https://www.facebook.com/586093731251957/

Gokul farm, Gokul farm, At:Velapur Post: Kolpewadi, Kopargaon (2026)

Q: What is the address?

Gokul Farm, At:Velapur Post: Kolpewadi

01/09/2026

औषधी गुणांनी नटलेली आणि व्हिटॅमिन सी चा खजिना असणारी 'बर्बाडोस चेरी'! 🍒🌱
आज शेतातून याचा ताजा बहार काढतानाचा आनंद.
विषमुक्त, ताजी फळे आणि निसर्गाचा हा सुंदर अनुभव तुमच्यासोबत शेअर करत आहे.

20/08/2026

शेवगा-आंबा मॉडेलमध्ये बहुस्तरीय सेंद्रिय शेती: मधमाशा, पक्षी आणि निसर्गपूरक समृद्ध परिसंस्था!

सेंद्रिय आणि नैसर्गिक शेती म्हणजे केवळ रासायनिक खतांना पर्याय देणे नव्हे, तर संपूर्ण निसर्गचक्राला आणि परिसंस्थेला (Ecosystem) सोबत घेऊन जमिनीची सुपीकता वाढवणे होय. याच बहुस्तरीय आणि शाश्वत विचाराने आमच्या शेतात एक विशेष नैसर्गिक प्रयोग राबवला आहे.
१. शेवगा आणि आंबा इन-सिटू (In-situ) कलम नियोजन
दोन वर्षांच्या जुन्या शेवग्याच्या उंच बेडवर या वर्षी आंब्याची कोई (बियाणे) लावून लागवड केली आहे. पुढील वर्षी या रोपांवर शेतातच In-situ पद्धतीने चांगल्या जातीचे कलम (Grafting) केले जाईल. इन-सिटू पद्धतीमुळे झाडाची मुळे जमिनीत खोलवर जातात, ज्यामुळे झाड भक्कम राहते आणि पाण्याचा ताण सहन करण्याची क्षमता वाढते.
२. बेडवर आणि सरीत बहुस्तरीय अंतरपिके
उंच बेडवर: बेडच्या पोटाला गावठी हरभरा आणि छोले (पांढरा हरभरा) टोकण यंत्राच्या साहाय्याने पेरले आहेत.
बेडमधील मोकळी जागा: दोन बेडमध्ये १५ फुटांचे अंतर असल्यामुळे मधल्या ४ फूट पट्ट्यात १-१ फूट अंतरावर भुईमुगाची लागवड केली आहे.
सरीत सूर्यफूल: सरीत रांगेने सूर्यफुलाची लागवड केली आहे.
३. मधमाशा, परागीभवन आणि अन्नसाखळी
पिकांची विविधता आणि सूर्यफुलाच्या उपस्थितीमुळे शेतात वेगवेगळ्या वेळी विविध प्रकारची फुले फुलत राहतील. यामुळे मधमाशांना वर्षभर सतत नैसर्गिक अन्न आणि मकरंद (Nectar) उपलब्ध होईल. शेतात मधमाशांची संख्या वाढल्यामुळे सर्वच पिकांमध्ये परागीभवन (Pollination) उत्तम प्रकारे होऊन उत्पादनात वाढ होईल.
४. नैसर्गिक कीड नियंत्रण आणि मित्रजीव (Biological Balance)
पक्षांचे आगमन: सूर्यफुलामुळे शेतात विविध पक्षी आकर्षित होतात. हे पक्षी पिकांवरील अळ्या आणि उपद्रवी कीटक खातात.
मित्रकीटक व मित्र बुरशी: विविध पिकांमुळे शेतात नैसर्गिक आद्रता आणि अनुकूल सूक्ष्म-हवामान (Micro-climate) तयार होते. यामुळे लेडीबर्ड बिटल, क्रायसोपा यांसारख्या मित्रकीटकांना आणि मातीतील मित्र बुरशींना (Trichoderma, Mycorrhiza) नैसर्गिक आमंत्रण मिळते आणि त्यांची संख्या आपोआप वाढते.
५. हवामानाचा अंदाज आणि नियोजित वेळ
या वर्षी पाऊस कमी पडल्यामुळे आणि थंडी लवकर सुरू होण्याची शक्यता असल्याने भुईमूग व हरभऱ्याची लागवड थोडी लवकर केली आहे, जेणेकरून पिकांना थंडीचा आणि उपलब्ध ओलाव्याचा पूर्ण फायदा मिळेल.
६. मातीची सुपीकता आणि सेंद्रिय कर्ब
तण नियंत्रण: जमिनीवर पिकांचे आच्छादन झाल्याने तण आपोआप दाबले जाते.
नत्र स्थिरीकरण (Nitrogen Fixation): भुईमूग आणि हरभरा या द्विदल पिकांच्या मुळांवरील गाठी हवेतील नत्र जमिनीत स्थिर करतात.
सेंद्रिय कर्ब (Organic Carbon): वनस्पतींचे अवशेष, मित्र बुरशी आणि सूक्ष्मजीवांच्या हालचालींमुळे मातीतील सेंद्रिय कर्ब वेगाने वाढण्यास मदत होते

