Royal Marathi

Royal Marathi “फक्त १० मिनिटांत झटपट पदार्थ असो किंवा खास मराठी जेवणाचा थाट 😍 इथे मिळेल सगळं काही – म्हणूनच आमचं पेज आत्ताच Follow करा ✅

तुमचे घावणे थंड झाल्यावर वातड किंवा कडक होतात? मग पिठात टाका 'हा' १ चमचा सिक्रेट पदार्थ; घावणे होतील इतके मऊ की हातात घे...
05/10/2026

तुमचे घावणे थंड झाल्यावर वातड किंवा कडक होतात? मग पिठात टाका 'हा' १ चमचा सिक्रेट पदार्थ; घावणे होतील इतके मऊ की हातात घेताच विरघळतील!

सकाळच्या घाईत नाश्त्याला जर काही झटपट आणि पोटभरीचं बनवायचं असेल, तर कोकणी 'घावणे' (Ghavane) हा सर्वात उत्तम पर्याय आहे. तांदूळ रात्रभर भिजवण्याची किंवा आंबवण्याची कोणतीही झंझट न करता, फक्त तांदळाच्या पिठापासून अवघ्या १० मिनिटांत हा नाश्ता तयार होतो. पण जेव्हा आपण घावणे बनवायला घेतो, तेव्हा अनेकदा ते तव्याला चिकटून तुटतात, किंवा डब्यात थंड झाल्यावर ते 'रबरासारखे वातड आणि कडक' होतात. मग असा प्रश्न पडतो की, गावी आजीच्या हातचे घावणे संध्याकाळपर्यंत असे मऊलुसलुशीत कसे राहतात?

तर खवय्यांनो, आज आपण घावणे बनवण्याची तीच पारंपारिक आणि 'सिक्रेट ट्रिक' पाहणार आहोत! तांदळाच्या पिठामध्ये स्वतःचा असा चिकटपणा (Binding) नसतो, त्यामुळे ते लवकर कोरडे पडतात. घावणे कापसासारखे मऊ ठेवण्यासाठी आपण पिठात फक्त '१ चमचा वाटलेले पोहे' (किंवा वाटलेला शिळा भात) आणि '१ चमचा तेल' मिसळणार आहोत. या १ चमच्याच्या जादूमुळे पिठाला अप्रतिम मऊपणा मिळतो आणि तुमचे घावणे हातात घेतल्यावर अक्षरशः विरघळतील असे मऊसूत होतात. चला तर मग, बघूया जाळीदार आणि मऊ 'कोकणी घावणे' कसे बनवायचे.

हातात घेताच विरघळणारे 'मऊसूत घावणे' (Step-by-Step) तयारीसाठी वेळ: ५ मिनिटे | बनवण्यासाठी वेळ: १० मिनिटे | प्रमाण: ७ ते ८ घावणे

✅ लागणारे साहित्य:

१. घावनाच्या पिठासाठी (The Runny Batter):

तांदळाचे पीठ (Rice Flour): १ वाटी (शक्यतो जाड तांदळाचे किंवा रेशनच्या तांदळाचे घरगुती पीठ घ्या. बासमतीचे पीठ नको).

पाणी (Water): २ ते अडीच वाट्या (पिठाच्या दुप्पट किंवा अडीच पट पाणी लागते).

मीठ: चवीनुसार

२. घावणे मऊ ठेवणारा 'तो' १ सिक्रेट पदार्थ:

पोहे (Flattened Rice): फक्त १ मोठा चमचा (पोहे ५ मिनिटे पाण्यात भिजवून, हाताने एकदम बारीक कुस्करून किंवा मिक्सरला वाटून त्याची पेस्ट करून घ्या. पोह्यांमुळे घावण्याला भयंकर मऊपणा येतो. जर पोहे नसतील तर १ चमचा 'शिळा भात' कुस्करून घालू शकता).

तेल (Oil): १ छोटा चमचा (पिठात १ चमचा कच्चे तेल घातल्याने घावणे तव्याला अजिबात चिकटत नाहीत आणि कोरडे पडत नाहीत).

👩‍🍳 कृती (सविस्तर पद्धत):

पायरी १: घावनाचे सिक्रेट पीठ भिजवणे (The Secret Batter Consistency) एका मोठ्या पातेल्यात १ वाटी तांदळाचे पीठ घ्या. त्यात चवीनुसार मीठ टाका. आता यात आपला सिक्रेट पदार्थ म्हणजेच १ मोठा चमचा वाटलेले पोहे (किंवा भात) आणि १ छोटा चमचा तेल टाका. यात थोडे थोडे करून पाणी ओता आणि रवीने (Whisk) मिक्स करा जेणेकरून पिठात गुठळ्या होणार नाहीत.

सर्वात महत्त्वाची ट्रिक: घावनाचे पीठ डोश्यासारखे घट्ट नसते. ते एकदम 'पाण्यासारखे पातळ' (ताकासारखे) असावे लागते. पीठ पातळ असेल तरच घावनाला मस्त 'जाळी' पडते. आता या पिठावर झाकण ठेवून फक्त ५ मिनिटे मुरण्यासाठी बाजूला ठेवा.

पायरी २: तव्याची तयारी आणि तापमान (Seasoning the Tawa) घावणे बनवण्यासाठी शक्यतो 'बीडाचा तवा' (Cast Iron) किंवा नॉन-स्टिक तवा वापरा. गॅसवर तवा चांगला कडकडीत गरम करा. तवा गरम झाला की एका कांद्याला सुरी टोचून त्या कांद्याने संपूर्ण तव्याला थोडे तेल लावून पुसून घ्या. (कांद्यामुळे घावणे तव्याला अजिबात चिकटत नाहीत).

पायरी ३: घावणे तव्यावर ओतण्याची 'अचूक' पद्धत (Pouring the Ghavane) पीठ ५ मिनिटे मुरल्यावर तळाला बसते, त्यामुळे घावण टाकण्यापूर्वी पीठ पळीने तळापासून चांगले ढवळून घ्या. (प्रत्येक घावण टाकताना पीठ ढवळणे मस्ट आहे). तवा कडकडीत गरम असावा. आता पळीत पीठ घेऊन ते तव्याच्या 'कडेने (Edges) मध्यभागाकडे (Center)' असे गोल आकारात ओता. पीठ ओतल्या ओतल्या त्याला मस्त जाळी पडलेली दिसेल. (पीठ पळीने गोल फिरवून पसरवायचे नाही, फक्त ओतायचे आहे).

पायरी ४: वाफेवर शिजवणे आणि फायनल टच (Cooking for Softness) घावण ओतले की गॅसची फ्लेम मध्यम (Medium) करा आणि तव्यावर लगेच एक झाकण ठेवा. (झाकण ठेवल्यामुळे वाफ आत राहते आणि घावण मऊ पडतो). फक्त १ मिनिट घावण वाफेवर शिजू द्या. झाकण काढा. घावण वरून पूर्णपणे कोरडे आणि शिजलेले दिसेल. (घावण शक्यतो एकाच बाजूने शिजवले जाते, त्याला पलटी करायची गरज नसते). घावण तव्यावरच दुमडून त्याचा त्रिकोणी किंवा गोल रोल करा आणि अलगद ताटात काढा. तयार आहेत तुमचे कागदासारखे पातळ, जाळीदार आणि तोंडात विरघळणारे 'मऊलुसलुशीत घावणे'!

💡 खवय्यांसाठी आजीच्या खास टिप्स (Pro-Tips):

जाळी पडत नसेल तर: जर तुमच्या घावनाला जाळी पडत नसेल, तर समजून जा की पीठ थोडे घट्ट आहे किंवा तवा पुरेसा गरम नाहीये. पिठात थोडे अजून पाणी घाला आणि तवा कडकडीत गरम झाल्यावरच पीठ ओता.

मऊपणा टिकवण्यासाठी (Storage): तयार झालेले घावणे एकावर एक न ठेवता, थोडे सुटसुटीत ठेवा. डब्यात ठेवताना तळाला एक सुती कपडा ठेवा, जेणेकरून ते संध्याकाळपर्यंत एकदम मऊसूत राहतील.

