05/07/2026
“Trà gì mà chẳng chát?”
“Sao nước trà này đỏ thế, trà cũ à?”
Đó là những câu hỏi mình nghe rất thường xuyên.
Thật ra cũng không lạ, bởi với nhiều người, trà đơn giản chỉ là một thức uống có vị chát. Nhưng sau một thời gian dài gắn bó với trà, mình nhận ra rằng thế giới của trà phong phú hơn rất nhiều so với những gì đa số chúng ta vẫn nghĩ.
Từ cùng một loài cây trà, bằng những cách chế biến khác nhau, người ta có thể tạo nên rất nhiều loại trà với màu nước, hương thơm và hương vị hoàn toàn khác biệt.
Thực ra có rất nhiều cách để phân loại trà: theo quy trình chế biến, theo mức độ oxy hóa, theo giống trà, theo vùng nguyên liệu… Mỗi cách phân loại đều có cơ sở riêng.
Trong bài viết này, mình chỉ chia sẻ theo cách đơn giản nhất để những người mới tìm hiểu về trà có thể dễ hình dung. Đây là góc nhìn cá nhân, không nhằm phủ nhận hay tranh luận với những cách phân loại khác.
🍃 Trà tươi
Đây là loại trà được pha trực tiếp từ lá trà vừa hái trên cây, không qua chế biến. Ở nhiều vùng quê Việt Nam, đặc biệt là miền Bắc, đây là thức uống rất quen thuộc.
🍃 Trà xanh (Green Tea)
Đây chính là loại trà mà người Việt thường gọi là trà mạn hay trà xanh lăn.
Nhiều người vẫn nghĩ “trà xanh” là lá trà tươi, nhưng thực ra đây là trà đã qua chế biến. Sau khi hái, lá trà được diệt men để giữ màu xanh, rồi vò và sấy khô.
Ngoài phương pháp vò lăn quen thuộc ở Việt Nam, trà xanh còn có nhiều phương pháp chế biến khác như hấp hoặc sấy, tạo nên những hương vị và đặc trưng riêng.
🫖 Hồng trà (Black Tea)
Đây là loại trà khiến nhiều người thắc mắc nhất: tại sao có người gọi là hồng trà, có người lại gọi là trà đen?
Thực ra, đó chỉ là sự khác biệt trong cách gọi.
Theo văn hóa Trung Hoa và nhiều nước châu Á, người ta gọi theo màu nước trà, nên có tên là hồng trà.
Trong khi đó, người Anh và phương Tây lại gọi theo màu của cánh trà khô, nên gọi là Black Tea (trà đen).
Hai cái tên, nhưng đều là một loại trà.
🌿 Ngoài ra còn có nhiều loại trà khác như bạch trà, trà vàng, trà ô long, trà phổ nhĩ…
Điều thú vị là, phần lớn các loại trà chúng ta uống hằng ngày đều được làm từ cùng một loài cây trà. Điều tạo nên sự khác biệt không phải là cây trà, mà là cách chế biến, mức độ oxy hóa và kỹ thuật của người làm trà. Chính những khác biệt ấy đã tạo nên màu sắc, hương thơm và hương vị riêng cho từng loại.
Nhân đây cũng có một điều mà nhiều người hay nhầm lẫn. Shan tuyết cổ thụ không phải là tên của một loại trà, mà là tên gọi của những cây trà Shan tuyết cổ thụ – nguồn nguyên liệu để làm trà.
Từ những búp trà tươi của cây trà Shan tuyết cổ thụ, tùy theo cách chế biến mà người làm trà có thể tạo ra trà xanh, hồng trà, bạch trà, trà vàng, trà ô long hay trà phổ nhĩ.
Nói một cách đơn giản, Shan tuyết cổ thụ là nguyên liệu, còn trà xanh, hồng trà, bạch trà hay phổ nhĩ là những loại trà thành phẩm được làm từ chính nguồn nguyên liệu đó.
Có lẽ đó cũng là điều mình thấy hấp dẫn nhất ở trà. Chỉ từ một loài cây, bằng sự sáng tạo và kinh nghiệm của người làm trà, con người đã tạo nên cả một thế giới hương vị vô cùng phong phú.
Thực tế, trên thế giới có hàng nghìn loại trà khác nhau. Mỗi vùng đất, mỗi nền văn hóa lại có những cách làm trà rất riêng, tạo nên những hương vị và câu chuyện riêng.
Còn bạn thì sao? Bạn đã từng uống những loại trà nào, hoặc biết đến loại trà nào thật đặc biệt? Hãy chia sẻ cùng mình nhé!
