26/05/2024
ภัยเงียบที่เรากินนอนอยู่กับมันทุกวัน
---
ทำรายการกับคุณหมอยงยุทธ วงศ์ภิรมย์ศานติ์ เมื่อเช้านี้เรื่องโรคเรื้อรัง (ความดัน เบาหวาน มะเร็ง ฯลฯ ซึ่งโยงไปสู่โรคไตด้วย) พบว่า วิถีชีวิตปัจจุบันทำให้ทุกคนเสี่ยงที่จะเป็นโรคพวกนี้มากขึ้น
ศูนย์กลางอยู่ที่ 'ความเครียด'
วิถีสมัยใหม่ทำให้เราเครียดไม่รู้ตัว เครียดเป็นวงจรวนซ้ำ ไอ้เจ้าความเครียดนี้นำมาซึ่ง 'พฤติกรรมอัตโนมัติ' คือกิจวัตรที่เราทำเหมือนเดิมทุกวัน
ลองดูวงจรความเครียดกัน: เครียด > เหนื่อย (ไม่อยากทำอะไรอื่น) > นั่งนอนเปื่อย (ออกกำลังกายไม่พอ) > กินเกิน (เพราะการกินกระตุ้นความสุข เราจึงกินเพื่อเยียวยา) > นอนไม่ดี > บางทีก็กินเหล้าแก้เครียด > เครียดแล้วหงุดหงิด มีปัญหาความสัมพันธ์ > พอขัดแย้งกับคนก็ไม่อยากเจอใคร > โดดเดี่ยว ซึมเซา > เพิ่มความเครียดเข้าไปอีก
เหล่านี้ล้วนเป็นปัจจัยสำคัญต่อโรคเรื้อรังทั้งสิ้น
-เครียด
-ออกกำลังกายไม่พอ
-กินเกิน
-พักผ่อนน้อย
-สิ่งเสพติด
-ไม่เข้าสังคม
คุยแล้วผมคิดว่า สิ่งน่าสังเกตคือ 'ผลลัพธ์' ที่ปรากฏ ซึ่งเราไม่ค่อยคิดถึง 'ที่มา' ของมัน จู่ๆ เราอาจเป็นคนชอบนอนนิ่งๆ เป็นคนกินจุ เป็นคนนอนไม่หลับ เป็นคนติดดื่ม หรือเป็นคนไม่อยากเจอใคร น่าสำรวจว่าอะไรทำให้เราเป็นแบบนั้น
และไม่แน่ ต้นตออาจเป็น 'ความเครียด'
ซึ่งก็ไปค้นต่อได้อีกว่า เราเครียดจากอะไร
เจอต้นตอก็อาจช่วยทำให้คิดแก้ปัญหาได้ ถ้าไม่สังเกตและใช้ชีวิตไปโดยอัตโนมัติ นานวันเข้าเราก็จะกลายไปเป็นผู้ป่วยโรคใดโรคหนึ่งเหล่านั้น
ความดัน เบาหวาน มะเร็ง ไม่ได้มาด้วยความบังเอิญ ถ้าเริ่มแน่นิ่ง กินเยอะ นอนไม่หลับ ดื่มจัด เก็บตัว ก็น่าหาวิธีทำลายวงจรอัตโนมัติเหล่านี้ในเร็ววัน
ซึ่งตามคำแนะนำของคุณหมอคือ รู้เท่าทันอาการตัวเอง ต้องมีสติ
โดยแนะนำให้ฝึกสมาธิ/สติ คือผ่อนพักในความสงบ อยู่กับลมหายใจ เท่าทันอารมณ์ ความคิดลบ ความฟุ้งซ่าน นำไปสู่การปล่อยวาง การแยกออกว่าอะไรเป็นความจริง อะไรเป็นสิ่งคิดไปเอง อีกมุมคือฝึกสติในกิจที่ทำ รู้เนื้อรู้ตัวในสิ่งที่ทำ จิตใจจะไม่แบก ไม่เก็บกด ไม่ก่ออารมณ์โกรธ เกลียด กลัว กังวล ฯลฯ การฝึกสมาธิ/สติจะช่วยทำให้สุขภาพจิตดีขึ้น เครียดน้อยลง
เมื่อเครียดน้อยลง เราก็จะกระตือรือร้นขึ้น (ไม่หมดแรง) กินอย่างมีสติ (พอประมาณ) เอ็นจอยการออกกำลังกาย นอนหลับ และออกไปเจอเพื่อนฝูง
ระวังความเครียดให้ดีเชียว โดยเฉพาะความเครียดที่เราไม่รู้ตัว เพราะกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน และเราไม่เห็นความผิดปกติของพฤติกรรมตัวเองเพราะมันเป็นไปโดยอัตโนมัติเสียแล้ว
อย่ารอให้ถึงวันที่ความดัน เบาหวาน มะเร็งเกิดขึ้นแล้วค่อยหาวิธีลดเครียดเลยครับ เพราะเมื่อวันนั้นมาถึง โรคเหล่านี้จะเป็นอีกหนึ่งปัจจัยก่อความเครียดดับเบิ้ลเข้าไปอีก
--🌳🌳🌳--
อยากฟังเต็มๆ กดฟังกันได้ครับ
https://youtube.com/live/qhUJWDl8stk?feature=share
เครดิต: นิ้วกลม
ความดัน เบาหวาน มะเร็ง ดูแลโรคเรื้อรังด้วยสติ / จิตวิทยาสติ M5 / นพ.ยงยุทธ x นิ้วกลม