08/02/2026
Nou pa santi okenn sekous nan zòn Venotte
Li enpòtan pou nou toujou pare paske Ayiti se yon zòn kote tè a konn tranble souvan. Men yon gid pratik sou sa pou w fè anvan, pandan, ak apre yon tranbleman tè:
1. Anvan tranbleman tè a
Pi bon fason pou w pwoteje tèt ou se preparasyon.
Fixe mèb ki wo yo: Tache etajè, pandri, ak glas yo nan mi an pou yo pa tonbe sou moun.
Prepare yon "Sak Ijans": Li dwe genyen dlo, manje bwat (ki pa gate vit), yon ti rad, yon bwat sekou (first aid), yon flach ak batri, ak kopi dokiman enpòtan ou yo.
Idantifye kote ki an sekirite: Repere kote ki solid nan chak pyès nan kay la (anba yon tab solid, pa egzanp).
Aprann premye swen: Konnen kijan pou w fè pansman oswa ede yon moun ki blese.
2. Pandan tranbleman tè a (Aksyon)
Si tè a kòmanse souke, pa kouri, pa panike. Swiv prensip sa yo:
Si w anndan kay la:
Bese: Mete ajenou atè a.
Kouvri: Antre anba yon tab ki solid pou pwoteje tèt ou ak kou w.
Kenbe: Kenbe pye tab la jiskaske tè a sispann souke.
Rete lwen fenèt an vit ak glas.
Si w deyò:
Chèche yon kote ki pa gen bilding, poto elektrik, oswa gwo pyebwa ki ka tonbe sou ou. Rete nan mitan yon espas ouvè.
Si w nan machin:
Kanpe machin nan yon kote ki an sekirite (lwen pon ak poto) epi rete anndan l.
3. Apre tranbleman tè a (Pridans)
Atansyon ak rèl (repliques): Tè a ka souke ankò apre premye gwo sekous la. Rete vijilan.
Verifye blesi: Ede moun ki bò kote w si yo blese, men pa deplase moun ki gravman blese sof si gen yon danje imedya (dife, miray k ap tonbe).
Tcheke dife ak gaz: Si w santi sant gaz, fèmen tiyo gaz la si sa posib. Pa limen alimèt oswa brikè.
Soti nan bilding ki domaje: Si kay la fann anpil, pa rete ladan l. Ale nan yon espas ouvè.
Koute radyo: Swiv enstriksyon otorite yo (Pwoteksyon Sivil) pou konnen ki kote pou w ale oswa kisa pou w fè.