Viện Nghiên cứu và Phát triển Giáo dục Montessori Việt Nam

  • Home
  • Vietnam
  • Hanoi
  • Viện Nghiên cứu và Phát triển Giáo dục Montessori Việt Nam

Viện Nghiên cứu và Phát triển Giáo dục Montessori Việt Nam VMERDI – VÌ MỘT VÒNG ĐỜI HẠNH PHÚC

Góc Nhìn Montessori Về ADHD Và Rối Loạn Hành Vi Ở TrẻTrong xã hội hiện đại, những thuật ngữ như ADHD (Rối loạn giảm chú ...
03/08/2026

Góc Nhìn Montessori Về ADHD Và Rối Loạn Hành Vi Ở Trẻ

Trong xã hội hiện đại, những thuật ngữ như ADHD (Rối loạn giảm chú ý / tăng động) hay "Rối loạn hành vi" dần trở nên quen thuộc. Khi một em bé không thể ngồi yên, liên tục di chuyển, khó tập trung, dễ bùng nổ cảm xúc hay không tuân thủ quy tắc, chiếc nhãn "rối loạn" thường nhanh chóng được dán lên.

Nhưng nếu tháo bỏ chiếc nhãn ấy và nhìn đứa trẻ qua lăng kính của Bác sĩ Maria Montessori, chúng ta sẽ thấy gì?

1. Trẻ Không "Hư", Trẻ Đang "Chệch Hướng" / "Lệch Lạc"(Deviation). Bác sĩ Maria Montessori vốn là một bác sĩ y khoa chuyên khoa thần kinh và tâm thần, đồng thời bà cũng nghiên cứu chuyên sâu về nhi khoa, chưa từng coi các biểu hiện hành vi lệch chuẩn là "bệnh lý" cần trừng phạt. Bà dùng thuật ngữ "Chệch hướng" (Deviation) để mô tả những đứa trẻ có biểu hiện hiếu động quá mức, giận dữ, thu mình, hay thiếu tập trung.

Sự chệch hướng (Deviation) xuất hiện khi nhu cầu phát triển tự nhiên của trẻ bị cản trở hoặc môi trường xung quanh không đáp ứng được nhịp độ sinh học của trẻ.

Một đứa trẻ bị gán nhãn ADHD thường là một đứa trẻ sở hữu nguồn năng lượng sống (Horme) cực kỳ mạnh mẽ, nhưng nguồn năng lượng ấy lại không tìm được "kênh dẫn" thích hợp. Khi trí tuệ và đôi tay không được làm việc cùng nhau trong một hoạt động có ý nghĩa, năng lượng đó sẽ bùng nổ thành sự xáo trộn, bối rối và những hành vi mà người lớn gọi là "quấy phá". Khi con đường phát triển tự nhiên vốn có bị trật bánh răng và chệch hướng theo một hướng khác.

2. "Bình Thường Hoá" (Normalization) (hay Chuẩn Hóa) là phác đồ chữa lành qua hoạt động hay công việc có mục đích.

Đây không phải là việc ép trẻ vào khuôn khổ hay bắt trẻ ngồi yên chịu trận, mà là quá trình trẻ tự tìm lại sự cân bằng nội tâm.

Kỳ diệu thay, chìa khóa của sự bình thường hóa không nằm ở sự kiểm soát, áp đạt trẻ, hay lời la mắng hay thuốc điều trị tâm lý thuần túy, mà nằm ở sự tập trung vào một công việc có mục đích do chính trẻ lựa chọn:

Đôi tay là công cụ của trí tuệ: Trẻ có xu hướng ADHD không thể học bằng cách ngồi nghe thụ động. Trẻ cần chạm, di chuyển, bê vác, lau chùi, xếp đặt.

Sự lặp lại tự nguyện: Khi trẻ tìm thấy một bài học đúng độ tuổi và đánh trúng sự tò mò (như rót nước, lau bàn, ghép thẻ), trẻ sẽ chìm đắm vào đó. Sau mỗi lần tập trung sâu như vậy, trẻ bước ra với một tâm thế hoàn toàn khác: bình tĩnh hơn, yêu thương hơn và chan hòa hơn.