19/08/2026

२ वर्षांच्या जुन्या शेवग्यामध्ये आंब्याची इन-सिटू (In-situ) 🌿🥭
आपल्या शेतात पाटाच्या चारीवर १५×२० फूट अंतरावर २ वर्षांचा जुना शेवगा आधीपासूनच चांगल्या स्थितीत आहे. आता याच शेवग्याच्या रांगेत १०×१५ फूट अंतरावर आंब्याची इन-सिटू पद्धतीने लागवड करण्याचा प्रयोग आपण करत आहोत!
या प्रयोगात बाजारातून महागडी कलमे न आणता, थेट शेतात योग्य ठिकाणी कोयी रुजवून त्यावर जागेवरच (In-situ) कलम केले जाणार आहे.
या प्रयोगाची खास वैशिष्ट्ये:
२ वर्षांच्या शेवग्यातून चालू उत्पन्न: शेवग्याचे उत्पादन आधीपासूनच सुरू आहे, त्यामुळे आंब्याची झाडे मोठी होईपर्यंत जमिनीतून उत्पन्न चालूच राहील.
इन-सिटू पद्धतीचे सामर्थ्य: थेट कोयी रुजवून तयार केलेल्या आंब्याचे सोटमूळ (Taproot) खोलवर जाते. जुन्या शेवग्याच्या मुळांशी स्पर्धा करूनही हे झाड जमिनीत भक्कम पाय रोवते.
सुर्यप्रकाशाचे नियोजन: शेवग्याची योग्य छाटणी (Pruning) करून खाली उगवणाऱ्या आंब्याच्या लहान रोपाला पुरेसा प्रकाश दिला जाईल.
जागेचा १००% वापर: पाटाच्या चारीवरील मोकळ्या जागेचा वापर करून एकाच जागेत दोन उत्पन्न देणारी झाडे तयार होत आहेत.
२ वर्षांच्या जुन्या शेवग्यात आंब्याची ही पद्धत तुम्हाला कशी वाटली? तुमच्या काही मोलाच्या सूचना असतील तर कमेंट्समध्ये नक्की सांगा!
#शेवगा #आंबालागवड #बहुस्तरीयशेती #सेंद्रियशेती #कृषीप्रयोग

