31/10/2025
ขั้นตอนการหมักเมล็ดโกโก้ (fermentation) เป็นเหมือนทั้งศาสตร์และศิลป์ ไม่มีสูตรตายตัวแต่ต้องเข้าใจ concept
ที่บอกว่าไม่มีสูตรตายตัวนั้น ไม่ได้หมายความว่ามั่วๆเอาแล้วแต่อารมณ์ แต่การหมักนั้นเป็นกระบวนการตามธรรมชาติโดยอาศัยการทำงานของจุลินทรีย์ ซึ่งเราไปสั่งมันไม่ได้ ต้องคอยสังเกตุเอาเอง เพราะว่า factors มันเยอะมาก เช่นช่วงนี้เป็นช่วงฤดูหนาวอากาศแห้งและเย็น จุลินทรีย์ไม่ค่อย active เหมือนฤดูอื่น เราอาจจะต้องเพิ่มเวลาหมักให้นานขึ้น
การหมักมี 2 stages
1. เปลี่ยนน้ำตาล -> แอลกอฮอล์ (ยีสต์) ซึ่งเป็นกระบวนการที่ไม่ใช้ oxygen ดังนั้นเราก็จะปิดถังหมักไว้ ไม่ไปยุ่งอะไรกะมัน ที่เห็นว่ามีใบตองอยู่ด้วยเพราะว่าเราจะเอายีสต์จากใบตอง
2. เปลี่ยนแอลกอฮอล์ -> กรดน้ำส้ม (แบคทีเรีย) อันนี้เป็นกระบวนการที่ต้องการ oxygen ดังนั้นช่วงนี้เราต้องเติม oxygen ให้มันโดยการคนคลุกเคล้าให้ทั่วๆ (คล้ายๆเราพลิกกลับกองปุ๋ยหมักแหล่ะ หลักการเดียวกัน) หรือจะใช้วิธีตักย้ายจากถังนึงไปอีกถังนึงก็ได้ ให้มันโดนอากาศ ถ้าไม่เติม oxygen ให้มัน ก็จะมีแบคทีเรียอีกประเภทที่ชอบสภาวะไม่มี oxygen มาแทน ผลที่ได้คือ เน่า
ในรูปนี้คือกำลังเปลี่ยนจาก stage 1 ->>> 2 เพราะเริ่มได้กลิ่นแอลกอฮอล์ละ ดังนั้นได้เวลาที่ต้องเริ่มพลิกกลับกองเติมอากาศให้มัน
ดังนั้นสูตรตายตัวที่ว่าหมักกี่วัน จึงตอบไม่ได้เพราะว่าสภาพแวดล้อม อากาศ อุณหภูมิ มันต่างกัน ต่างกรรม ต่างวาระ ต้องสังเกตเอา