3. Người Lớn Cần "Chuẩn Bị" Như Thế Nào Cho Trẻ ADHD?

Thay vì tìm cách "sửa chữa" và "can thiệp" trẻ, hãy quan sát và quay lại sửa chữa môi trường, kết nối đúng hoạt động để hỗ trợ đúng cho sự phát triển tự nhiên của trẻ, và tự chuyển hóa chính mình.

🍃 Môi trường được chuẩn bị: Phải hổ trợ tối đa như cầu phát triển của trẻ trong độ tuổi. Cho phép sự di chuyển tự do trong giới hạn, có mục đích. Đừng bắt trẻ "ngồi yên". Hãy giao cho trẻ những việc cần vận động thô nhưng mang tính xây dựng: bê chậu cây đi tưới, cuộn thảm, bê ghế, mang đồ nặng. Sự vận động cơ bắp mang lại cảm giác giải phóng an toàn cho năng lượng dư thừa.

🌸 Tâm thế của người đồng hành: Quan sát không định kiến, hãy nhìn trẻ như một "mật mã" cần giải đáp, thay vì một "rắc rối" cần xử lý. Quan sát xem điều gì thực sự thu hút trẻ? Trẻ bùng nổ vào lúc nào?

Kiên nhẫn với nhịp độ riêng: Trẻ cần thời gian để xây dựng sự tự điều chỉnh. Sự điềm tĩnh, nhã nhặn và giọng nói trầm tĩnh của người lớn chính là mỏ neo vững chắc nhất cho tâm hồn đang xáo động của trẻ.

Đứa trẻ có biểu hiện ADHD hay rối loạn hành vi không phải là một "sản phẩm lỗi". Em giống như một cây đàn guitar có những dây đàn được lên quá căng, chỉ cần một cái chạm nhẹ cũng phát ra âm thanh chói tai.

Nhiệm vụ của người lớn không phải là bẻ gãy những dây đàn ấy, mà là kiên nhẫn, tinh tế chỉnh lại phím đàn, tạo ra một không gian đủ an toàn và tôn trọng để em tự cất lên bản hòa tấu bình yên của riêng mình.

"Nhiệm vụ của chúng ta đối với trẻ nhỏ không phải là dạy dỗ, mà là hỗ trợ một tâm hồn đang tự phát triển." - Maria Montessori

Hình ảnh từ Trường Shining Star - Nguyễn Văn Khối.

📣 THÔNG BÁO CHÍNH THỨC: LỊCH XUẤT BẢN "CON ĐƯỜNG MONTESSORI" [Nguyên bản The Tao of Montessori]🗓 Ngày ra mắt: 03/08/2026...
01/08/2026

📣 THÔNG BÁO CHÍNH THỨC: LỊCH XUẤT BẢN "CON ĐƯỜNG MONTESSORI" [Nguyên bản The Tao of Montessori]
🗓 Ngày ra mắt: 03/08/2026
📚Đơn vị xuất bản: Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam
Trong dự án Bảo tồn Sách Montessori của Viện Nghiên Cứu Vmerdi
LIÊN HỆ ĐẶT SÁCH QUA PAGE CỦA VIỆN

Trước khi muốn "dạy" trẻ, người lớn phải học cách "chuẩn bị" chính mình. Hãy cùng đón chờ "Con Đường Montessori" (The Tao of Montessori), cuốn sách là sự tỉnh thức về phẩm chất, đức hạnh và tâm thế làm nghề dành cho những ai đang bước đi trên con đường giáo dục nói chung và giáo dục Montessori nói riêng.

📖 VỀ TÁC PHẨM: "CON ĐƯỜNG MONTESSORI"
Môi trường quan trọng nhất mà trẻ tiếp xúc... chính là tâm hồn của người lớn.