06/08/2026

पावसाळा सुरू झाला की आंब्याच्या बागेची काळजी घेणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरते. या काळात हवामानातील बदलांमुळे रोगांचा आणि किडींचा प्रादुर्भाव वाढण्याची शक्यता असते. अशा वेळी रासायनिक औषधांवर विसंबून न राहता निसर्गाच्या साहाय्याने बागेचे रक्षण करणे आणि तिला पोषण देणे अधिक फायदेशीर ठरते.
गोमूत्र, आंबट ताक, गूळ आणि मित्र बुरशी/जीवाणू यांचे मिश्रण एकत्र करून तयार केलेले हे जैविक व नैसर्गिक पोषक आंब्याच्या बागेसाठी संजीवनीसारखे काम करते.
🌿 हे जैविक औषध कसे काम करते?
गोमूत्र: नैसर्गिक कीटकनाशक आणि नत्राचा (Nitrogen) उत्तम स्रोत.
आंबट ताक: ताकातील लॅक्टिक ॲसिड बॅक्टेरिया (LAB) आणि तांब ताक/ताकातील घटक नैसर्गिक बुरशीनाशक (Fungicide) म्हणून काम करतात.
गूळ: मित्र बुरशी आणि उपयुक्त जिवाणूंसाठी (Microbes) ऊर्जेचा मुख्य स्रोत (अन्न).
मित्र बुरशी व जिवाणू (जैविक घटक): झाडाची प्रतिकारशक्ती वाढवून घातक बुरशी व किडींचा प्रादुर्भाव रोखतात.
🎯 या फवारणीचे मुख्य फायदे
नैसर्गिक रोगप्रतिकारक शक्ती: पावसाळ्यात होणाऱ्या करपा, तांबेरा आणि विविध बुरशीजन्य रोगांपासून झाडाचे प्रभावी संरक्षण होते.
पोषक तत्वांचा पुरवठा: झाडाला आवश्यक असणारे सूक्ष्म अन्नद्रव्ये (Micronutrients) सहज उपलब्ध होतात.
पानांची हिरवळ व प्रकाशसंश्लेषण: पानांचा आकार सुधारतो, पानांवर छान चकाकी येते आणि अन्न तयार करण्याची प्रक्रिया वेगाने होते.
मित्र कीटक व बुरशीची वाढ: बागेतील जमिनीचा व झाडाचा जैविक समतोल राखला जातो, ज्यामुळे हानिकारक किडींचा प्रादुर्भाव नैसर्गिकरीत्या कमी होतो.
कमी खर्च, जास्त फायदा: रासायनिक खते आणि बुरशीनाशकांचा खर्च वाचून शाश्वत आणि सेंद्रिय उत्पादन मिळते.

