11/15/2022
እርድ የሚሰጣቸው በርካታ የጤና በረከቶች
******************************
እርድ የዝንጅብል ዘር ሲሆን ብዙ ግዜ በቅመም መልክ ከምግብ ጋር ተዋህዶ ይዘጋጃል።
የእርድ ቅመም ለመስራት የእርድ ተክል ስር ከ30-45 ደቂቃ ይቀቀላል። ከዛም ምድጃ ውስጥ ገብቶ እንዲደርቅ ይደረግና ቅመም ይዘት እስኪኖረው ይፈጫል። እርድ ከእኛ ሃገር አልፎ በህንድ እና ፓኪስታን ከፍተኛ ተጠቃሚነት ያገኘ ምግብ ነው።
እንደ ዩኤስዲኤ ኒውትሪየንት ዳታቤዝ አንድ ሻይ ማንኪያ እርድ 29 ካሎሪ፣ 0.9 ግራም ፕሮቲን፣ 0.3ግራም ፋት እና 6.3ግራም ካርቦሃይድሬት ይይዛል። የአይረን፣ ቫይታሚን ሲ፣ ፖታሲየም እና ማንጋኒስ ይዘትም አለው።
እርድ መብላት ለጤና የሚሰጠው ጥቅም
የእርድ በርካታ ጤና ጥቅሞች ውስጡ የሚገኙ ከርኪውሚን ተብለው የሚጠሩ ንጥረነገሮች ውጤት ነው። ለእርድ ጣእም የሚሰጡት እነዚህ ከርኪውሚን የተባሉ ንጥረነገሮች ናቸው።
ለሆድ መፍጨት
ከርኪውሚን የሃሞት ቀረጢት ሃሞት እንዲያመነጭ በማድረግ ምግብ መፍጨትን ይረዳል ተብሎ ይታመናል። እርድ በሆድ መፍጨት ችግር መነፋት እና ፈስ የሚያስቸግራቸውን ሰዎች እንደሚረዳ አንድ ጥናት ይናገራል።
የቃጠሎ ስሜት ያስታግሳል
ከርኪውሚን የተለያዩ ህመሞች የሚያመጡትን የቃጠሎ ስሜት የሁለት ኢንዛይሞችን መጠን በመቀነስ ያስታግሳል።
የሚከተሉት በሽታዎች በሰውነታችን የቃጠሎ ስሜት እንዲፈጠር ያደርጋሉ፦
• የልብ በሽታ
• ስኳር
• ስትሮክ
• አርትራይተስ(የአጥንት መገጣጠሚያ በሽታ)
• አይቢኤስ
• ካንሰር
• አልዛይመር
ከርኪውሚን እንደ ተፈጥሮአዊ ጸረ-ቃጠሎ ህክምና ሊያገለግል ይችላል።
የልብ ህመም
እርድ ሰውነት ውስጥ የሚፈጠርን የደም መርጋት ይከላከላል። ቅድመ-ጥናቶች እንደሚያመለክቱት በደም ቧንቧ የሚፈጠርን የፕላክ(ቆሻሻ) ክምችት ሳይቀንስ አይቀርም። እንስሶች ላይ በተደረገ ሙከራ እርድ የኮሌስትሮል መጠን እንደሚቀንስ ማየት ተችሏል። ነገር ግን ሰዎች ላይ በተደረገ ሙከራ የተጠበቀውን ያህል ለውጥ አላሳየም።
የእርድ ጸረ-ቃጠሎ ባህሪ ለልብ ጤና ይጠቅማል። እንስሶች ላይ በተደረገ ሙከራ የእርድ ጸረ-ቃጠሎ እና ጸረ-ኦክሲዳንት ባህሪ የሚከተሉትን የጤና ጥቅሞች አስከትሏል፦
•የሰውነት ክብደት መቀነስ
•ሜታቦሊክ ሬት መጨመር
•ኢንሱሊን ሴንሲቲቪቲ መጨመር
እነዚህ የጤና ለውጦች የልብ ህመም ተጋላጭነታችንን ይቀንሳሉ። ነገር ግን በእርግጠኝነት ለመናገር የጥናቱ ውጤቶች በሰው ላይ መደገም ይኖርባቸዋል።
ካንሰር
ቅድመ ጥናቶች እንደሚያመለክቱት የእርድ ጸረ-ቃጠሎ እና ጸረ-ኦክሲዳንት ባህሪዎች ካንሰር ከመፈጠሩ በፊት ለመከላከል እንደሚረዳ ይናገራሉ። ነገር ግን የበለጠ ጥናት የሚያስፈልገው ነገር ነው።
የአእምሮ ጤና
እርድ የያዛቸው ንጥረ ነገሮች የአእምሮ ብቃት ከሚያዳክሙ በሽታዎች ለመከላከል ይረዳል። ዲሜንሺያ በሽታ በታየባቸው 1000 አዛውንቶች ላይ በተሰራ ጥናት በህይወታቸው እርድ ይመገቡ የነበሩት አዛውንቶች የአእምሮ ጤንነታቸው ከሌሎቹ ታካሚዎች የተሻለ ሁኖ ተገኝቷል።
የስኳር በሽታ
ኦክሲዴቲቭ ጭንቀት እና የቃጠሎ ስሜት የስኳር በሽታ እንዲጀምር ከሚያደርጉ ነገሮች ውስጥ ተጠቃሽ ናቸው። እርድ ውስጥ የሚገኘው ከርኪውሚን ጣፊያ ኢንሱሊን እንዲያመርት በማድረግ የስኳር በሽታ ህመምን ያስታግሳል።
240 የቅድመ-ስኳር ህመም የጀመራቸው ሰዎች ላይ በተደረገ ጥናት ከርኪውሚን የተመገቡት ታካሚዎች በንጽጽር ለሙሉ ስኳር በሽታ ተጋላጭነታቸው ቀንሶ ታይቷል።
እርድን እንዴት አዘውትረን መመገብ እንችላለን?
• ከጨው እና ቁንዶ በርበሬ ጋር አብሮ እርድን እንደ ቅመም መጠቀም
• ሰላጣ ስንሰራ ከአቸቶ እና ዘይት ጋር አብረን መነስነስ
እርድን መመገብ ሊያመጣ የሚችለው የጤና ችግር
እርድን በአግባቡ መጠቀም የጤና ችግር አያመጣም። ነገር ግን በከፍተኛ መጠን መመገብ ሆድን ሊያስቆጣ ይችላል። በጣም ከከፋ የሆድ አልሰር ሊያመጣ ይችላል። እርድ ደምን ስለሚያቀጥን ቀዶ ጥገና በሚደረግበት ሁለት ሳምንት ውስጥ መወሰድ የለበትም። እርጉዝ እና የሚያጠቡ ሴቶች ባይመገቡት ይመከራል።