चला तर मग, आता घावणे कडक होतील हे टेन्शन विसरा आणि पिठात 'हा १ चमचा' टाकून उद्याच्या नाश्त्याला हे मऊ घावणे नक्की बनवून बघा!

वाटण न घालता रसरशीत 'सफेद वाटाणा-बटाटा रस्सा भाजी'मिक्सर लावून कांदा-खोबऱ्याचं वाटण करायचा कंटाळा आला असेल, तर ही 'बिना ...
05/10/2026

वाटण न घालता रसरशीत 'सफेद वाटाणा-बटाटा रस्सा भाजी'
मिक्सर लावून कांदा-खोबऱ्याचं वाटण करायचा कंटाळा आला असेल, तर ही 'बिना वाटणाची' पांढऱ्या वाटाण्याची आणि बटाट्याची रस्सा भाजी एकदम परफेक्ट बेत आहे. वाटण न वापरताही या भाजीचा रस्सा पाण्यासारखा पातळ न होता, एकदम दाटसर आणि मिळून आलेला कसा बनवायचा, याची एक खास 'नाश्ता सेंटरची ट्रिक' यात वापरली आहे. पुरी, चपाती किंवा पावासोबत ही भाजी अप्रतिम लागते.
लागणारे अचूक साहित्य:
१. मुख्य घटक:
* सफेद वाटाणे: १ वाटी (रात्रभर भिजवून).
* बटाटा: २ मध्यम आकाराचे.
(वाटाणे आणि बटाटे कुकरमध्ये थोडे मीठ आणि हळद घालून ३ ते ४ शिट्ट्यांवर चांगले मऊ शिजवून घ्या. बटाट्याची साले काढून फोडी करून घ्या).
२. रस्सा दाटसर करण्यासाठी बेस (वाटणाऐवजी):
* कांदा: २ मोठे कांदे (एकदम बारीक चिरून - कांदा जेवढा बारीक असेल तेवढा रस्सा दाटसर होतो).
* टोमॅटो: १ मोठा टोमॅटो (एकदम बारीक चिरून).
* आलं-लसूण: ७-८ लसूण पाकळ्या आणि अर्धा इंच आलं (खलबत्त्यात ओबडधोबड ठेचून).
३. फोडणी आणि मसाले:
* तेल: ३ मोठे चमचे.
* फोडणी: १ चमचा मोहरी, अर्धा चमचा जिरे, पाव चमचा हिंग, १०-१२ कढीपत्त्याची पाने.
* सुके मसाले: अर्धा चमचा हळद, दीड चमचा लाल तिखट (किंवा कांदा-लसूण मसाला), १ चमचा धने पावडर, आणि १ चमचा गरम मसाला (किंवा गोडा मसाला).
सविस्तर कृती (स्टेप-बाय-स्टेप पद्धत):
पायरी १: कांद्याचा बेस तयार करणे
एका कढईत तेल गरम करा. त्यात मोहरी, जिरे, हिंग आणि कढीपत्त्याची फोडणी द्या. लगेचच यात ठेचलेला आलं-लसूण घाला आणि अर्धा मिनिट परता. आता बारीक चिरलेला कांदा घाला. कांदा पूर्णपणे मऊ आणि हलका गुलाबी होईपर्यंत तेलात चांगला परतून घ्या. (कांदा करपवू नका, फक्त मऊ करा).
पायरी २: टोमॅटो शिजवणे (रस्स्याचा पाया)
कांदा मऊ झाला की त्यात बारीक चिरलेला टोमॅटो घाला. टोमॅटो लवकर गळण्यासाठी यात लगेच थोडे मीठ घाला. टोमॅटो पूर्णपणे मऊ होऊन कांद्यासोबत त्याचा लगदा होईपर्यंत (साधारण ३-४ मिनिटे) परतून घ्या. हे मिश्रणच वाटणाचे काम करेल.
पायरी ३: मसाले आणि तर्री
या कांदा-टोमॅटोच्या मिश्रणाला कडेने तेल सुटू लागले की गॅस बारीक करा. यात हळद, लाल तिखट, धने पावडर आणि गरम मसाला घाला. मसाले तेलात अर्धा मिनिट चांगले परतून घ्या.
पायरी ४: रस्सा घट्ट करण्याची 'सिक्रेट ट्रिक'
मसाले परतल्यावर, आपण उकडून घेतलेल्या बटाट्याच्या फोडी आणि वाटाणे यात घाला. आता रस्सा दाटसर करण्यासाठी, उकडलेल्या बटाट्याच्या ३-४ फोडी आणि एक चमचा उकडलेले वाटाणे कढईतच पळीच्या मागच्या बाजूने पूर्णपणे कुस्करून (Mash करून) घ्या. (हे कुस्करलेले वाटाणे आणि बटाटा रस्स्यात विरघळतात आणि भाजीला नैसर्गिक दाटसरपणा येतो).
पायरी ५: गरम पाणी आणि उकळी
आता रस्सा वाढवण्यासाठी यात गरजेनुसार कडकडीत गरम पाणी ओता. (कुकरमधले वाटाणे उकडलेले पाणीही यात नक्की घाला). चवीनुसार मीठ घाला. भाजीला चांगली उकळी येऊ द्या.
पायरी ६: वाफ काढणे
उकळी आल्यावर गॅस मंद करा आणि कढईवर अर्धवट झाकण ठेवून भाजी ५ ते ७ मिनिटे शिजू द्या. जसजशी भाजी उकळेल तसतसा रस्सा दाटसर होईल आणि वर मस्त तर्री येईल. गॅस बंद करून भरपूर ताजी कोथिंबीर घाला.
खवय्यांसाठी खास आणि अत्यंत महत्त्वाच्या टिप्स:
* १. चॉपिंगचे महत्त्व: वाटण वापरत नसल्यामुळे कांदा आणि टोमॅटो जेवढा बारीक चिरता येईल तेवढा बारीक चिरावा. उभ्या किंवा मोठ्या फोडी ठेवल्यास त्या रस्स्यात तरंगताना दिसतात आणि रस्सा मिळून येत नाही.
* २. मॅशिंग ट्रिक (Mashing Trick): बटाटा आणि वाटाणे मसाल्यात कुस्करल्यामुळे बेसनाचे पीठ किंवा वाटण न लावताही रस्सा अगदी नाश्ता सेंटरसारखा मिळून आलेला (Thick) होतो.
* ३. गरम पाणी: रस्सा भाजीला उकळलेले गरम पाणीच वापरणे अत्यंत गरजेचे आहे, ज्यामुळे तर्री छान टिकून राहते.
या झटपट आणि चमचमीत वाटाणा-बटाटा रस्स्यावर ताव मारून झाल्यावर, आता पारंपरिक आणि अस्सल गावरान चवीची 'भरली वांगी' (Stuffed Brinjal) बनवण्याची अचूक कृती पाहायची आहे की लग्नाच्या पंगतीतलाच मसालेदार 'मसाला भात'?

मालवणी चिकन रस्सा: "नारळाचं वाटण वापरूनही रस्स्याला दाटसरपणा आणि लाल तर्री येत नाही? मग मालवणी पद्धतीची ही सिक्रेट फोडणी...
05/10/2026

मालवणी चिकन रस्सा: "नारळाचं वाटण वापरूनही रस्स्याला दाटसरपणा आणि लाल तर्री येत नाही? मग मालवणी पद्धतीची ही सिक्रेट फोडणी नक्की देऊन बघा."

अस्सल मालवणी चिकन रस्सा म्हटलं की डोळ्यांसमोर येते ती लालभडक तर्री, घमघमणारा सुवास आणि जिभेवर रेंगाळणारी नारळ-मसाल्यांची खमंग चव! पण घरी चिकन बनवताना अनेकांची तक्रार असते की, खोबऱ्याचे वाटण घातल्यावर रस्सा पांढरट किंवा पिवळसर होतो आणि त्याला हॉटेलसारखी लाल तर्री (कट) अजिबात येत नाही.

