07/06/2025
การให้ทาน เหมือนการปลูกต้นไม้
คนที่ให้ทานแต่หวังลาภผล ก็เหมือนคนปลูกต้นไม้ แล้วถามทุกชั่วโมงว่า “จะออกลูกหรือยัง”
หลวงพ่อได้ยินหญิงมีอายุคนหนึ่งพูดหลังใส่บาตรเสร็จ “ขอให้รวย ขอให้เฮง ขอให้ได้คืนเป็นร้อยเท่าพันเท่า”
หลวงพ่อได้ยินแล้วก็ได้แต่ยิ้มด้วยความเมตตา และยังคงกล่าวบทสวดให้พรอย่างครบครัน จากนั้นจึงกลับมาคิดอีกทีตอนที่กลับถึงวัดแล้วว่า “คนเราอาจรดน้ำต้นไม้ต้นหนึ่ง เพื่อจะหวังให้ออกผลได้เป็นไร่ๆ หรือบางทีคนเราอาจจะคุ้นไปเองว่าการให้ทานก็คงไม่ผิดอะไรกับการซื้อหวย”
“การให้”นั้นเป็นบุญ
แต่ถ้าให้ด้วยความหวังแบบนักลงทุนในตลาดหลักทรัพย์ บุญนั้นอาจกลายเป็นพันธะทางอารมณ์ที่ผูกเราไว้กับ ความโลภแบบละเอียด
ลุงสมานกับป้าสมรสองผัวเมียซื้อสังฆทานถวายทุกวันพระ แต่ถ้าอาทิตย์ไหนฝนตกจนไม่ได้ไปวัด กลับรู้สึกเหมือน “ดวงตก” และจะไม่ยอมค้าขายเลยทั้งวัน
เจ๊ง้อถวายเงินสร้างโบสถ์ แต่แอบน้อยใจที่ชื่อของตัวเองไม่ได้ขึ้นป้ายใหญ่ แถมคิดในใจว่า “รอบหน้าจะไม่ให้แล้ว”
ณ เวลานั้น บุญตัวใหญ่ๆ กำลังแปลงร่างเป็นบาปตัวน้อยๆ อย่างที่เราไม่รู้ตัว หากเราไม่เข้าใจคำว่า“บุญ”จริงๆ
หลวงพ่อท่านเคยชวนโยมที่นั่งล้อมๆ ท่านคุยเรื่องเกษตร ”ถ้าปลูกต้นไม้ด้วยที่ใจร้อนรุ่ม ต้นไม้จะไม่โตเร็วขึ้น แต่มือเราจะเป็นแผลจากการขุดพรวนซ้ำ ๆ ทั้งวันด้วยจะเร่งให้มันโต“
ท่านไม่ได้พูดถึงเรื่องเกษตรอย่างเดียวแน่ๆ เพราะหลังจากนั้นบทสนทนาก็เปลี่ยนไป
”ทาน คือการให้ ไม่ใช่การซื้ออนาคต ไม่ใช่การต่อรองกับกฎแห่งกรรม และไม่ใช่การซื้อกล่องสุ่ม“
จากการสนทนากับโยมในครานั้น ทำให้หลวงพ่อพบว่า บางคนให้เพราะรัก, บางคนให้เพราะกลัว, บางคนให้เพราะอยากถ่ายรูปไปลงเฟซบุ๊ค และบางคนให้เพราะอยากได้กลับคืนมาเยอะๆ
ไม่มีใครผิดเลย
แต่คนที่ให้แล้ว “ลืมว่าเคยให้” มักจะเป็นคนที่ได้กลับมาโดยไม่ต้องรอคอย
ป้าสมศรี ใส่เหรียญบาทลงตู้ช่วยค่าน้ำค่าไฟวัดทุกเช้า แล้วเดินกลับบ้านเงียบ ๆ โดยไม่ได้ยกมือขึ้นท่วมหัว ไม่มีการขอพร ไม่มีการอธิษฐาน หลวงพ่อเห็นเข้าก็ถามเย้า “ไม่อยากได้อะไรเหรอโยม”
ป้าสมศรีพนมมือตอบ “ก็อยากได้เหมือนกันเจ้าค่ะหลวงพ่อ แต่อิฉันรู้ว่าคนอื่นอยากได้มากกว่า แล้วไอ้ของที่อิฉันอยากได้ มันก็ไม่ยากไม่เย็นอะไร เดี๋ยวก็หาเองได้เจ้าค่ะหลวงพ่อ”
วันนั้น หลวงพ่อจึงได้เรียนธรรมะจากคนธรรมดา
คนที่หว่านทาน แล้วพร่ำถามฟ้าว่าฝนจะตกเมื่อไรหนอ คือคนที่ยังไม่รู้ว่ารากของบุญนั้น มันหยั่งลึกในใจตั้งแต่ตอนที่ปล่อยมือสละทานนั้นแล้ว
หากวันนี้เราให้ใครสักคนด้วยรอยยิ้ม แล้วไม่ได้รอยยิ้มกลับมา อย่าเพิ่งใจขุ่น บางทีบุญอาจไม่ได้ตอบกลับทันที เพราะมันกำลังเบ่งดอกเงียบ ๆ ในใจของเขา
หรือในใจของเราเอง
“ทาน”เป็นธรรมะที่ไม่มีเสียงดัง แต่มันจะกระซิบอยู่ในใจเรานานแสนนาน
…