16/07/2026

आजकाल शेतीमध्ये मजुरांची टंचाई आणि वेळेची बचत म्हणून रासायनिक तणनाशकांचा वापर मोठ्या प्रमाणावर वाढला आहे. पण या रसायनांमुळे जमिनीचा पोत बिघडतो, मित्रजीवाणू नष्ट होतात आणि शेवटी जमिनी नापीक बनतात. या पार्श्वभूमीवर, एका वेगळ्या आणि निसर्गपूरक वाटेने जाऊन आपण ‘तणमुक्त नव्हे, तर तण-नियंत्रित आणि सुपीक शेती’ कशी करू शकतो, याचा हा एक यशस्वी अनुभव.
१. तण का उगवते? निसर्गाचा मूळ सिद्धांत
निसर्गाचा एक साधा नियम आहे – निसर्गाला उघडी, नग्न जमीन कधीच आवडत नाही. ज्या जमिनीतील सेंद्रिय कर्ब (Organic Carbon) कमी होतो आणि जी जमीन उन्हात उघडी पडते, तिथे जमीन स्वतःचे रक्षण करण्यासाठी, ओलावा टिकवून ठेवण्यासाठी आणि खनिजे वर आणण्यासाठी तणांना जन्माला घालते. म्हणजेच, तण हे जमिनीची ‘कमतरता’ दर्शवणारे लक्षण आहे. जर आपण जमिनीची ही कमतरता दूर केली, तर तण आपोआप कमी होते.
२. रासायनिक तणनाशकांना फाटा: माझा त्रिसूत्री फॉर्म्युला
मी माझ्या शेतात एक थेंबही रासायनिक तणनाशक किंवा रसायन वापरत नाही. त्याऐवजी खालील तीन गोष्टींवर भर दिला आहे:
नियमित निंदणी आणि खुरपणी: यामुळे तणाचा बंदोबस्त तर होतोच, पण जमिनीला हवा मिळते आणि मुळांची कार्यक्षमता वाढते.
ब्रश कटर, तण कापून जागेवर पडू देणे, त्याला कर्जवणे,
सेंद्रिय आच्छादन (Organic Mulching): पिकांचे अवशेष, सुका पालापाचोळा किंवा इतर सेंद्रिय घटकांचा वापर करून मी जमीन पूर्णपणे झाकून (Cover) घेतो. यामुळे सूर्यप्रकाश थेट जमिनीपर्यंत पोहचत नाही, परिणामी तणांचे बियाणे रुजतच नाही.
जिवाणू आणि बुरशीचा (Microbes & Fungus) वापर: शेतात उपयुक्त जिवाणू आणि मित्रबुरशीचा सातत्याने वापर केल्यामुळे जमिनीत सेंद्रिय घटकांचे विघटन जलद गतीने होते.
३. सेंद्रिय कर्ब वाढला, तण घटले!
जिवाणू आणि सेंद्रिय आच्छादनाच्या एकत्रित वापरामुळे माझ्या शेतातील सेंद्रिय कर्ब (Organic Carbon) लक्षणीयरीत्या वाढला आहे. सेंद्रिय कर्ब वाढल्यामुळे आणि जमीन सतत आच्छादित राहिल्यामुळे जमिनीची अन्नद्रव्ये धरून ठेवण्याची क्षमता सुधारली आहे. परिणामी, निसर्गाला तिथे वेगळे तण उगवण्याची गरजच उरलेली नाही. आता शेतात अनावश्यक गवत किंवा तण उगवण्याचे प्रमाण अत्यंत कमी झाले आहे.
४. या पद्धतीचे झालेले फायदे:
पाण्याची प्रचंड बचत: आच्छादनामुळे जमिनीतील ओलावा दीर्घकाळ टिकून राहतो, त्यामुळे पाण्याची पाळी लांबली तरी पिकाला ताण बसत नाही.
जमीन सजीव झाली: रासायनिक खते आणि तणनाशके बंद केल्यामुळे गांडुळांची आणि उपयुक्त सूक्ष्मजीवांची संख्या कोटींनी वाढली आहे. जमीन भुसभुशीत झाली आहे.
खर्चात मोठी बचत: महागडी तणनाशके आणि रासायनिक खतांचा खर्च शून्यावर आला आहे.
विषमुक्त आणि दर्जेदार उत्पादन: शेतातून मिळणारे उत्पन्न हे पूर्णपणे शुद्ध, कसदार आणि आरोग्यासाठी फायदेशीर आहे.
थोडक्यात सांगायचे तर...
तण मारण्यापेक्षा तण न उगवण्याची परिस्थिती जमिनीत निर्माण करणे हाच खरा शहाणपणा आहे. जमीन उघडी ठेवू नका, तिला सेंद्रिय कर्बाचे अस्तर द्या आणि जिवाणूंच्या साहाय्याने सजीव बनवा. निसर्गाशी फाईट (Fight) करण्यापेक्षा निसर्गाच्या सोबतीने (Harmony) केलेली शेतीच आपल्याला आणि आपल्या येणाऱ्या पिढीला समृद्ध करू शकते!