रस्स्याला नैसर्गिक लालभडक रंग आणि मखमली दाटसरपणा येण्यासाठी मालवणी पद्धतीत कांदा आणि सुके खोबरे भाजण्याची एक खास पद्धत असते. तसेच, तेलाच्या फोडणीत मसाले टाकण्याच्या एका 'सिक्रेट टायमिंग'मुळे रस्स्यावर अर्धा इंच जाडीची तर्री हमखास येते. चला तर मग, झणझणीत आणि तर्रीबाज मालवणी चिकन रस्सा कसा बनवायचा त्याची अचूक कृती पाहूया.

लागणारे अचूक साहित्य:

१. चिकन आणि मॅरिनेशन:

चिकन: ५०० ग्रॅम (स्वच्छ धुवून घेतलेले).

मॅरिनेशन: १ चमचा आलं-लसूण पेस्ट, अर्धा चमचा हळद, अर्ध्या लिंबाचा रस आणि चवीनुसार मीठ. (चिकनला हे सर्व लावून किमान १५-२० मिनिटे मुरत ठेवा).

२. अस्सल मालवणी वाटण (रंगाचा आणि दाटसरपणाचा पाया):

सुके खोबरे: अर्धी वाटी (तव्यावर एकदम काळ्या/गडद रंगावर भाजून घेतलेले).

कांदा: २ मोठे कांदे (उभे चिरून, थोड्या तेलावर गडद लाल/काळपट रंगावर परतलेले).

इतर वाटण: १ इंच आलं, ८-१० लसूण पाकळ्या आणि मूठभर ताजी कोथिंबीर. (हे सर्व साहित्य मिक्सरमध्ये गरजेपुरते पाणी घालून एकदम बारीक आणि गुळगुळीत वाटून घ्या).

३. 'सिक्रेट' फोडणी आणि मसाले:

तेल: ४ ते ५ मोठे चमचे (तर्रीसाठी तेल थोडे सढळ हातानेच लागते).

फोडणी: १ लहान कांदा (एकदम बारीक चिरलेला) आणि २ तेजपान (तमालपत्र).

मसाले: २ ते ३ मोठे चमचे अस्सल 'मालवणी मसाला' आणि १ मोठा चमचा काश्मिरी लाल तिखट (फक्त रंगासाठी, हाच तो तर्रीचा सिक्रेट घटक आहे).

सविस्तर कृती (स्टेप-बाय-स्टेप पद्धत):

पायरी १: तर्रीची 'सिक्रेट फोडणी' एका जाड बुडाच्या पातेल्यात तेल कडकडीत गरम करा. त्यात तेजपान आणि बारीक चिरलेला कांदा घाला. कांदा पूर्णपणे लालसर होईपर्यंत परता. आता गॅस एकदम मंद करा. या तेलात मालवणी मसाला आणि १ चमचा 'काश्मिरी लाल तिखट' घाला. मसाले तेलात फक्त १० सेकंद परता (मसाला जळता कामा नये). काश्मिरी तिखट तेलात परतल्यामुळे रस्स्याला एक भन्नाट लालभडक रंग येतो.

पायरी २: चिकन परतणे (Sealing the Juices) मसाले परतले की लगेच यात मॅरिनेट केलेले कच्चे चिकन घाला. गॅस मध्यम करा आणि चिकन या मसाल्याच्या तेलात ५ ते ७ मिनिटे चांगले परतून घ्या. (तेलावर चिकन परतल्यामुळे मसाल्याचा अर्क बोटींच्या आतपर्यंत मुरतो आणि चिकनचा उग्र वास निघून जातो). कढईवर झाकण ठेवून ५ मिनिटे वाफ काढा, जेणेकरून चिकनला स्वतःचे पाणी सुटेल.

पायरी ३: मालवणी वाटण घालण्याची योग्य वेळ चिकनला त्याचे अंगचे पाणी सुटले की मगच त्यात आपण तयार करून ठेवलेले कांदा-खोबऱ्याचे 'सिक्रेट वाटण' घाला. आता हे वाटण चिकनसोबत कडेने तेल सुटेपर्यंत चांगले परतून घ्या.

पायरी ४: कडकडीत गरम पाणी आणि रस्सा वाटणाला तेल सुटल्यावर रस्सा वाढवण्यासाठी यात गरजेनुसार कडकडीत उकळलेले गरम पाणी ओता. (थंड पाणी अजिबात वापरू नका). रस्सा किती दाटसर हवाय त्यानुसार पाण्याचा अंदाज घ्या. चवीनुसार मीठ घाला (मॅरिनेशनमध्येही मीठ घातले होते, हे लक्षात ठेवा).

पायरी ५: उकळी आणि तर्रीची जादू रस्स्याला खळखळून उकळी येऊ द्या. उकळी आली की गॅस पूर्णपणे बारीक (Low Flame) करा आणि पातेल्यावर अर्धवट झाकण ठेवून चिकन १५ ते २० मिनिटे शिजू द्या. जसजसे चिकन शिजेल तसतशी तेलातील तर्री रस्स्याच्या वर तरंगू लागेल. गॅस बंद करा आणि भरपूर कोथिंबीर भुरभुरा.

खवय्यांसाठी खास आणि अत्यंत महत्त्वाच्या टिप्स:

१. कांदा-खोबरे भाजण्याची पद्धत: मालवणी वाटणात खोबरे आणि कांदा पांढरट ठेवून चालत नाही. ते तव्यावर अगदी काळपट (Dark Brown/Blackish) होईपर्यंत भाजले तरच रस्स्याला तो खास मालवणी गडद रंग आणि मखमली दाटसरपणा येतो.

२. काश्मिरी मिरची पावडर: रंगाचा कृत्रिम वापर करण्याऐवजी फोडणीच्या तेलात १ चमचा काश्मिरी लाल तिखट परतल्यास नैसर्गिक, लालभडक आणि हॉटेलसारखी सुंदर तर्री (कट) येते.

३. गरम पाण्याचा कडक नियम: रस्स्यामध्ये नेहमी उकळलेले गरम पाणीच वापरावे. थंड पाण्यामुळे रस्स्याचे तापमान अचानक खाली येते आणि मसाल्याची चव तसेच तर्री पूर्णपणे बिघडते.

लग्नाच्या पंगतीतली 'आचारी स्टाईल' चवळी-बटाटा उसळ! रस्सा दाटसर आणि चमचमीत होण्यासाठी वापरा आचाऱ्यांचे हे १ सिक्रेट वाटण.ल...
05/10/2026

लग्नाच्या पंगतीतली 'आचारी स्टाईल' चवळी-बटाटा उसळ! रस्सा दाटसर आणि चमचमीत होण्यासाठी वापरा आचाऱ्यांचे हे १ सिक्रेट वाटण.

लग्नाच्या पंगतीत बसल्यावर पानावर वाढली जाणारी आणि टम्म फुगलेल्या पुरीसोबत अप्रतिम लागणारी 'चवळी-बटाट्याची उसळ' सर्वांचीच आवडती असते. घरी चवळीची उसळ बनवताना अनेकदा रस्सा आणि चवळी वेगळी राहते, किंवा त्याला पंगतीसारखा दाटसरपणा (Thickness) आणि तर्री येत नाही.

आचारी (शेफ) उसळ बनवताना त्यात शेंगदाण्याचा कूट न वापरता एका खास 'सिक्रेट वाटणाचा' वापर करतात, ज्यामुळे रस्स्याला एक नैसर्गिक मिळून आलेला पोत आणि खमंग चव येते. आज आपण हुबेहूब पंगतीतल्या चवीची दाटसर चवळी-बटाटा उसळ कशी बनवायची ते पाहणार आहोत.

लागणारे अचूक साहित्य:

१. मुख्य घटक:

चवळी: १ वाटी (रात्रभर भिजवून, कुकरला थोडे मीठ घालून ३ शिट्ट्यांवर शिजवलेली. दाणा मऊ हवा पण त्याचा लगदा नको).

बटाटा: १ मोठा बटाटा (साले काढून मध्यम आकाराच्या फोडी केलेला).

२. आचाऱ्यांचे 'सिक्रेट वाटण':

सुके खोबरे: ३ ते ४ मोठे चमचे (काळ्या रंगावर भाजलेले).

कांदा: १ मध्यम (उभा चिरून आणि थोड्या तेलावर लालसर भाजलेला).

पांढरे तीळ आणि खसखस: प्रत्येकी १ चमचा (हलके भाजून - हाच तो सिक्रेट घटक आहे ज्यामुळे रस्सा दाटसर आणि क्रीमी होतो).

