Grindal Ysteri

Hjem
Norge
Rennebu
Grindal Ysteri

Økologisk gardsysteri i Rennebu. Vi lagar handverksostar av fersk, rå ku- og geitemjølk. To gardar, to søstre, eit ysteri. Begge gardane er drive økologisk.

Grindal ysteri ligg i driftsbygninga i Grindalsjelom. Fersk mjølk forvandlast til blåmuggosten Råblå, Uhøvla fetaost, Jåblom og Myryll -fersk og modna chèvre, Rim og Åskeladd - fersk og modna kremost.

14/05/2026

Deschampsia cespitosa, sølvbunk, veks i store grastuer og er ei plage for bonden. Graset har ei ru overside som stikk i munnen til dyra våre. Så blir ikkje graset ete, og tuene veks seg store, og blir et ugras på kulturbeiter.

Ei løysing er å sleppe småfe på beite tidleg, slik at dei kan ete dei små spirene som fortsatt er mjuke og fulle av næring!

05/05/2026

Vi har eit ledig vikariat i ysteriet frå september til desember 2026 (-med moglegheit for forlengelse).

Arbeidsoppgåvene inneber ysting, stell og pakking av ost, -og ein god del oppvask. Noko arbeid i kufjøset kan óg vere aktuelt. Stillingsprosent: 70-100%. Relevant erfaring er ein fordel, men vi kan óg ta imot ein praktikant som vil arbeide og lære som ein del av utdanninga si. Vi produserer eit stort spekter av ostar, og det her er ei god molegheit for å lære mykje.

Du bør evne å vere nøyaktig og glad i å sjaue! Yrket krev god fysisk styrke. Vi byr på eit godt arbeidsfelleskap og hjelp med å finne eigna stad å bu om det trengst.

Send søknad til [email protected]. Frist 15. mai!

03/05/2026

Motacilla alba, Flugefangaren frå Nord-Afrika kjem kvar vår. Plutseleg ein morgon sit den å vippar på stabburstaket som om det er hans. Vårteikn! Linerla blir som eit husdyr, flyg rundt i luftegarden, fangar innsekt og blir nokså tam. Det er stas at dei blir verande hjå oss gjennom sommaren før dei skal på reise gjennom eit farefyllt Europa til hausten.

Når ein har ein landbrukseigendom kor ein primært produserer menneskemat, kjennst det bra at den ville floraen og faunan òg har plass til å leve liva sine. Eit variert landskap med trær, buskar og åpne enger og beitemarker, - eit lappeteppelandskap, - gje rom for mange som kryp og flyg.

Lenge leve linerla!

26/04/2026

Blåkoll (Prunella vulgaris) er ei plante i leppeblomstfamilien, og veks over heile landet. Planta er ca 20 cm høg og trivst i enger og åpne skogslandskap. Blåkoll har i likheit med andre planter i leppeblomstfamilien vore brukt i urtemedisin, og i følge plantemedisin-leksikonet rolv.no, har både blomster og blad så mange verkestoff og kan kurere så mangt, at vi ikkje gjer noko forsøk på å liste det opp her.

Blåkoll veks i fleire av beitene her på garden.

Da vi utvikla ein langtidsmodna blåmuggost med sikte på å lokke fram ein blomsteraktig smak, måtte osten få eit blomsternamn, og da høvde Blåkoll godt! Vi ystar Blåkoll om vinteren, og modnar han gjerne i 1,5 år. Han utviklar meir sødme i smaken og utprega nøttearoma.

Her er smaksnotat om osten:
Lukt: Tydelege modningstonar. Halm og lukten av god kjellar
Munnfølelse: Godt med krystallar som gjev ein behageleg munnfølelse, smeltar og fyller munnen godt.
Utsjånad: Lys rosa overflate. Kompakt og godt marmorert ostemasse.
Smak: Rik og avstemt smak med tydelege notar av lynghonning, nøtter og smørblomst. Veldig godt integrerte smakar.
Bruksområder: Den siste osten på ostefatet. Ein ost som i ordenes beste betydning er et meditasjonsobjekt.
Drikke: Trappist øl, is-sider eller en porter med god sødme.

19/04/2026

Selje, salix caprea. (Caprea betyr jo geit!)

Selja står no i full blomst med gåsungar. Selje er eit tre som frå gamalt av vart brukt til fôr, som lauvingstre. Unge skot med lauv på, vart hausta midsommars, tørka i kjerv, og lagra tørt til vinterfôr. I varmare strok nytta dei ask og alm fordi dei har høg fôrverdi. Men her hjå oss er det selja som blir rekna som best. Etter mange år vil treet få form som et styvingstre eller lauvingstre, slik som på Nikolai Astrup sitt maleri Seljekall.

