09/02/2026
We krijgen regelmatig leuke en interessante vragen binnen, en die beantwoorden we graag. Deze keer deze vraag:
“Overal worden de kalfjes in het voorjaar geboren. Bij jullie lijken ze vooral in het najaar te komen. Hoe zit dat?”
Een goede vraag, want het antwoord ligt nét even anders dan vaak wordt gedacht.
Kalveren onze koeien in een vast seizoen?
Nee, onze koeien kalven het hele jaar door. Wij werken niet met een specifieke voorjaars- of najaarskalverij. Dat komt doordat wij een eigen stier hebben.
De stier loopt bij de koeien om te dekken, of – als het om één koe gaat – zetten we een tochtige koe tijdelijk bij de stier.
Een koe is tochtig wanneer zij in haar vruchtbare periode zit. Deze cyclus duurt bij een koe ongeveer 3 weken (bij mensen is dat gemiddeld 4 weken). Wanneer een stier tussen de koeien blijft lopen, kan dit dus het hele jaar door gebeuren.
We zeggen wel eens gekscherend tegen de stier:
“Rustig aan, dan heb je er langer plezier van.”
Maar een hitsige stier pakt zijn kansen 😉 Daardoor ontstaan er soms periodes waarin er relatief veel kalfjes worden geboren.
Daarnaast plaatsen we niet elk geboren kalfje op social media. Dat kan de indruk wekken dat alle geboortes in één bepaalde periode plaatsvinden, terwijl dat in werkelijkheid niet zo is.
Draagtijd en geboorte
De draagtijd van een koe is – net als bij mensen – ongeveer 9 maanden. Een koe krijgt meestal 1 kalf. (Wij hebben al meerdere keren tweelingen geboren zien worden en hebben zelfs een keer een 3-ling meegemaakt)
Het mooiste vinden wij het als een koe haar kalfje buiten in de wei kan krijgen: rustig, natuurlijk en het liefst zonder hulp. Natuurlijk staan we altijd paraat als hulp nodig is. Voordeel van binnen in de afkalfbox is, dat we makkelijker de koe in de gaten kunnen houden en sneller in kunnen springen als we wel moeten helpen (hulpmiddelen zijn ook sneller te pakken).
Aan het gedrag van een koe kunnen we vaak goed zien wanneer het afkalven dichtbij is, en houden haar dan extra goed in de gaten.
Mag het kalf bij de moeder blijven?
Dit is misschien wel de meest gestelde vraag, dus we leggen het graag nog eens duidelijk uit.
Hoe gaat dit in de natuur?
Een koe is een kuddedier. In de vrije natuur verlaat zij vlak voor het afkalven tijdelijk de kudde en zoekt een rustige plek.
Na de geboorte:
wordt het kalf schoongelikt
drinkt het biest (de eerste melk, vol antistoffen)
eet de koe vaak de nageboorte op, zodat roofdieren haar niet kunnen ruiken
Het kalf rust, de moeder gaat weer terug naar de kudde en komt later terug om het kalf te laten drinken.
Pas na ongeveer twee dagen ontstaat er een sterke band en kan het kalf mee met de kudde.
Wordt een kalf in die eerste dagen gegrepen door een roofdier, dan gaat de koe terug naar de kudde alsof er niets is gebeurd. Hard, maar dat is de natuur.
Hoe doen wij het op ons bedrijf?
Bij ons mag een koe gewoon:
in de wei afkalven of, bijvoorbeeld in de winter, in een afkalfbox
Een afkalfbox is een ruime plek in de stal met veel stro, zodat het kalf niet op beton of roosters wordt geboren.
Gaat alles goed, dan laten we de natuur haar werk doen. Gaat het niet goed, dan helpen we.
Na de geboorte mag het kalf bij de moeder biest drinken.
Later die dag (afhankelijk van het tijdstip van geboorte) brengen we het kalf naar de kalverenboxen.
De moeder gaat terug naar de kudde en wordt weer meegemolken in de melkput.
De eerste twee dagen wordt de biest apart gehouden, want deze mag niet in de melktank. Deze biest verkopen wij niet (wordt vaak naar gevraagd), want deze is voor haar eigen kalf.
De verzorging van het kalf
Het kalf komt in onze kalverenbox, waar het veel ruimte heeft.
De groene wanden kunnen zelfs verwijderd worden voor extra ruimte
Het kalf krijgt een bodywarmer, zodat het minder energie verliest om warm te blijven
Er hangt een melkemmer met speen, gevuld met biest van zijn eigen moeder
Zo kunnen wij goed controleren of het kalf voldoende drinkt.
Drinkt het niet genoeg, dan helpen we door het kalf aan de speen te zetten.
Na twee dagen krijgt het kalf gewone melk. Wij voeren melk van onze eigen koeien en gebruiken geen kunst- of poedermelk.
Meerdere keren per dag lopen we langs de kalfjes om ze te controleren of te voeren.
Waarom scheiden wij kalf en koe?
We begrijpen heel goed dat het beeld van een kalf bij de moeder mooi en natuurlijk oogt. Toch kiezen wij hier bewust anders voor, om de volgende redenen:
We kunnen niet controleren of het kalf genoeg drinkt
Na ongeveer twee dagen gaat de koe haar kalf fel beschermen
(en een koe van 300–400 kg zet je niet zomaar even opzij – veiligheid voor ons en onze kinderen is belangrijk)
Onze stal is een doorloopstal met ligboxen, geen potstal
Koeien hebben vaak vaste ligplekken. Ze letten niet altijd op of er een kalf ligt en het risico dat een kalf wordt doodgedrukt is groot
Het ombouwen naar een potstal is voor ons financieel niet haalbaar
Kalfjes bij de moeder worden vaak sneller mensenschuw, wat later problemen kan geven bij het melken
Na twee dagen ontstaat een sterke moeder-kalfband
→ Daarom is scheiden vóór die tijd voor beide dieren rustiger
Vergelijk het met adoptie: ook daar wordt een kind bij voorkeur direct na de geboorte van de moeder gescheiden.
En bij de geiten?
Bij geiten werkt het anders:
Een geit is makkelijker even opzij te zetten dan een koe
Onze geiten lammeren in één vaste periode per jaar
Onze geiten lopen in een potstal, wat hier wél geschikt voor is
Daarom kunnen bij ons de lammetjes bij de geiten blijven.
Vanaf 18 maart worden bij ons weer lammetjes geboren 🐐
Komt u langs? Neem dan in de winkel de trap naar boven. Vanuit de skybox kunt u over de koeien- en geitenstal kijken – en met een beetje geluk ziet u zelfs een geboorte.
Heeft u ook een vraag aan ons?
Stel hem gerust hieronder, of stuur ons een berichtje via Messenger of WhatsApp.
Wij verzamelen de vragen en doen ons best om ze zo duidelijk en uitgebreid mogelijk te beantwoorden. En misschien is de volgende vraag wel die van u...