आलं, लसूण आणि कोथिंबीर: १ इंच आलं, ८-१० लसूण पाकळ्या आणि मूठभर कोथिंबीर. (हे सर्व साहित्य मिक्सरमध्ये अगदी थोडे पाणी घालून एकदम बारीक आणि गुळगुळीत वाटून घ्या).

३. फोडणी आणि मसाले:

तेल: ३-४ मोठे चमचे (पंगतीच्या भाजीत तर्रीसाठी तेल थोडे जास्त असते).

फोडणी: १ चमचा मोहरी, अर्धा चमचा जिरे, पाव चमचा हिंग, १०-१२ कढीपत्त्याची पाने आणि १ लहान टोमॅटो (बारीक चिरलेला).

सुके मसाले: अर्धा चमचा हळद, दीड (१.५) चमचा लाल तिखट, आणि १ मोठा चमचा काळा मसाला (किंवा गोडा मसाला).

सविस्तर कृती (स्टेप-बाय-स्टेप पद्धत):

पायरी १: खमंग फोडणी एका जाड बुडाच्या कढईत किंवा पातेल्यात तेल गरम करा. त्यात मोहरी तडतडू द्या. नंतर जिरे, हिंग आणि कढीपत्ता घाला. लगेच बारीक चिरलेला टोमॅटो घाला आणि तो तेलात पूर्णपणे मऊ (स्मॅश) होईपर्यंत परतून घ्या.

पायरी २: सिक्रेट वाटण परतणे (Bhuna) टोमॅटो मऊ झाल्यावर त्यात आपण तयार करून ठेवलेले खोबरे-कांदा-तीळ-खसखसचे 'सिक्रेट वाटण' घाला. गॅस मध्यम ठेवा आणि या वाटणाला कडेने तेल सुटेपर्यंत (साधारण ५ ते ७ मिनिटे) चांगले परतून घ्या. (वाटण जितके खमंग परतले जाईल, तितकी भाजीची चव खुलून येते).

पायरी ३: सुके मसाले आणि तर्रीची जादू वाटणाला तेल सुटले की गॅस एकदम बारीक करा. यात हळद, लाल तिखट आणि काळा मसाला (किंवा गोडा मसाला) घाला. मसाले वाटणासोबत अर्धा मिनिट परतून घ्या. (मसाले तेलात परतल्यामुळे उसळीला लालभडक तर्री येते).

पायरी ४: चवळी, बटाटा आणि गरम पाणी आता या परतलेल्या मसाल्यात कच्चे बटाट्याचे तुकडे आणि शिजलेली चवळी (तिच्या उरलेल्या पाण्यासह) घाला. सर्व मिश्रण मसाल्यात चांगले एकजीव करा. आता रस्सा वाढवण्यासाठी यात गरजेनुसार कडकडीत गरम पाणी ओता. (थंड पाणी अजिबात वापरू नका). चवीनुसार मीठ घाला.

पायरी ५: उसळ शिजवणे आणि दाटसरपणा भाजीला खळखळून उकळी येऊ द्या. उकळी आल्यावर गॅस मंद करा आणि कढईवर अर्धवट झाकण ठेवून भाजी १० ते १२ मिनिटे शिजू द्या. जसजसा बटाटा शिजेल आणि वाटणाचा अर्क रस्स्यात उतरेल, तसतशी भाजीला मस्त दाटसरपणा (Thickness) आणि तर्री येईल. बटाटा शिजला की गॅस बंद करा आणि भरपूर कोथिंबीर घाला.

खवय्यांसाठी खास आणि अत्यंत महत्त्वाच्या टिप्स:

१. खसखस आणि तिळाचे महत्त्व: आचारी लोक रस्सा दाटसर करण्यासाठी शेंगदाण्याचा कूट किंवा बेसन वापरत नाहीत. भाजलेले तीळ आणि खसखस वाटणात घातल्यामुळे रस्स्याला एक मखमली (Velvety) टेक्सचर मिळते आणि पाणी-चवळी अजिबात वेगळी होत नाही.

२. बटाटा कच्चाच का घालावा? कुकरमध्ये चवळीसोबत बटाटा उकडल्यास तो खूप शिजून रस्स्यात विरघळतो. बटाट्याच्या फोडी थेट मसाल्याच्या रस्स्यात शिजवल्यामुळे त्या मसाल्याची चव शोषून घेतात आणि उसळ अधिक चविष्ट लागते.

३. काळा मसाला किंवा गोडा मसाला: लग्नाच्या पंगतीतल्या उसळीला एक विशिष्ट गावरान चव असते, ती गोडा मसाला किंवा काळ्या मसाल्यामुळे येते. त्यामुळे या भाजीत गरम मसाल्याऐवजी गोडा किंवा काळा मसालाच वापरावा.

ढाबा स्टाईल दाल खिचडी: "ढाब्यावरची स्मोकी (Smoky) आणि तडक्यावाली 'दाल खिचडी' आता घरच्या कुकरमध्ये! डाळ आणि तांदळाचं हे अ...
05/10/2026

ढाबा स्टाईल दाल खिचडी: "ढाब्यावरची स्मोकी (Smoky) आणि तडक्यावाली 'दाल खिचडी' आता घरच्या कुकरमध्ये! डाळ आणि तांदळाचं हे अचूक प्रमाण वापरलं तर खिचडी अजिबात चिकट होणार नाही."

हायवेवरच्या ढाब्यावर मिळणारी गरमागरम, लसणाच्या खमंग तडक्याची आणि 'स्मोकी' (Smoky) फ्लेवर असलेली दाल खिचडी खाण्याची मज्जाच वेगळी असते. घरी कुकरमध्ये खिचडी बनवताना अनेकदा ती एकतर खूप घट्ट (गठ्ठा) होते किंवा तांदळाचा लगदा होऊन ती चिकट (Gummy) लागते. खिचडीचा दाणा मऊसूत पण सुटसुटीत राहावा आणि तिला अगदी ढाब्यासारखा क्रीमीनेस (Creaminess) यावा यासाठी डाळ-तांदळाचे १:१ हे अचूक प्रमाण, 'डबल तडका' आणि 'कोळश्याची धुरी (Dhungar)' देण्याची पद्धत वापरणे अत्यंत महत्त्वाचे असते.

लागणारे अचूक साहित्य:
१. मुख्य घटक (१:१ प्रमाण):
* तांदूळ: १ वाटी (कोलम किंवा सोना मसुरी तांदूळ वापरा. लांब दाण्याचा बासमती वापरू नका, तो लवकर तुटतो आणि खिचडीला क्रीमीनेस येत नाही).
* डाळ: १ वाटी (अर्धी वाटी मुगाची पिवळी डाळ आणि अर्धी वाटी तुरीची डाळ - या दोन्ही डाळींच्या कॉम्बिनेशनमुळे खिचडीला परफेक्ट दाटसरपणा आणि चव येते).
* कुकरमध्ये शिजवण्यासाठी: ४ ते साडेचार (४.५) वाट्या पाणी, पाव चमचा हळद, थोडे मीठ आणि १ चमचा तूप.
२. पहिला तडका (बेस मसाला):
* २ चमचे साजूक तूप, १ चमचा जिरे, पाव चमचा हिंग.
* १ मोठा कांदा आणि १ टोमॅटो (एकदम बारीक चिरून).
* १ चमचा आलं-लसूण-मिरचीचा ठेचा.
* मसाले: अर्धा चमचा हळद, १ चमचा लाल तिखट, अर्धा चमचा गरम मसाला आणि चवीनुसार मीठ.
३. दुसरा तडका (ढाबा स्टाईल खमंग तडका):
* २ मोठे चमचे साजूक तूप, अर्धा चमचा जिरे, ५-६ लसूण पाकळ्या (उभ्या चिरून), २ सुक्या लाल मिरच्या, आणि अर्धा चमचा काश्मिरी लाल तिखट (फक्त रंगासाठी).
४. स्मोकी फ्लेवरसाठी (सिक्रेट ट्रिक):
* १ छोटा कोळश्याचा तुकडा (Charcoal) आणि अर्धा चमचा तूप.