Geiter elskar lauv og bark. Dei treng å gnage, og dei treng eit stort mangfald av mikronæringsstoff. Selje inneheld mellom anna salisylat, som heng saman med det latinske namnet salix.

Salisylat har febernedsettande og smertestillande effektar som var kjent allereie i Hippokrates si tid. Seinare har salisylsyre vorte utvinne av salix-artar. Dette er verkestoffet i aspirin, som var vanleg smertestillande medisin før.

Selje er kanskje godt medisinfôr til dyra? Vi har iallfall lauv på lager til julekvelden, og på vona viss dyra mistar matlysta - og litt skudd og bark å gnage på no i kjeingstida!

21/03/2026

Fredag fikk vi Kulturlandskapsprisen frå Statsforvalteren i Trøndelag: “Med faglig tyngde, praktisk innsikt og et ekte engasjement for natur og kultur, er Steinar Vatne og Turid Nordbø verdige vinnere av Kulturlandskapsprisen 2025 i Trøndelag.”

Kulturlandskapet er lidenskap, -det her har vi jobba for! 💪

13/02/2026

Lactococcus lactis
Bakteriar har sjeldan norske namn, så da lyt vi bruke latin. Denne bakterien er ein “vanleg” mjølkesyrebakterie. Han lagar mjølkesyre når han veks i mjølka, eller i noko anna med sukker i. Bakterien veks godt i romtemperatur, og er såleis viktig i dei tradisjonelle mjølkeprodukta i Nord-Europa.

Før kunnskapen om bakteriar var utbreidd, måtte ein berre lat mjølka stå litt halvlunka og håpe at denne bakterien ville trivast. Som oftast gjekk det bra.

For å vera sikker på at syrninga fører mjølka vår i rett retning, kjøper vi frysetørka kultur med denne bakterien i blanding med andre mjølkesyrebakteriar og tilset i fersk mjølk, og det er starten på alle mjølkeprodukta vi lagar. (Bortsett frå yoghurten, som er syrna med nokre andre, heilt spesielle mjøølkesyrebakteriar.)

I surmjølk gjev syra oss den syrlege smaken, den litt tjukke konsistensen, og mjølka blir mykje meir haldbar når ho er syrna. Det same gjeld rømme, som berre er syrna fløte. I ost er syrninga avgjerande både for konsistens, smaksutvikling og haldbarheit.

Bakteriar er finurlege vesen: Det finst ein variant av Lc. lactis som lagar eit stoff som heiter diacetyl, og litt karbondioksidgass. Gassen kan lage små hol i ost, og du kan kjenne han som prikking på tunga i surmjølka. Diacetylsmaken er vanskeleg å skildre, men han er det viktigaste aromastoffet i ferske mjølkeprodukt, ikkje minst i rømme og smør. 🌟🌟🌟

29/01/2026

Gamalost 2.0
Surmjølksostar som gamalost og pultost var OSTEN i Noreg fram til 1850. Etterkvart tok løpeost og meieria over mjølkeforedlinga, og det store mangfaldet av desse ostane døydde ut.
I prosjektet gamalost 2.0 har vi i samarbeid med Norsk Gardsost og andre stølsysteri jobba for å samle det som finst av handboren gamalostkunnskap i Noreg, kople han til vitskap om Mucor og modning av ost, og utvikle ein produksjonsmetode som gjer at gamalosten kan gjenoppstå på gards- og stølsysteri kring om i Noreg! Takk til Innovasjon Noreg for at dei vil støtte oss i arbeidet. Vi har trua!

(Fekk du lyst til å teste osten så finn du den i gardsbutikken på Grindal eller du kan bestille i posten på vipps # 932028 og send oss adresse og telefonnummer)

27/01/2026

Raudkløveren -Trifolium pratense - er kjend som “motoren” i økoenga.

Raudkløver (og andre belgvekster) lever i symbiose med nitrogenbindane Rhizobium-bakteriar. I god jord kan dei samle 8-12 kg nitrogen per dekar frå lufta! Nitrogen trengs for å bygge protein i plantene, og blir vidare til protein i mjølka og musklane. Noko av nitrogenet deler kløveren med dei andre vekstene i enga, men uansett får raudkløveren eit konkuransefortrinn når det er lite nitrogen tilført frå gjødsel, slik det typisk er i økologisk drift. I gode somrar får vi derfor masse blomstrande kløver i enga.

Ein veit ikkje om kløveren alltid har vore i Noreg, men ein trur helst at han vart innført som för/engvekst på 17-1800 talet, og så har han forvilla seg.

