13/07/2025
Cẩn trọng với tin đồn "gạo giả": Hiểu đúng để không tiếp tay cho tin giả
(Hà Nội, ngày 13/7/2025) – Trong thời gian gần đây, nhiều đoạn video lan truyền trên mạng xã hội ghi lại cảnh người dân mang gạo đi rang ở nhiệt độ cao, sau đó kết luận rằng gạo "chảy nhựa" và là “gạo giả”. Những nội dung này đã nhanh chóng thu hút sự chú ý, gây hoang mang dư luận và ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín của ngành sản xuất lúa gạo trong nước.
Hiểu đúng hiện tượng dưới góc nhìn khoa học
Theo các chuyên gia công nghệ thực phẩm, việc gạo bị cháy đen hoặc kết dính khi rang ở nhiệt độ cao là hoàn toàn bình thường do phản ứng của tinh bột và protein khi bị đốt nóng. Tinh bột trong gạo khi gặp nhiệt độ lớn sẽ bị caramen hóa và cháy, tạo thành lớp màu đen như than. Điều này không có nghĩa là gạo được làm từ nhựa hay là "gạo giả".
TS. Nguyễn Văn Hùng, chuyên gia Viện Công nghệ Thực phẩm, khẳng định: “Chưa có cơ sở khoa học nào chứng minh sự tồn tại của 'gạo nhựa' trên thị trường. Những hiện tượng quan sát được khi rang gạo là hoàn toàn phù hợp với tính chất hóa học của tinh bột. Việc kết luận gạo là giả dựa trên cách thử này là thiếu hiểu biết và dễ gây hiểu nhầm”.
Cảnh báo hậu quả pháp lý khi phát tán thông tin sai sự thật
Việc đăng tải, chia sẻ những thông tin sai lệch, không có căn cứ khoa học trên mạng xã hội không chỉ gây nhiễu loạn thông tin mà còn có thể vi phạm pháp luật.
Theo Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP của Chính phủ, hành vi chia sẻ thông tin bịa đặt, sai sự thật gây hoang mang trong nhân dân có thể bị xử phạt hành chính từ 10 đến 20 triệu đồng. Trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng, làm ảnh hưởng đến sản xuất, kinh doanh hoặc an ninh trật tự xã hội, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 288 Bộ luật Hình sự về "Tội đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông".
Lời khuyên đến cộng đồng
Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cùng các cơ quan chức năng đã khuyến cáo người dân cần tỉnh táo, không nên tin theo những nội dung giật gân chưa được kiểm chứng. Đồng thời, hãy chia sẻ thông tin từ các nguồn chính thống, có uy tín như Bộ Y tế, Bộ Công thương, các viện nghiên cứu và các cơ quan báo chí được cấp phép.
Việc bảo vệ uy tín ngành nông nghiệp không chỉ là trách nhiệm của nhà nước mà còn là nghĩa vụ của mỗi công dân. Mỗi lượt chia sẻ thiếu kiểm chứng có thể gây tổn hại lớn đến cả cộng đồng và nền kinh tế đất nước.