सविस्तर कृती (स्टेप-बाय-स्टेप पद्धत):
पायरी १: डाळ-तांदूळ भिजवणे
तांदूळ आणि दोन्ही डाळी एकत्र करून २-३ वेळा पाण्याने स्वच्छ धुवून घ्या. यानंतर त्या २० मिनिटे स्वच्छ पाण्यात भिजत ठेवा. (भिजवल्यामुळे डाळ-तांदूळ एकसारखे शिजतात आणि खिचडी आतपर्यंत मऊसूत होते).

पायरी २: बेस खिचडी शिजवणे
कुकरमध्ये भिजवलेले डाळ-तांदूळ (पाणी निथळून) घाला. यात ४ ते साडेचार वाट्या पाणी, हळद, मीठ आणि १ चमचा तूप घाला. कुकरच्या मध्यम आचेवर ३ शिट्ट्या काढा. (तुपामुळे शिट्टी होताना पाणी बाहेर येत नाही आणि दाणा मऊ शिजतो). कुकर पूर्ण थंड होऊ द्या.

पायरी ३: पहिला तडका (Flavor Base)
एका मोठ्या कढईत २ चमचे तूप गरम करा. त्यात जिरे आणि हिंग घाला. नंतर आलं-लसूण-मिरचीचा ठेचा घालून परता. यात बारीक चिरलेला कांदा घालून तो गुलाबी होईपर्यंत परतून घ्या. नंतर टोमॅटो आणि सर्व सुके मसाले (हळद, तिखट, गरम मसाला) घालून टोमॅटो मऊ होईपर्यंत शिजवा.

पायरी ४: खिचडी एकजीव करणे आणि कन्सिस्टन्सी
या तयार मसाल्यात कुकरमध्ये शिजलेली खिचडी घाला. जर खिचडी खूप घट्ट वाटत असेल, तर त्यात गरजेनुसार अर्धा ते एक कप कडकडीत गरम पाणी घाला आणि पळीने हलक्या हाताने एकजीव करा. खिचडीला मंद आचेवर एक उकळी येऊ द्या.

पायरी ५: कोळश्याची धुरी (Smoky Dhungar - सर्वांत महत्त्वाची स्टेप)
गॅसच्या बर्नरवर कोळश्याचा तुकडा लालभडक होईपर्यंत गरम करा. खिचडीच्या कढईच्या मध्यभागी एक छोटी स्टीलची वाटी ठेवा. त्यात हा लाल झालेला कोळसा ठेवा आणि त्यावर अर्धा चमचा तूप सोडा. तुपामुळे धूर निघायला लागला की लगेच कढईवर घट्ट झाकण ठेवा आणि २ मिनिटे वाफ आतच कोंडू द्या. (यामुळे खिचडीला हुबेहूब ढाब्यासारखा अस्सल स्मोकी वास येतो). २ मिनिटांनी वाटी बाहेर काढा.

पायरी ६: ढाबा स्टाईल फायनल तडका
सर्व्ह करण्याच्या अगदी आधी एका छोट्या तडका पॅनमध्ये २ चमचे तूप कडकडीत गरम करा. त्यात जिरे, उभ्या चिरलेल्या लसणाच्या पाकळ्या आणि सुक्या लाल मिरच्या घाला. गॅस बंद करा आणि शेवटी काश्मिरी लाल तिखट घाला. हा लसणाचा खमंग तडका गरमागरम खिचडीवर ओता. भरपूर कोथिंबीर घालून दाल खिचडी सर्व्ह करा!

खवय्यांसाठी खास आणि अत्यंत महत्त्वाच्या टिप्स:
* १. गरम पाण्याचा कडक नियम: दाल खिचडीची कन्सिस्टन्सी जुळवण्यासाठी वरून कधीही थंड पाणी ओतू नका. थंड पाण्यामुळे खिचडीची चव पूर्णपणे बिघडते आणि पाणी-भात वेगळे होतात. नेहमी कडकडीत गरम पाण्याचाच वापर करा.
* २. दुहेरी तडका (Double Tadka): ढाब्याच्या खिचडीचे मुख्य रहस्य म्हणजे त्यात दोन वेळा तडका दिला जातो. पहिला मसाल्यांचा बेस बनवण्यासाठी (ज्यात कांदा-टोमॅटो असतो) आणि दुसरा खाताना लसणाचा खमंग सुवास येण्यासाठी. दुसरा तडका नेहमी तुपातच द्यावा, तेलात नाही.
* ३. तांदळाची निवड: अनेक जण दाल खिचडीसाठी बासमती वापरतात, पण बासमती तांदळाचा दाणा लांब असतो आणि तो मसाल्यात मिक्स करताना तुटतो. कोलम किंवा इंद्रायणीसारख्या लहान दाण्याच्या तांदळामुळे खिचडीला एक नैसर्गिक मिळून आलेला (Creamy) पोत मिळतो.
या खमंग, स्मोकी आणि तडक्यावाल्या दाल खिचडीनंतर, आता तुम्हाला पारंपरिक आणि अस्सल गावरान चवीची 'भरली वांगी' (Stuffed Brinjal) बनवण्याची अचूक कृती पाहायची आहे की मसालेदार 'मसाला भात'?

नाचणीच्या भाकरीचा लाडू: "उरलेली नाचणीची भाकरी कडक झालीये? फेकू नका! मिक्सरमध्ये वाटून गुळासोबत बनवा हा हाडं बळकट करणारा ...
05/10/2026

नाचणीच्या भाकरीचा लाडू: "उरलेली नाचणीची भाकरी कडक झालीये? फेकू नका! मिक्सरमध्ये वाटून गुळासोबत बनवा हा हाडं बळकट करणारा पौष्टिक लाडू."

शिळी किंवा कडक झालेली नाचणीची भाकरी खाताना अनेकदा नकोशी वाटते. पण याच उरलेल्या भाकरीपासून हाडांना बळकटी देणारा, कॅल्शियम आणि आयर्नने भरपूर असा अत्यंत चविष्ट 'पौष्टिक लाडू' बनवता येतो. यासाठी गॅस पेटवण्याची किंवा पाकाची अजिबात गरज नाही. कडक भाकरी आणि गुळाला मिक्सरमध्ये वाटण्याची एक खास गावरान पद्धत आहे, ज्यामुळे हे लाडू अगदी सहज वळले जातात आणि जिभेवर ठेवताच विरघळतात.

लागणारे अचूक साहित्य:
* कडक झालेली नाचणीची भाकरी: २ ते ३ भाकरी (शिळ्या किंवा कडक झालेल्या भाकरीचा चुरा मिक्सरमध्ये अगदी रवाळ आणि छान होतो).
* किसलेला गूळ: १ ते दीड वाटी (भाकरीच्या चुऱ्याच्या अंदाजानुसार गूळ घ्यावा. शक्यतो सेंद्रिय किंवा काळा गूळ वापरावा).
* साजूक तूप: ३ ते ४ मोठे चमचे (तूप हलके कोमट असावे, ज्यामुळे लाडूला छान वळण आणि चकाकी येते).
* क्रंच आणि चवीसाठी: पाव वाटी भाजलेले शेंगदाणे (जाडसर कूट), १ चमचा भाजलेले पांढरे तीळ, आणि १ चमचा वेलची-जायफळ पावडर.

सविस्तर कृती (स्टेप-बाय-स्टेप पद्धत):
पायरी १: भाकरीचा चुरा करणे
कडक झालेल्या नाचणीच्या भाकरीचे हाताने लहान-लहान तुकडे करून घ्या. आता हे तुकडे मिक्सरच्या भांड्यात घाला आणि ते रव्यासारखे (जाडसर) वाटून घ्या. (भाकरी कडक असल्यामुळे ती मिक्सरमध्ये अगदी सहज आणि एकसारखी बारीक होते).

पायरी २: गूळ आणि भाकरी एकत्र वाटण्याची 'सिक्रेट ट्रिक' (सर्वांत महत्त्वाची स्टेप)
आता या वाटलेल्या भाकरीच्या चुऱ्यातच किसलेला गूळ घाला आणि मिक्सर फक्त १० ते १५ सेकंदांसाठी (Pulse mode वर) फिरवून घ्या. (मिक्सरमध्ये गूळ आणि भाकरी एकत्र फिरवल्यामुळे गुळाला नैसर्गिक उष्णता मिळून तो हलका वितळतो आणि भाकरीच्या कणाकणात एकजीव होतो. यामुळे लाडूला पाकाशिवाय परफेक्ट बाइंडिंग मिळते).