Vinteren kan vera hard med raudkløveren, så etter nokre år kan det vere nødvendig å så i meir kløver. Da sår vi sortar som er utvikla og foredla til store yterike planter, som er tilpassa klimaet i ulike delar av landet, og som toler å bli hausta fleire gonger for sommaren. For å få dei nye frøa til å vekse, må vi anten pløye heile enga og så i ny engfrøblanding, eller vi kan så i kløverfrø med ei direktesåmaskin.

23/01/2026

Øyasetra søkar budeie!!!!

6 veker i sommar, frå 10. juli (nokre fridagar i løpet av desse 6 vekene kan vi ordne.)
Budeia eller budøren er ansvarleg for mjølking av fire kyr som går på utmarksbeite morgon og kveld, separering, enkel mjølkeforedling og oppvask. Omlag 5 timar om dagen. Koking av gamalost kvar 6. dag, -god opplæring og oppfølging av det sjølvsagt.

Kven er det her ein jobb for?
Du bør ha erfaring med mjølking av ku, og gjerne erfaring/kurs i enkel mjølkeforedling. Nøyaktighet er viktig for god dyrevelferd og sluttprodukt av høg kvalitet. Setra ligg i eit landskapsverneområde 2,5 km frå bilveg og 2 mil ned til bygd og butikk, så litt logistikk må påbereknas.

Øyasetra kan vere fin base for ein barnefamilie som vil ha avveksling frå kvardagslivet. Eller vi har innlagt solstrøm, slik at du kan ta med PC og ein deltidskontorjobb på setra. Setra har to soverom og sengeplass til 4-5ish, men livet her er nok mest velfungerande om ein ikkje er så mange folk.

Søknadsfrist 10. februar. Sendes til [email protected]. Kontakt Turid om du lurer på noko. (95946126)

15/01/2026

Mucor racemosus

I sommar laga vi mykje vellukka gamalost på Øyasetra. Det er over 20 år sidan vi prøvde oss på gamalostkoking på Jelsetra for første gong, og da var resultatet så som så… I mellomtida har vi laga mykje blåmuggost og lærdommen frå denne har vore nyttig for gamalosteksperimenta våre. For gamalost er også ein muggost.

Mucor racemosus er ein av mange gråmuggartar. Muggsoppar veks utover og forgreinar seg i halvfaste/porøse stoff som jord og daude planter. Vi kallar soppen eit mycel når han breier seg utover og leitar etter meir næring. Mucor racemosus kan lage sporar som er avgrensa enkeltceller og som kan ligge i dvale i t.d. gamalt mjølkeutstyr av tre, og vente på betre tider.

Muggsoppane i Mucor-slekta er stort sett fiendar for oss som driv ysteri, fordi dei er så aktive og bryt ned feitt og protein raskt, slik at ostane blir overmodne. Mucor får lov til å vekse på ein del faste tradisjonelle europeiske ostar, men ein pussar han jamnleg attende, slik at han at han ikkje skal ete opp og overmodne osten. Men i gamalosten gjer han underverk. Gamalosten er veldig tørr og veldig sur, og det må faktisk så “kraftig lut” til som Mucor for å få til modninga. Ettersom gamalost er ein feittfri ost, er det heller ikkje eit problem at osten blir overmoden på same måte som ein feitthaldig ost. Så vi let osten blir dekt av lange grå hår, og om vi har treft på og gjort han porøs nok, vil mycelet breie seg innover i osten. Mycelet frigjer enzym, som vi let få bryte ned proteina sakte og kontrollert på kjølerommet, og slik får vi framkalla kraftige smaksstoff og den brune fargen som høyrer med. Da er det berre å legge på eit tjukt lag med smør på kakuskiva, og toppe med eit passe tjukt lag av gamalosten.

Vart du nyfiken? Osten er i sal i gardsbutikken vår, på Reko-ringen Trondheim, Smak & Behag Oppdal eller du kan få tilsendt i posten ved å bestille i Vippsbutikken #932028 Gamalost frå Grindal (og sende navn, adresse og telefonnr til [email protected])

Adresse

Orkdalsveien 2181
Rennebu
7393

Telefon

+4795946126

Nettsted

http://www.grindalysteri.no/

Varslinger

Vær den første som vet og la oss sende deg en e-post når Grindal Ysteri legger inn nyheter og kampanjer. Din e-postadresse vil ikke bli brukt til noe annet formål, og du kan når som helst melde deg av.

Kontakt Bedriften

Send en melding til Grindal Ysteri:

Snarveier

Vil du plassere din bedrift på toppen av Mat Og Drikke-selskap-listen i Rennebu?

Del

Type

Gård