15/07/2026

जुनी पद्धत, नवा दृष्टिकोन: बाजरी आणि मटकी (मठ) आंतरपीक मॉडेल!
आज आपण शेतीत भरघोस उत्पादनाच्या मागे धावताना रासायनिक खते आणि कीटकनाशकांचा अवाजवी वापर करत आहोत. पण यामुळे जमिनीचा पोत बिघडत चालला आहे आणि खर्चही वाढत आहे. यावर एकमेव उपाय म्हणजे आपल्या पूर्वजांनी दिलेली पारंपरिक बहुपीक पद्धत! या वर्षी आम्ही आमच्या शेतात 'बाजरी अधिक मटकी (मठ)' या आंतरपीक मॉडेलची लागवड केली आहे. जुन्या काळातील हे मॉडेल आजच्या सेंद्रिय शेतीसाठी वरदान कसे ठरू शकते, याचे हे उत्तम उदाहरण आहे.
या आंतरपीक पद्धतीचे मुख्य फायदे:
नैसर्गिक नायट्रोजन फिक्सेशन (नत्र स्थिरीकरण):
मटकी हे एक द्विदल (Legume) पीक आहे. याच्या मुळांवर असणाऱ्या गाठी हवेतील नायट्रोजन जमिनीत स्थिर करतात. यामुळे मुख्य पीक असणाऱ्या बाजरीला नैसर्गिकरीत्या नत्र (Nitrogen) मिळते आणि रासायनिक युरीयाची गरज मोठ्या प्रमाणावर कमी होते.
उत्कृष्ट सेंद्रिय खत (Organic Manure):
मटकीचे पीक काढल्यानंतर किंवा त्याचे जुने पाना-पाचोळा आणि काडी कचरा शेतातच कुजतो. यामुळे जमिनीत उत्तम प्रतीचे सेंद्रिय कर्ब (Organic Carbon) तयार होते आणि जमिनीची सुपीकता वाढते.
उत्तम तण नियंत्रण (W**d Control):
मटकीचे वेल जमिनीलगत पसरतात. जमिनीवर मटकीचे आच्छादन (Mulching) तयार झाल्यामुळे सूर्यप्रकाश थेट जमिनीपर्यंत पोहोचत नाही. परिणामी, शेतात तण उगवण्याचे प्रमाण खूप कमी होते आणि निंदणीचा खर्च वाचतो.
घरासाठी शुद्ध आणि सकस अन्न:
बाजरीसोबतच घरासाठी लागणारी पौष्टिक, रासायनिक खतांशिवाय पिकवलेली मटकी घरच्या घरी मिळते. सेंद्रिय पद्धतीने पिकवलेले हे कडधान्य आरोग्यासाठी अत्यंत फायदेशीर आहे.
आवाहन:
आपल्या पूर्वजांची ही शेती पद्धत केवळ एक परंपरा नव्हती, तर ते एक परिपूर्ण विज्ञान होते. आजच्या पिढीला पुन्हा या शाश्वत आणि फायदेशीर शेती मॉडेलकडे वळवण्याची गरज आहे. कमी खर्चात, जमिनीचा पोत सुधारून निसर्गाच्या सोबतीने कशी शेती करता येते, हेच आम्हाला या प्रयोगातून दाखवून द्यायचे आहे.
तुम्हाला हा पारंपरिक शेतीचा प्रयोग कसा वाटला? नक्की सांगा आणि आपल्या मातीला वाचवण्यासाठी हा व्हिडिओ जास्तीत जास्त शेतकरी बांधवांपर्यंत शेअर करा!
#सेंद्रियशेती #पारंपरिकशेती #आंतरपीक #बाजरी #मटकी #शाश्वतशेती

14/07/2026

आमराईमध्ये आल्याची सेंद्रिय शेती! २५ गुंठ्यात घेतला बंपर उतारा | Organic Ginger Farming 🥭🌱

रासायनिक खतांना फाटा देऊन निसर्गाच्या चक्राला समजून घेतलं, तर जमीन कधीच निराश करत नाही, याचा प्रत्यय आज पुन्हा आला!
आम्ही आमच्या आमराईमध्ये आंतरपीक म्हणून साधारण २५ ते ३० गुंठे जागेत फक्त ४ क्विंटल आल्याची (आद्रक) पूर्णपणे सेंद्रिय पद्धतीने लागवड केली होती. कोणतीही रासायनिक औषधं न वापरता, फक्त जीवामृत, वेस्ट डीकंपोजर (OWDC) आणि जैविक घटकांच्या जोरावर आल्याची वाढ अतिशय जोमदार झाली.
सध्या बाजारात आल्याला खूप चांगला भाव मिळत आहे. आल्याच्या पिकाला आणि त्याच्या गुणवत्तेला कोणतीही इजा होऊ नये म्हणून आम्ही मशीनऐवजी हातानेच काळजीपूर्वक काढणी (Harvesting) करत आहोत. आल्याची साईझ, चमक आणि मिळालेला उतारा पाहून मन तृप्त झालं!
कमी खर्चात आणि सेंद्रिय पद्धतीनेही दर्जेदार उत्पादन घेता येतं, हे या प्रयोगाने पुन्हा एकदा सिद्ध केलं आहे.
तुमचा सेंद्रिय शेतीबद्दलचा अनुभव कसा आहे? कमेंट्समध्ये नक्की सांगा! 👇
#सेंद्रियशेती #आलेकाढणी #विषमुक्तशेती #शेतकरीराजा #कृषीक्रांती