पायरी ३: तूप आणि खमंग पदार्थ मिसळणे
हे गूळ-भाकरीचे मिश्रण एका परातीत किंवा बाऊलमध्ये काढून घ्या. आता यात भाजलेल्या शेंगदाण्याचा जाडसर कूट, पांढरे तीळ आणि वेलची-जायफळ पावडर घाला. यावर ३ ते ४ चमचे कोमट केलेले साजूक तूप ओता.

पायरी ४: लाडू वळणे
सर्व मिश्रण हाताने चांगले चोळून एकजीव करा. मिश्रणाचा थोडा भाग हातात घेऊन त्याचे घट्ट आणि गोल लाडू वळून घ्या. गुळाचा नैसर्गिक चिकटपणा आणि तुपामुळे हे लाडू अजिबात फुटत नाहीत आणि सहज वळले जातात. डब्यात किंवा प्रवासात नेण्यासाठी तुमचे पौष्टिक आणि हाडं बळकट करणारे नाचणीचे लाडू तयार आहेत!

खवय्यांसाठी खास आणि अत्यंत महत्त्वाच्या टिप्स:
* १. मिक्सरचा योग्य वापर: गूळ घातल्यावर मिक्सर खूप वेळ फिरवू नका, अन्यथा गुळाचे पाणी होऊन मिश्रण खूप चिकट (लगद्यासारखे) होईल. फक्त काही सेकंद फिरवून गूळ एकजीव करणे एवढाच उद्देश आहे.
* २. कडक भाकरीचा फायदा: ताजी आणि मऊ भाकरी वाटल्यास तिचा चिकट गोळा होतो. शिळी आणि कडक भाकरीच या लाडूंसाठी बेस्ट असते, कारण तिचा चुरा अगदी मोकळा आणि सुटसुटीत (रवाळ) होतो.
* ३. पौष्टिकतेचा खजिना: नाचणीमध्ये कॅल्शियम भरपूर असते आणि गुळामध्ये लोह (Iron). त्यामुळे हा लाडू लहान मुलांच्या वाढीसाठी आणि मोठ्यांच्या सांधेदुखीवर एक अत्यंत उपयुक्त, चविष्ट आणि पचायला हलका पर्याय आहे.
या अत्यंत पौष्टिक नाचणीच्या लाडूनंतर, आता पुढची रेसिपी पारंपरिक आणि अस्सल गावरान चवीची 'भरली वांगी' (Stuffed Brinjal) बनवण्याची अचूक कृती पाहायची आहे की मसालेदार 'मसाला भात'?

04/10/2026

🚘

बेसन पेरलेली शिमला मिरची: "डब्यासाठी अवघ्या ५ मिनिटांत बनवा 'बेसन पेरलेली शिमला मिरची'! शिमला मिरची बघून नाक मुरडणारी मु...
04/10/2026

बेसन पेरलेली शिमला मिरची: "डब्यासाठी अवघ्या ५ मिनिटांत बनवा 'बेसन पेरलेली शिमला मिरची'! शिमला मिरची बघून नाक मुरडणारी मुलंही डबा आवडीने पुसून खातील."

डब्यासाठी रोज तीच तीच भाजी बनवून कंटाळा आला असेल आणि मुलं शिमला मिरची खात नसतील, तर 'बेसन पेरलेली शिमला मिरची' हा एक हुकमी एक्का आहे. शिमला मिरचीचा क्रंच आणि खमंग भाजलेल्या बेसनाची कुरकुरीत चव एकत्र आल्यावर ही भाजी इतकी अफलातून लागते की पोळीपेक्षा मुले ती तशीच आवडीने खातात.

अनेकदा घरी ही भाजी बनवताना बेसन कच्चं राहतं, भाजीचा लगदा (चिकट) होतो किंवा शिमला मिरची पूर्णपणे मऊ पडून तिचा मूळचा क्रंच निघून जातो. भाजी एकदम सुटसुटीत, मोकळी आणि खमंग होण्यासाठी बेसन 'कधी आणि कसे' घालावे, याची एक अत्यंत साधी आणि गावरान ट्रिक आहे. चला तर मग, डब्यासाठी अवघ्या ५ मिनिटांत तयार होणारी ही चमचमीत भाजी कशी बनवायची ते पाहूया.

लागणारे अचूक साहित्य:

१. मुख्य घटक:

शिमला मिरची (ढोबळी मिरची): २ मोठ्या (बिया काढून मध्यम आकाराच्या चौकोनी फोडी केलेल्या).

बेसन (चणा डाळीचे पीठ): २ ते ३ मोठे चमचे (कोरडेच खमंग भाजून घेतलेले - हीच भाजी मोकळी होण्याची सिक्रेट ट्रिक आहे).

२. खमंग फोडणी आणि मसाले:

फोडणीसाठी: २ चमचे तेल, १ चमचा मोहरी, अर्धा चमचा जिरे, पाव चमचा हिंग.

मसाले: अर्धा चमचा हळद, १ चमचा लाल तिखट, १ चमचा धने पावडर, अर्धा चमचा आमचूर पावडर (चटपटीतपणासाठी).

३. चवीसाठी:

चवीनुसार मीठ, १ छोटा चमचा साखर आणि भरपूर ताजी कोथिंबीर.

सविस्तर कृती (स्टेप-बाय-स्टेप पद्धत):

पायरी १: बेसन कोरडे भाजणे (सर्वांत महत्त्वाची स्टेप) भाजी चिकट न होण्यासाठी आधी एका छोट्या कढईत किंवा तव्यावर २-३ चमचे बेसन (तेल न घालता) २ मिनिटे मंद आचेवर खमंग सुगंध येईपर्यंत कोरडेच भाजून घ्या. हे भाजलेले बेसन एका वाटीत काढून ठेवा.

पायरी २: खमंग फोडणी आणि मिरची परतणे आता कढईत २ चमचे तेल गरम करा. त्यात मोहरी, जिरे आणि हिंगाची फोडणी द्या. फोडणीत लगेच शिमला मिरचीच्या फोडी घाला. गॅस मध्यम ठेवा आणि शिमला मिरची तेलावर २ मिनिटे परतून घ्या. (शिमला मिरची जास्त शिजवायची नाहीये, तिचा क्रंच टिकून राहिला पाहिजे).

पायरी ३: मसाले आणि चव शिमला मिरची हलकी परतली की गॅस बारीक करा. यात हळद, लाल तिखट, धने पावडर आणि आमचूर पावडर घाला. चवीनुसार मीठ आणि साखर घालून मसाले शिमला मिरचीसोबत चांगले मिक्स करा.

पायरी ४: भाजलेले बेसन पेरणे आता या मसाल्यांनी माखलेल्या शिमला मिरचीवर आपण आधीच खमंग भाजून ठेवलेले बेसन थोडे-थोडे करून भुरभुरा (पेरा). सर्व भाजी हलक्या हाताने मिक्स करा, जेणेकरून बेसनाचे खमंग कोटिंग प्रत्येक फोडीला लागेल.

पायरी ५: शेवटची वाफ आणि कोथिंबीर बेसन आधीच भाजलेले असल्यामुळे भाजी जास्त वेळ शिजवण्याची गरज नाही. कढईवर झाकण न ठेवताच फक्त १ ते दीड मिनिट भाजी परतून घ्या. गॅस बंद करून वरून कोथिंबीर घाला. तुमची खमंग, सुटसुटीत आणि मोकळी बेसन पेरलेली शिमला मिरची डब्यात देण्यासाठी तयार आहे!

खवय्यांसाठी खास आणि अत्यंत महत्त्वाच्या टिप्स:

१. बेसन आधीच भाजून का घ्यावे? जर तुम्ही कच्चं बेसन भाजीत घातलंत, तर ते शिजण्यासाठी भाजी जास्त वेळ झाकून ठेवावी लागते. यामुळे शिमला मिरची मऊ पडते आणि भाजीला पाणी सुटून तिचा चिकट लगदा होतो. भाजलेले बेसन घातल्याने भाजी एकदम सुटसुटीत राहते आणि बेसन कच्चं लागत नाही.

