04/09/2026
Jullie zijn gewoon speculant geworden!! Een uitspraak die blijft hangen. Als je melkkoeien wilt houden, moet je tegenwoordig in Nederland ook fosfaatrechten hebben. De fosfaatrechten zijn gebaseerd op de melkproductie van een koe per jaar. Hoe meer melk een koe geeft aan melk, des te meer fosfaat ze blijkbaar produceert en hoe meer fosfaatrechten je als boer nodig hebt. Je weet als boer door de jaren heen wel wat jouw koeien kunnen, dus een basis aan fosfaatrechten heb je wel. Diverse factoren zijn van invloed op de melkproductie, denk aan het weer (hitte, droogte of juist te nat), dierziekten of melksystemen. Als je niet genoeg of juist te veel rechten hebt, kun je ze van of aan een andere boer verkopen. Bij elke transactie roomt de overheid dan 30% af, zodat er landelijk steeds minder fosfaat geproduceerd mag worden.
Via een soort marktplaats voor fosfaatrechten kun je zien welke makelaars fosfaatrechten te koop aan bieden. De prijs per kilo fosfaat kan per dag, soms wel per uur veranderen. Momenteel zit de prijs voor een kilo fosfaat rond 273 euro, maar ze zijn een paar jaar geleden ook 60 euro geweest. Voor een koe die bijvoorbeeld 10.000 liter melk geeft, moet je 46,4 kilo fosfaatrechten hebben. Er zit dus een ongelofelijk kapitaal in je fosfaatrechten.
Wij hebben een jaar geleden andere melkrobots gekocht. De koeien vinden het zo fijn om door de nieuwe techniek gemolken te worden, dat ze flink in melkproductie zijn gestegen. Dat zijn een aantal treden in de fosfaatklassen omhoog en er moet dus fosfaat worden aangekocht. Heb je namelijk niet genoeg rechten, dan wordt je aangemerkt als economisch deliquent en betaal je hele forse boetes.
Het hele jaar hou je de fosfaatmarkt in de gaten. Elke mededeling vanuit de politiek heeft ook invloed op de prijs en op het aanbod. Meermaals per dag kijken wat de prijzen doen, wanneer moet je kopen of toch maar even wachten? Gaat er iets aankomen waardoor de vraag of juist het aanbod toe- of afneemt? De liquiditeitsprognose maar weer bijwerken en er steeds weer achter komen dat met deze melkprijs, die toch al een hele poos onder kostprijs is, kopen voor deze prijzen eigenlijk niet kan.
Voor het einde van het jaar kun je nog rechten kopen, dus we hebben nog even tijd, maar ja, wat zal de komende maanden brengen? Achteraf weet je pas of je het goed gedaan hebt, maar voor nu ben ik naast boer blijkbaar ook speculant.
