 CHỢ – VỈA HÈ – TỒN TẠI HAY BIẾN MẤT?
Chợ, kinh tế vỉa hè không cần phải xóa bỏ. Nhưng nếu không tự làm mới, nó sẽ tự bị thay thế.
❓Còn bạn – bạn có còn đi chợ không?
Bạn thấy tiểu thương có thay đổi gì không?
Hay chính bạn cũng đã chuyển sang những kênh minh bạch và tiện lợi hơn?
💬 Comment chia sẻ. Bởi vì nếu chúng ta không nói, thì ngày mai – cái chợ quen thuộc kia có thể chỉ còn trong ký ức.
🫶 Ký ức thì đẹp. Nhưng hiện thực thì cần thay đổi. Giữ hay xóa – không nằm ở chính sách, mà nằm ở hành động của người trong cuộc.