२. आमचूर पावडरची जादू: शिमला मिरचीला स्वतःची अशी एक उग्र चव असते. आमचूर पावडर आणि थोड्याश्या साखरेमुळे ही उग्र चव दबली जाते आणि भाजीला एक चटपटीत (Tangy) चव येते जी मुलांना खूप आवडते.

३. झाकण ठेवणं टाळा: भाजी परतताना किंवा बेसन घातल्यावर कढईवर चुकूनही झाकण ठेवू नका. झाकणाच्या वाफेमुळे भाजी ओलसर (Soggy) होते आणि तिचा कुरकुरीतपणा पूर्णपणे निघून जातो.

रवा आप्पे (झटपट नाश्ता): "इडली-डोश्याचं पीठ आंबवायला वेळ नाही? मग रव्यापासून १५ मिनिटांत बनवा बाहेरून क्रिस्पी आणि आतून ...
04/10/2026

रवा आप्पे (झटपट नाश्ता): "इडली-डोश्याचं पीठ आंबवायला वेळ नाही? मग रव्यापासून १५ मिनिटांत बनवा बाहेरून क्रिस्पी आणि आतून मऊ 'व्हेज रवा आप्पे'... सोबत खास खोबऱ्याची चटणी."

सकाळच्या गडबडीत जेव्हा इडली किंवा डोश्याचं पीठ आंबवलेलं नसतं, आणि तरीही काहीतरी गरमागरम, हलकं आणि चविष्ट खावंसं वाटतं, तेव्हा 'इन्स्टंट रवा आप्पे' हा सर्वात उत्तम पर्याय ठरतो. बाहेरून एकदम कुरकुरीत आणि आतून कापसासारखे मऊ, जाळीदार असलेले हे आप्पे लहानांपासून मोठ्यांपर्यंत सर्वांनाच खूप आवडतात. रव्यामुळे मिळणारा खस्तापणा आणि दह्यामुळे मिळणारा मऊसूतपणा, यांचं हे एक अतिशय भन्नाट कॉम्बिनेशन आहे.

या आप्प्यांमध्ये आपण भरपूर बारीक चिरलेल्या भाज्या वापरणार आहोत, ज्यामुळे ते अधिक पौष्टिक तर होतातच, पण प्रत्येक घासात भाज्यांचा एक छान क्रंच (Crunch) मिळतो. सोबतच पिठात वरून घातलेली खमंग फोडणी आणि या आप्प्यांसोबत खाण्यासाठी झटपट बनणारी हॉटेलस्टाईल 'ओल्या खोबऱ्याची चटणी' या नाश्त्याची रंगत दुप्पट वाढवते. चला तर मग, पीठ न आंबवता अवघ्या १५ मिनिटांत परफेक्ट जाळीदार आणि क्रिस्पी रवा आप्पे कसे बनवायचे, याची अचूक कृती पाहूया.

लागणारे अचूक साहित्य:

१. आप्प्याच्या पिठासाठी (Batter):

रवा: १ वाटी (जाड किंवा बारीक, कोणताही रवा चालेल).

ताजे दही: अर्धी वाटी (दही खूप आंबट नसावे).

पाणी: साधारण अर्धी ते पाऊण वाटी (पीठ भिजवण्यासाठी).

मऊपणासाठी सिक्रेट घटक: अर्धा चमचा 'इनो' (Eno - Fruit Salt) किंवा पाव चमचा खाण्याचा सोडा (बेकिंग सोडा).

२. भाज्या आणि पिठातील फोडणी:

भाज्या: १ छोटा कांदा (बारीक चिरलेला), २ मोठे चमचे किसलेले गाजर आणि मूठभर ताजी कोथिंबीर. (तुम्ही यात उकडलेले मटार किंवा शिमला मिरचीही घालू शकता).

फोडणी: २ चमचे तेल, १ चमचा मोहरी, अर्धा चमचा जिरे, पाव चमचा हिंग, २-३ बारीक चिरलेल्या हिरव्या मिरच्या आणि ७-८ कढीपत्त्याची पाने (बारीक चिरून).

३. झटपट खोबऱ्याची चटणी:

वाटण: अर्धी वाटी ओले खोबरे, २ चमचे फुटाण्याची डाळ (डाळवं), २ हिरव्या मिरच्या, अर्धा इंच आलं, चवीनुसार मीठ आणि पाव चमचा साखर (चव बॅलन्स करण्यासाठी).

चटणीची फोडणी: १ चमचा तेल, मोहरी, हिंग, कढीपत्ता आणि १ सुकी लाल मिरची.

सविस्तर कृती (स्टेप-बाय-स्टेप पद्धत):

पायरी १: रवा भिजवणे (Resting Time) एका मोठ्या बाऊलमध्ये १ वाटी रवा, अर्धी वाटी दही आणि चवीनुसार मीठ घ्या. हे मिश्रण एकत्र करा. आता यात थोडे-थोडे पाणी घालून इडलीच्या पिठासारखे थोडे घट्टसर पीठ भिजवा. रव्याला फुलण्यासाठी हे पीठ किमान १० ते १५ मिनिटे झाकून बाजूला ठेवा.

पायरी २: खमंग चटणी वाटणे रवा भिजत आहे तोपर्यंत मिक्सरच्या भांड्यात खोबरे, डाळवं, मिरची, आलं, मीठ, साखर आणि थोडे पाणी घालून चटणी एकदम बारीक वाटून घ्या. यावर मोहरी-कढीपत्त्याची खमंग फोडणी द्या. तुमची परफेक्ट चटणी ५ मिनिटांत तयार!

पायरी ३: पिठात भाज्या आणि फोडणी घालणे १५ मिनिटांनंतर रव्याने पाणी शोषून घेतल्यामुळे पीठ थोडे घट्ट झालेले दिसेल. यात गरजेनुसार अगदी थोडे पाणी घालून कन्सिस्टन्सी जुळवून घ्या. आता यात बारीक चिरलेला कांदा, किसलेले गाजर आणि कोथिंबीर घाला. एका छोट्या कढईत तेलाची, मोहरी, जिरे, हिंग, हिरवी मिरची आणि कढीपत्त्याची खमंग फोडणी तयार करा आणि ती या पिठावर ओतून पीठ चांगले मिक्स करा.

पायरी ४: जाळीदार आप्प्यांसाठी 'इनो'चा वापर (सर्वांत महत्त्वाची स्टेप) आप्पे पात्र (Appe Pan) गॅसवर गरम करायला ठेवा. पात्र गरम झाल्यावरच, पिठात अर्धा चमचा इनो (किंवा सोडा) घाला आणि त्यावर १ चमचा पाणी टाका (जेणेकरून इनो ॲक्टिव्हेट होईल). पीठ एकाच दिशेने हलक्या हाताने मिक्स करा. पीठ एकदम हलके आणि फेसळलेले होईल. (इनो घातल्यावर पीठ जास्त वेळ बाहेर ठेवायचे नाही).

पायरी ५: आप्पे भाजण्याची अचूक पद्धत गरम झालेल्या आप्पे पात्राच्या प्रत्येक साच्यात थोडे-थोडे तेल (किंवा तूप) सोडा. आता चमच्याने पीठ साच्यांमध्ये भरा (साचे काठोकाठ भरू नका, कारण आप्पे फुगून वर येतात). गॅसची आच मंद ते मध्यम (Low-Medium) ठेवा. पात्रावर घट्ट झाकण ठेवा आणि ३ ते ४ मिनिटे वाफ काढा.

पायरी ६: कुरकुरीतपणाची ट्रिक ३-४ मिनिटांनी झाकण काढा. आप्पे वरून सुकलेले आणि फुगलेले दिसतील. आता चमच्याच्या साहाय्याने आप्पे अलगद पलटी करा. (तळाची बाजू मस्त सोनेरी आणि कुरकुरीत झालेली असेल). दुसऱ्या बाजूनेही झाकण न ठेवता आप्पे २-३ मिनिटे लालसर होईपर्यंत खमंग भाजून घ्या. गरमागरम आणि जाळीदार रवा आप्पे खोबऱ्याच्या चटणीसोबत सर्व्ह करा!

