12/06/2026
DEMOKARADIYYA: MUGUN KOMABAYA, GABA AKACI KO BAYA
Demokaradiyya tsari ne na mulki da ya samo asali daga kasashen Yamma, inda ake bai wa jama'a damar zabar shugabanninsu ta hanyar kuri'a. Duk da cewa ana bayyana ta a matsayin tsarin da ke kare 'yancin jama'a da adalci, a kasashen Afirka da dama ta haifar da matsaloli masu yawa maimakon ci gaba da ake fata.
Mugun Komabayan da Demokaradiyya Ta Haifar a Afirka
Daya daga cikin manyan matsalolin demokaradiyya a Afirka shi ne karuwar cin hanci da rashawa. A lokutan zabe, 'yan siyasa suna kashe makudan kudade wajen neman kuri'u, sannan idan sun hau mulki s**an yi kokarin kwato abin da s**a kashe ta hanyoyin da ba su dace ba.
Haka kuma, demokaradiyya ta haifar da rarrabuwar kawuna tsakanin al'umma ta fuskar kabila, yanki, da addini. Maimakon hadin kai, siyasa ta zama hanyar tayar da rikice-rikice da gaba tsakanin jama'a.
Bugu da kari, yawancin shugabanni suna fifita muradun jam'iyyunsu ko na kasashen waje fiye da muradun al'ummarsu. Wannan ya sa kasashen Afirka da dama s**a ci gaba da fuskantar talauci, rashin tsaro, da koma bayan tattalin arziki duk da dimbin albarkatun da Allah Ya h**e musu.
Matsayin Demokaradiyya a Addinin Musulunci
Musulunci addini ne cikakke wanda Allah Madaukakin Sarki Ya saukar domin shiryar da bil'adama a dukkan bangarorin rayuwa, har da mulki da siyasa.
Allaah Madaukakin Sarki Ya ce:
﴿إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ﴾
"Babu hukunci sai na Allaah."
Suratu Yusuf, Aya ta 40.
A fahimtar malamai da dama, tsarin da ke bai wa mutane damar halatta ko haramta abin da Allah Ya yi hukunci a kansa yana iya cin karo da wannan ka'ida ta Musulunci. Musulunci ya tanadi tsarin shura (shawara) tsakanin shugabanni da malamai da kuma al'umma, amma cikin iyakar dokokin Allah da Shari'arsa.
Allaah Ya kuma ce:
﴿وَمَن لَّمْ يَحْكُم بِمَا أَنزَلَ اللَّهُ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْكَافِرُونَ﴾
"Duk wanda bai yi hukunci da abin da Allah Ya saukar ba, to wadannan su ne kafirai."
Suratul Ma'idah, Aya ta 44.
Saboda haka, Musulmi suna da wajibcin komawa ga Al-Qur'ani da Sunnah wajen tsara rayuwarsu da mulkinsu.
Kammalawa
Demokaradiyya ta nuna gazawa a wurare da dama a Afirka ta hanyar karfafa cin hanci, rarrabuwar kawuna, da rashin adalci. Musulunci kuwa ya zo da cikakken tsari na rayuwa wanda ya ginu a kan adalci, amana, da biyayya ga dokokin Allah. Don haka mafita ta hakika ga al'ummar Musulmi ita ce komawa ga koyarwar Al-Qur'ani da Sunnah bisa fahimtar magabata na kwarai.
Wallahu A'alam.