12/07/2026

पहिल्याच पावसात निसर्गाची जादू! सेंद्रिय शेतीची ताकद आणि शेतात गांडुळांचे साम्राज्य 🪱🌱
नमस्कार शेतकरी मित्रांनो,
आपल्या शेतात जेव्हा आपण रासायनिक खते आणि विषारी कीटकनाशके पूर्णपणे बंद करतो आणि निसर्गाच्या नियमांनुसार शेती करायला लागतो, तेव्हा निसर्ग आपल्याला त्याचे सुंदर संकेत द्यायला सुरुवात करतो. असाच एक अद्भुत अनुभव मला या वर्षाच्या पहिल्याच पावसात आला!
मी माझ्या शेतात संपूर्ण सेंद्रिय आणि नैसर्गिक पद्धतीने (Organic & Natural Farming) मशागत करतो. शेतात वाढणारे गवत किंवा कचरा बाहेर न फेकता, तो शेतातच कुजवून त्याचे उत्तम सेंद्रिय खत (Manure) तयार करण्यावर माझा भर असतो.
काय घडले पहिल्या पावसानंतर?
पहिला पाऊस पडून गेल्यानंतर मी शेतातील गाजर गवत (Parthenium) आणि इतर लहान तण उपटत होतो. पण जसेही मी ते गवत उपटले, तसे गवताच्या मुळांखाली आणि ओल्या मातीत मला शेकडो गांडूळ (Earthworms) एकाच ठिकाणी वळवळताना दिसले! हा केवळ एक योगायोग नाही, तर निसर्गाने मला दिलेली पोचपावती आहे.
हा निसर्गाचा काय संकेत आहे?
१. सेंद्रिय कर्ब (Organic Carbon Ratio) वाढल्याचा पुरावा: गांडूळ तिथेच राहतात आणि वाढतात जिथे जमिनीमध्ये भरपूर प्रमाणात सेंद्रिय कर्ब आणि जिवाणू असतात. गवत शेतातच कुजवून आपण जमिनीला जे अन्न दिले, त्यामुळे जमिनीचा सेंद्रिय कर्ब पूर्णपणे सुधारला आहे.
२. जमीन जिवंत झाल्याचे लक्षण: रासायनिक खतांमुळे गांडूळ जमिनीच्या खूप खाली निघून जातात किंवा नष्ट होतात. पण पहिल्याच पावसात ते इतक्या मोठ्या संख्येत वर आले आहेत, याचा अर्थ आपली माती आता पूर्णपणे रसायनमुक्त आणि 'जिवंत' झाली आहे.
३. निसर्गाचा सर्वोत्तम मित्र कीटक (शेतकऱ्याचा मित्र): गांडुळांना शेतकऱ्याचा सर्वात मोठा मित्र मानले जाते. हे गांडूळ २४ तास मोफत काम करणारे आपले कामगार आहेत, जे जमीन भुसभुशीत करतात, हवा खेळती ठेवतात आणि जमिनीला अमूल्य असे 'गांडूळ खत' (Vermicompost) थेट मुळांपाशी पुरवतात.
निसर्गाचा संदेश:
"गवत कचरा कुजवा, सेंद्रिय कर्ब वाढवा... निसर्ग स्वतः तुमची जमीन सुपीक करेल!"
तुम्हाला हा माझा सेंद्रिय शेतीचा अनुभव कसा वाटला? तुमच्याही शेतात असे गांडूळ दिसतात का?

29/06/2026

परस बागेची तयारी. भाग 4

Gokul farm

01/09/2026

20/08/2026

19/08/2026

06/08/2026

16/07/2026

15/07/2026

14/07/2026

12/07/2026

29/06/2026

Address

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Category

Listing takedown request