28/07/2026
De stikstofbrief van van Essen doet veel stof opwaaien, maar wat staat er nou eigenlijk in en wat betekent dit?
Er zijn verschillende knoppen waar Jaimy aan wil gaan draaien:
- De zogeheten bufferzones rondom natura2000 gebieden. Rondom N2000 gebieden komen zones van 500 of 1000 m. De boeren die in deze zone vallen (zelfs al is het maar met 10 cm van je erf) hebben geen toekomst meer als boer. Dit treft zo'n 3400 bedrijven.
- max 2,6 GVE per hectare. 1 GVE staat voor Groot Vee Eenheid en is gelijk aan 1 volwassen koe. Je moet als bedrijf dus voldoende grond hebben in verhouding met je koeien. Ongeveer 75% van de boeren voldoet hieraan. Degenen die hier niet aan voldoen moet koeien inleveren, of grond aankopen.
- Ammoniak (stikstof) uitstoot wordt gekoppeld aan jouw fosfaatrechten. In 2018 zijn de fosfaatrechten geïntroduceerd, met als doel om de groei van het aantal koeien te beperken na het afschaffen van het melkquotum. Nu moet je voldoende fosfaatrechten hebben voor het aantal koeien dat je hebt.
In de praktijk betekent dit dat een gemiddelde boer 35-45% ammoniak moet reduceren. Dit kan door koeien te verkopen, maar de fosfaatrechten wel te behouden, door je stal aan te passen of/en door anders te voeren.
Echter, ga je je stal aanpassen? Dan moet ook je vergunning aangepast worden en daarbij wordt jouw latente ruimte (de ruimte in jouw vergunning die je nu nog niet gebruikt) afgenomen. Dus groeien is dan niet meer mogelijk.
Op dit moment voldoet 99,9% van de boeren hier niet aan, zelfs de boeren die meedoen aan het project Koeien&Kansen, waarbij ze al 25 jaar volop sturen op milieu efficiëntie, halen deze norm niet (https://veeteelt.nl/stikstof/geen-enkel-koeien-kansen-bedrijf-haalt-kabinetsnormen)
Zelfs al haal je deze norm voor 1 jaar, het structureel vasthouden hiervan is nagenoeg onmogelijk. Bijvoorbeeld, bij een nat jaar zit er meer stikstof in het gras en kunnen de koeien minder buiten lopen, waardoor je al snel weer boven de norm zit.
- Dan als 3e maatregel wordt jouw co2 uitstoot ook gekoppeld aan jouw fosfaatrechten. Dit zorgt gemiddeld ervoor dat je een reductie van 20-30% moet behalen. Dit kan bijvoorbeeld door meer mais ipv gras te voeren, maar daar steekt de overheid een stokje voor, want een melkveebedrijf moet verplicht 85% grasland hebben (ter vergelijking, toen we nog derogatie hadden, dus meer drijfmest en minder kunstmest mochten gebruiken, lag die grens op 80% grasland).
De enige oplossing om reductie te behalen is dan het voeren van Bovaer. Bovaer is in Denemarken al verplicht en geeft ernstige gezondheidsproblemen bij koeien (https://www.nieuweoogst.nl/nieuws/2026/02/17/efsa-vraagt-praktijkervaringen-met-bovaer-na-meldingen-uit-denemarken).
En als dan zoveel boeren gestopt zijn, koeien naar de slacht gegaan zijn en die paar boeren die het hebben weten te redden met veel investeringen, dan nóg halen we die KDW (kritische depositiewaarde) niet, dus blijft Nederland op stikstofslot zitten.......
