19/05/2026
UỐNG GÌ SÁNG SỚM & TRONG NGÀY
Có nhiều bạn hỏi uống nước lọc thì nhạt miệng, e muốn có loại nước gì uống lai rai cả ngày được không. Em uống táo đỏ kỷ tử được không? Sáng sớm thức dậy em uống chanh tươi pha muối được không?
Nguyên tắc uống gì phải hiểu nó. Hiểu thì hiểu cái gì của nó?
Ít nhất cần hiểu nó hàn hay nhiệt, bổ hay tả, thấp hay táo (khô).
Cái có tính thiên lệch, thiên hàn/ nhiệt/bổ/ tả thì chỉ uống 1 thời gian, ko uống lâu dài. Cái cân bằng thì có thể dùng hàng ngày lâu dài.
vd chanh tươi tính hàn & tả. tả có nghĩa là làm vơi đi, tiêu đi, làm sạch, thải độc, hao tổn cơ nhục khí huyết. Nếu ai đang gầy yếu lạnh huyết áp thấp thì k nên dùng, ai dạ dày đang mỏng, viêm yếu cũng k nên dùng. Tôi có đứa bạn người vốn yếu gầy, bệnh dạ dày lâu năm, tiêu hoá kém lại đu trend chanh liều cao, sau 1 thời gian bị bục dạ dày. Vì chanh tính nó tẩy & bào mòn. Với ng khoẻ, nếu có uống thì cũng chỉ nên uống thời gian ngắn. Hoặc lâu lâu uống vài ngày, ngày nóng uống cho bớt nóng thì ok. Cần hiểu rằng 1 thứ thiên lệch sẽ làm mình lệch, cần biết điểm cân bằng và khả năng tự cân bằng lại (sức chịu đựng) của thân thể.
Táo đỏ kỷ tử hay các loại nước ngọt ngọt theo tôi k nên uống, ngoài vde tạo đàm thấp thì ngọt còn tạo axit & chua miệng. Việc đông y nói bổ này bổ kia k có nghĩa là đem nó đun uống 1 mình. Nó là 1 vị thuốc cần phối hợp, ko phải vị nào cũng dùng được 1 mình.
Thực ra ngày nay ít người cần bổ mà cần thông là chính. Đôi khi, thứ cần bổ thì lại k bổ mà bổ chỗ k cần, vd uống táo đỏ kỷ tử đa phần là bổ sai chỗ.
Các loại trà hạt rang như gạo lứt rang, đỗ đen/đỏ rang... cũng là mất cân bằng ở khía cạnh bị khô & hoả quá. Uống hoặc ăn các loại bột rang này thấy háo nước, khô khát, lâu dài thì làm âm dịch kém đi, da khô.
Một số loại thảo dược hoặc thức uống như tam thất nghệ, xạ đen, ngải cứu... nó mang tính chữa bệnh, có mục đích cụ thể, uống do có nhu cầu uống thực sự, cần phải uống thì mọi ng cứ uống thôi. Nhưng cũng nên nhìn nó với hiểu biết đầy đủ là nó tốt hay đang chữa bệnh này nhưng có cân bằng với mình không. vd tam thất nghệ là loại thiên về khô táo, nếu táo bón quá thì phải kết hợp thêm vị khác; ngải cứu cũng thiên về nóng tuỳ người có hợp ko, xạ đen tiêu u nhưng cũng tiêu cả huyết...
Vậy uống gì cho cân bằng, an toàn?
Buổi sáng nên uống thức ấm, có tính bổ tỳ, thăng khí. vd bài chè bình minh (5 vị gồm sắn dây, mơ muối, trà bancha, gừng, tamari), trà phổ nhĩ quýt, chanh muối lâu năm, trà đẳng sâm, trà tây dương sâm, trà thái tử sâm - mấy loại sâm này cân bằng, nhẹ nhàng, thanh bổ. Sáng uống 1 chút trà sâm rất tốt cho sức khoẻ, vừa tăng lực, vừa bồi bổ, dưỡng tiêu hoá, giúp tỉnh táo.
Trong ngày uống lai dai thay nước lọc theo tôi chỉ có trà phổ nhĩ, phổ nhĩ quýt, trà bancha. Trà phổ nhĩ quả quýt thì cá nhân tôi thấy lượng quýt hơi nhiều so với trà. Quả quýt nhồi trà thì tiện & đẹp thôi chứ tôi k thấy đó là sự kết hợp phù hợp về lượng. Tôi thấy hãm 1 miếng trà & 1 miếng vỏ quýt 2 đầu ngón tay thì hợp hơn. Hoặc hãm 7-9 lá chè bancha và 1 miếng vỏ quýt 2 đầu ngón tay là vừa. Trà phổ nhĩ hay bancha thường dùng đến 5 lần nước mới thay nêm đây là lựa chọn hợp lý & kinh tế. Trà lá già bancha lại rất tốt cho gan. Thêm 1 miếng quýt là để ấm tỳ vị.
Trà nụ vối mà loại phải được ủ chín (ko phải lấy xuống phơi khô) cũng ok. Trà cà g*i leo cũng khá an toàn vì nó không quá lạnh.
Gần đây thấy phong trào uống trà lá tía tô. Tía tô là thuốc dùng giải cảm, uống nhiều, uống cả ngày tôi e là không ổn.
Trà xanh không phải loại tốt & phù hợp về mặt dưỡng sinh vì nó lạnh quá.
Kết lại, chuyện uống gì buổi sáng hay uống gì lai rai cả ngày không nằm ở việc thứ đó “hot”, “thải độc”, hay “bổ” theo lời truyền miệng, mà nằm ở chỗ nó có hợp với cơ địa và dùng đúng tính chất hay không. Chung quy vẫn cần hiểu biết.
☘️Bí Mật Thực Dưỡng
