09/06/2026
විනාශයේ මුවවිට අද්දර පුත්තලම කලපුව:අපේ ඇස් ඇරෙන්නේ කවදාද?
ශ්‍රී ලංකාවේ දෙවැනි විශාලතම කලපු පද්ධතිය මෙන්ම වටිනාම ජෛව විවිධත්වයකට උරුමකම් කියන පුත්තලම කලපුව අද වන විට නිහඬවම මියයමින් පවතී. පාරිසරික අතින් මෙන්ම ප්‍රදේශයේ ධීවර ජනතාවගේ ජීවනාලිය බඳු වූ මේ මහා ස්වභාවික සම්පත, අද වන විට මිනිස් නොමිනස්කම් සහ බලධාරීන්ගේ අන්ධ ප්‍රතිපත්තිය නිසා විනාශයේ පතුලටම ඇද වැටෙමින් තිබේ.
මෑතකදී කලපු තීරයෙන් වාර්තා වන සේයාරූ පෙළකින් දිස්වන්නේ හදවත් කම්පා කරවන සුළු දසුනකි.
ප්ලාස්ටික් සාගරයක් සහ මියයන ජල තීරය
කලපු ඉවුරේ ගල් පර අතර රැඳී ඇති නොදිරන ප්ලාස්ටික් බෝතල්, පොලිතින් සහ වෙනත් ඝන අපද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණය දෙස බැලූ විට පෙනී යන්නේ, අප මේ සුන්දර පරිසරය විවෘත කුණු බක්කියක් බවට පත් කරගෙන ඇති බවයි. මේවා හුදෙක් දෘශ්‍ය දූෂණයක් පමණක් නොවේ. කාලයත් සමඟ මේ ප්ලාස්ටික් කැබලි "මයික්‍රෝ-ප්ලාස්ටික්" (Microplastics) බවට පත්වී කලපුවේ වෙසෙන මසුන්, ඉස්සන් සහ කකුළුවන්ගේ ශරීරගත වේ. අවසානයේ එම විෂ සහිත ආහාර පරිභෝජනය කරන්නේ අපේම දරුවන් සහ සමස්ත සමාජයයි.
එමෙන්ම, කලපු ජලය මතුපිට තද කළු සහ කොළ පැහැති අපද්‍රව්‍ය තට්ටුවකින් වැසී පවතී. ගල් මත අධික ලෙස ඇල්ගී වර්ධනය වී ඇත්තේ නිකම්ම නොවේ. ප්‍රදේශයේ කර්මාන්තශාලා, ඉස්සන් කොටු සහ නිවාසවලින් බැහැර කරන සබන් මිශ්‍ර ජලය, රසායනික ද්‍රව්‍ය සහ අපජලය සෘජුවම කලපුවට මුදාහැරීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙසයි. මේ නිසා ජලයේ ඔක්සිජන් මට්ටම ශීඝ්‍රයෙන් පහත වැටෙන අතර, ඉදිරියේදී මත්ස්‍ය ගහනය සම්පූර්ණයෙන්ම වඳවී යාමේ බරපතල අවදානමක් මතුව ඇත.
මහජනතාවට විවෘත පණිවිඩයක්: අප කරන විනාශය අපටමයි!
සංචාරකයන් සහ ප්‍රදේශවාසීන් වශයෙන් අප තවමත් කටයුතු කරන්නේ වගකීම් විරහිතවයි. "එක බෝතලයකින් මොනවා වෙන්නද" කියා අප විසි කරන සෑම ප්ලාස්ටික් කැබැල්ලක්ම එකතු වී අද මහා විනාශයක් නිර්මාණය කර ඇත. අප ජීවත් වන, අපට කන්න දෙන සොබාදහම විනාශ කරමින් අප අපේම අනාගතයට වැලි ගසා ගනිමින් සිටිමු. අද අප නිහඬ වුවහොත්, හෙට දිනයේ අපේ දරුවන්ට උරුම වන්නේ කුණු ගොඩක් සහ ලෙඩ රෝග පමණි.
බලධාරීන්ගේ ඇස් පෑදිය යුත්තේ දැන්ය!
මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය, වෙරළ සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව, පළාත් පාලන ආයතන සහ ධීවර අමාත්‍යාංශය ඇතුළු වගකිවයුතු සියලුම ආයතන වෙත අප දැඩිව අවධාරණය කර සිටින්නේ, මේ ඛේදවාචකය දෙස තවදුරටත් බලා නොසිටින ලෙසයි.
• නීතිය තදින් ක්‍රියාත්මක කරනු: කලපුවට අපජලය සහ රසායනික ද්‍රව්‍ය මුදාහරින කර්මාන්තශාලා සහ ඉස්සන් වගාබිම් වහාම පරීක්ෂාවට ලක් කර, ඔවුන්ට විරුද්ධව තරාතිරම නොබලා නීතිය ක්‍රියාත්මක කළ යුතුය.
• ඝන අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණය: කලපු තීරයට ප්ලාස්ටික් සහ කුණු එකතු වීම වැළැක්වීමට විධිමත් ක්‍රමවේදයක් සහ නිරන්තර පිරිසිදු කිරීමේ වැඩසටහන් දියත් කළ යුතුය.
• සජීවී නිරීක්ෂණ පද්ධති: කලපු ජලයේ ගුණාත්මකභාවය නිරන්තරයෙන් පරීක්ෂා කර, දූෂණය සිදුවන මූලාශ්‍ර වැටලීමට කටයුතු කළ යුතුය.
පුත්තලම කලපුව යනු නැවත මිලදී ගත හැකි දෙයක් නොවේ. එය සොබාදහම අපට දුන් අමිල දායාදයකි. නිලධාරීන් වායුසමනය කළ කාමරවල සිට තීරණ ගන්නා තෙක් හෝ ඊළඟ පරිසර දින උත්සවය එනතුරු මේ ප්‍රශ්නය යට ගැසිය යුතු නැත.
තත්ත්වය තවත් දරුණු වීමට පෙර, සියලුම බලධාරීන් සහ පුරවැසියන් වහාම අවදි විය යුතුය. මේ විනාශය මෙතැනින් නවතමු! අපේ වටිනා කලපුව රැකගනිමු!
