23/09/2026
HET BELANG VAN JE CIRCADIAAN RITME
Wist je dat je lichaam een eigen biologische klok heeft?
Deze klok noemen we het circadiaan ritme. Het is een ritme van ongeveer 24 uur dat invloed heeft op allerlei processen in ons lichaam, zoals ons slaap-waakritme, de aanmaak van bepaalde hormonen, onze lichaamstemperatuur, eetlust en spijsvertering.
Vrijwel ieder orgaan en weefsel in ons lichaam heeft een eigen ritme. Al deze ritmes worden voor een groot deel afgestemd op het verschil tussen dag en nacht.
LICHT IS EEN BELANGRIJKE STUURMAN
Onze biologische klok wordt sterk beïnvloed door licht en donker. Vooral het verschil tussen daglicht overdag en duisternis in de avond helpt ons lichaam om te bepalen wanneer het tijd is om actief te zijn en wanneer het tijd is om tot rust te komen.
Wanneer het donker wordt, maakt ons lichaam meer melatonine aan. Dit hormoon speelt een belangrijke rol bij de timing van ons slaap-waakritme en helpt ons lichaam zich voor te bereiden op de nacht.
Maar wist je dat ook bepaalde voedingsstoffen betrokken zijn bij de processen rondom de aanmaak van melatonine?
TRYPTOPAAN – EEN BELANGRIJKE BOUWSTEEN
Tryptofaan is een essentieel aminozuur. Ons lichaam kan dit zelf niet aanmaken, waardoor we het uit onze voeding moeten halen.
Tryptofaan vormt één van de bouwstenen in de route waarlangs het lichaam serotonine en uiteindelijk melatonine kan maken.
Heel eenvoudig weergegeven:
Tryptofaan → 5-HTP → serotonine → melatonine
Dit proces bestaat uit meerdere stappen en wordt door verschillende factoren geregeld. Tryptofaan binnenkrijgen betekent dus niet automatisch dat er meer melatonine wordt aangemaakt.
Tryptofaan komt onder andere voor in chocolade, bananen, eieren, zuivelproducten, noten, zaden, havermout, peulvruchten, kip en kalkoen en vis.
VITAMINE B6 – BETROKKEN BIJ DE OMZETTING
Ook vitamine B6 speelt een rol in deze route. B6 is als co-enzym betrokken bij de omzetting van 5-HTP naar serotonine. Serotonine vormt vervolgens een belangrijke tussenstap bij de aanmaak van melatonine.
Vitamine B6 vinden we onder andere in vis, gevogelte, vlees, aardappelen, volkorenproducten, noten en peulvruchten.
EN HOE ZIT HET MET VITAMINE D?
Vitamine D heeft een andere rol. Het is niet zo dat vitamine D rechtstreeks wordt omgezet in melatonine. Wel zijn er aanwijzingen dat vitamine D betrokken is bij processen die samenhangen met de biologische klok, slaap en de regulatie van serotonine en melatonine.
Daarbij is het belangrijk om niet alleen naar één voedingsstof of supplement te kijken. Voor een gezond circadiaan ritme zijn ook voldoende daglicht overdag, weinig fel licht in de avond, regelmaat en voldoende slaap belangrijk.
ONS MODERNE LEVEN KAN DE BIOLOGISCHE KLOK BEÏNVLOEDEN
We zitten 's avonds onder kunstlicht, kijken op onze telefoon of tablet en gaan misschien iedere dag op een ander tijdstip naar bed.
Ook onregelmatige werktijden, nachtdiensten en reizen door verschillende tijdzones kunnen invloed hebben op ons natuurlijke ritme..
Een regelmatig dagritme kan een mooie basis zijn voor een goede nachtrust en ons algemene welzijn.
Een paar eenvoudige gewoontes kunnen daarbij helpen:
• Probeer iedere dag ongeveer rond dezelfde tijd op te staan en naar bed te gaan. Het liefst voor 23 uur.
• Zoek overdag voldoende daglicht op, liefst buiten.
• Beweeg regelmatig en bij voorkeur overdag.
• Bij intensiever sporten bij voorkeur in de ochtend tot 12 uur.
• Zorg in de avond voor rust en minder fel licht.
• Probeer je telefoon en andere schermen wat eerder weg te leggen, lukt dit niet gebruik dan een blauwlichtfilter.
• Zorg voor een donkere, rustige en aangename slaapkamer.
• Zorg voor een gevarieerde voeding met voldoende voedingsstoffen.
• Eet zoveel mogelijk op vaste tijden en sla het ontbijt niet over.
Vooral voldoende daglicht overdag en duisternis in de avond en nacht zijn belangrijke signalen voor je biologische klok.
GEEF JE LICHAAM DE JUISTE SIGNALEN
Misschien is dit een mooi moment om eens naar je eigen ritme te kijken.
Je hoeft niet alles tegelijk te veranderen. Begin bijvoorbeeld met 's morgens even naar buiten gaan, overdag voldoende bewegen en 's avonds de verlichting wat zachter te zetten. Geef je lichaam de tijd om langzaam tot rust te komen.
Wil je meer weten over wat voeding en supplementen kunnen betekenen voor je slaap en natuurlijke ritme? Kom gerust langs bij Juuls Kruidenhoekje. We vertellen je er graag meer over.