खवय्यांसाठी खास आणि अत्यंत महत्त्वाच्या टिप्स:

१. इनो घालण्याची योग्य वेळ: पिठात इनो किंवा सोडा नेहमी सगळ्यात शेवटी (जेव्हा आप्पे पात्र गॅसवर गरम झालेले असते तेव्हाच) घालावा. जर इनो घालून पीठ खूप वेळ तसेच ठेवले, तर आप्पे फुगत नाहीत आणि ते चपटे होतात.

२. रव्याला विश्रांती देणे गरजेचे का? रव्याला दही आणि पाण्यात भिजवून किमान १०-१५ मिनिटे मुरू देणे अत्यंत आवश्यक आहे. यामुळे रव्याचा प्रत्येक कण फुलतो. जर तुम्ही पीठ भिजवून लगेच आप्पे केले, तर ते खाताना कच्च्या रव्यासारखे कचकच लागतात.

३. गॅसची आच (Flame Control): आप्पे नेहमी मंद ते मध्यम आचेवरच भाजावेत. जर गॅस मोठा ठेवला, तर आप्पे बाहेरून लगेच लाल (करपलेले) होतात आणि आतून पिठासारखे कच्चे राहतात.

सत्यनारायणाच्या पूजेचा प्रसादाचा शिरा म्हटलं की त्याच्या खमंग सुगंधानेच मन तृप्त होतं. पण घरी रव्याचा गोड शिरा बनवताना अ...
04/10/2026

सत्यनारायणाच्या पूजेचा प्रसादाचा शिरा म्हटलं की त्याच्या खमंग सुगंधानेच मन तृप्त होतं. पण घरी रव्याचा गोड शिरा बनवताना अनेकदा तो खूप कोरडा होतो, खाताना घशात अडकतो किंवा थंड झाल्यावर रबरासारखा वातड लागतो. शिरा मऊसूत आणि रसरशीत होण्यासाठी रवा, तूप, साखर आणि पाण्याचे एक विशिष्ट आणि अचूक प्रमाण असते, जे हलवाई आणि आचारी वर्षानुवर्षे वापरत आले आहेत.

जिभेवर ठेवताच विरघळणारा परफेक्ट शिरा बनवण्याचं मुख्य रहस्य म्हणजे रवा भाजण्याची पद्धत आणि त्यात साखर घालण्याची अचूक वेळ! जर रवा कच्चा राहिला तर शिरा चिकट होतो आणि जर साखर चुकीच्या वेळी घातली तर रव्याचा दाणा कडक होतो. आज आपण दूध आणि पाण्याचा योग्य वापर करून, प्रसादाच्या शिऱ्यासारखी हुबेहूब चव देणारा आणि घशात अजिबात न अडकणारा मऊसूत गोड शिरा कसा बनवायचा ते पाहणार आहोत.

लागणारे अचूक साहित्य:

१. मुख्य प्रमाण (रवा-तूप-साखर):

जाड रवा (बॉम्बे रवा): १ वाटी (शिऱ्यासाठी नेहमी जाड रवाच वापरावा, बारीक रव्याचा लगदा होतो).

साजूक तूप: पाऊण (३/४) ते १ वाटी (तूप वितळवून मोजून घ्यावे. प्रसादासारखा शिरा हवा असल्यास १ वाटी तूप वापरा).

साखर: १ वाटी (अगदी परफेक्ट गोडीसाठी).

२. द्रव पदार्थ आणि स्वाद:

दूध आणि पाणी: अडीच (२.५) वाट्या (दीड वाटी दूध आणि १ वाटी पाणी एकत्र करून कडकडीत उकळलेले). फक्त दुधाचा शिरा जड होतो, त्यामुळे पाणी आणि दूध एकत्र वापरल्यास शिरा हलका आणि मऊसूत होतो.

सुकामेवा आणि स्वाद: १ चमचा वेलची आणि जायफळ पावडर, काजू, बदाम आणि मनुके.

केळी (ऐच्छिक): १ पिकलेली केळी (बारीक चिरून - प्रसादाच्या चवीसाठी).

सविस्तर कृती (स्टेप-बाय-स्टेप पद्धत):

पायरी १: सुकामेवा आणि केळी परतणे एका जाड बुडाच्या कढईत १ चमचा तूप गरम करा. त्यात काजू-बदामाचे काप आणि मनुके हलके सोनेरी होईपर्यंत परतून बाजूला काढा. जर केळी वापरत असाल, तर याच तुपात चिरलेली केळी मऊ होईपर्यंत (मॅश होईपर्यंत) परतून घ्या आणि बाजूला काढा.

पायरी २: रवा खमंग भाजणे आता कढईत उरलेले सर्व साजूक तूप घाला आणि त्यात १ वाटी जाड रवा घाला. गॅस एकदम मंद (Low Flame) ठेवा. रवा तुपात सतत ढवळत ८ ते १० मिनिटे खमंग भाजून घ्या. रव्याचा रंग हलका बदामी झाला पाहिजे आणि घरभर त्याचा सुगंध सुटला पाहिजे. रवा भाजताना घाई करू नका.

पायरी ३: कडकडीत गरम दूध-पाणी घालणे रवा खमंग भाजला गेला की त्यात आपण उकळून ठेवलेले दूध आणि पाण्याचे मिश्रण ओता. (दूध ओतताना रवा अंगावर उडण्याची शक्यता असते, त्यामुळे गॅस बारीकच ठेवा आणि एका हाताने दूध ओतताना दुसऱ्या हाताने पळीने रवा सतत ढवळत राहा). रवा लगेच सर्व द्रव शोषून घेईल.

पायरी ४: वाफ काढणे रव्याने दूध-पाणी शोषून घेतल्यावर, कढईवर एक घट्ट झाकण ठेवा आणि मंद आचेवर २ ते ३ मिनिटे रव्याची चांगली वाफ काढा. (या वाफेवर रव्याचा प्रत्येक कण फुलतो आणि मऊसूत शिजतो).

पायरी ५: साखरेची जादू (अचूक वेळ) वाफ काढल्यानंतर झाकण काढा. रवा पूर्णपणे शिजलेला आणि मऊ झालेला दिसेल. आता यात १ वाटी साखर घाला. साखरेसोबतच परतलेला सुकामेवा, केळी आणि वेलची-जायफळ पावडर घाला. सर्व मिश्रण हलक्या हाताने एकजीव करा.

पायरी ६: शेवटची वाफ साखर घातल्यामुळे शिरा थोडा पातळ (लपछपीत) होईल. आता पुन्हा कढईवर झाकण ठेवा आणि आणखी २ मिनिटे वाफ काढा. साखरेचा पाक रव्यात पूर्णपणे मुरेल आणि कडेने तूप सुटू लागेल. गॅस बंद करा. तुमचा घशात न अडकणारा आणि जिभेवर विरघळणारा मऊसूत गोड शिरा तयार आहे!

खवय्यांसाठी खास आणि अत्यंत महत्त्वाच्या टिप्स:

१. साखर शेवटी का घालावी? अनेक जण रवा भाजल्यावर आधी साखर घालतात आणि मग पाणी/दूध घालतात. साखरेमुळे रव्याचा दाणा कडक होतो आणि तो दुधात/पाण्यात नीट शिजत नाही. त्यामुळे रवा दुधात पूर्णपणे शिजून फुलल्यानंतरच साखर घालावी.

२. कडकडीत गरम द्रव: शिऱ्यामध्ये कधीही थंड किंवा कोमट दूध/पाणी वापरू नका. कडकडीत उकळलेल्या द्रवामुळेच रव्याचे तापमान संतुलित राहते आणि शिऱ्यात गुठळ्या होत नाहीत.

३. जायफळाचा वापर: गोड शिऱ्यात वेलचीसोबत चिमूटभर जायफळ नक्की किसून घाला. जायफळामुळे शिऱ्याला थेट प्रसादासारखी अस्सल आणि सात्त्विक चव येते.

Address

Mumbai

Telephone

+918888899999

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Royal Marathi posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share

Category