Khác với những cuốn sách thuần về kỹ thuật hay giáo trình giảng dạy, Con Đường Montessori là một hành trình quay vào bên trong. Cuốn sách đúc kết sự kết hợp kỳ diệu giữa triết lý Đạo giáo thanh tĩnh và tinh thần Montessori nguyên bản, đặt trọng tâm vào việc chuẩn bị cho người lớn từ tâm thế, phẩm chất cho đến đức hạnh khi đồng hành cùng trẻ.

Cuốn sách sẽ chạm đến tim bạn qua những khoảng lặng suy ngẫm:

Sự chuyển hóa nội tâm: Làm sao để trút bỏ sự áp đặt, cái tôi và sự vội vàng để nuôi dưỡng lòng kiên nhẫn, sự khiêm nhường và tĩnh lặng trong từng hành động.

Đức hạnh của người thầy: Giáo dục không bắt đầu bằng lời nói, mà bằng sự hiện diện. Bằng việc nuôi dưỡng tâm hồn mình, người lớn mới có thể trở thành "môi trường sống" an toàn và bình yên nhất cho trẻ.

Chiêm nghiệm về con đường làm nghề: Giúp các nhà giáo vững vàng lý tưởng, nhìn nhận nghề dạy học không chỉ là công việc, mà là một "sứ mệnh" và con đường tu dưỡng bản thân mỗi ngày.

"Đứa trẻ không nhìn vào những gì chúng ta cố giảng giải, chúng nhìn vào cách chúng ta sống." — Con Đường Montessori sẽ là đốm sáng thắp lửa, tiếp thêm sức mạnh cho bạn trên hành trình làm nghề và làm người.

✍️ TÁC GIẢ & ĐỘI NGŨ DỊCH GIẢ
🌟 Tác giả: Cô Catherine McTamaney
Tác giả Catherine McTamaney là Tiến sĩ Giáo dục, chuyên gia Montessori giàu kinh nghiệm và là giảng viên tại Đại học Vanderbilt (Mỹ). Bằng văn phong đong đầy cảm xúc, mộc mạc nhưng chất chứa chiều sâu triết lý, Cô đã mang đến một cái nhìn nhân văn, soi chiếu sâu sắc vào tâm hồn của người làm giáo dục.

🎓 Cố vấn chuyên môn: Cô Marierose Hoàng
Được sự đồng hành và cố vấn chuyên môn từ cô Marierose Hoàng – Giảng viên đào tạo Montessori tại Mỹ. Sự dẫn dắt của Cô đảm bảo tính chuẩn xác về thuật ngữ, bảo tồn trọn vẹn giá trị triết lý nguyên bản cũng như tính ứng dụng cao đối với môi trường giáo dục tại Việt Nam.

🌸 Đội ngũ dịch giả:
Tác phẩm được chuyển ngữ trọn vẹn và tinh tế nhờ sự kết hợp giữa tri thức hàn lâm và trải nghiệm thực tế:

Dịch giả Hà Minh Phương: Một cô gái trẻ tràn đầy nhiệt huyết, đang theo học ngành Giáo dục Đặc biệt tại Maryland College (Hoa Kỳ). Với Phương, việc tham gia dịch cuốn sách này vừa là cơ duyên, vừa là hành trình tự học, đào sâu triết lý để chuẩn bị cho hành trình làm nghề tương lai bằng sự thấu cảm và khiêm nhường.

Dịch giả Nguyễn Thị Anh Phong: Người hướng dẫn Montessori (0–6 tuổi) với nhiều năm trực tiếp làm việc với trẻ. Cô mang trọn vẹn trải nghiệm thực chiến, sự thấu hiểu những trăn trở của nghề và hơi thở Montessori chân thực vào từng trang sách.

✨ Đừng bỏ lỡ ngày 03/08/2026! Hãy để "Con Đường Montessori" trở thành điểm tựa tinh thần, soi sáng con đường làm nghề và nâng tầm tâm hồn cho mỗi chúng ta.

HIỂU TRẺ ĐÚNG CÁCH – ỨNG DỤNG MONTESSORI HIỆU QUẢ TRONG LỚP HỌC🌱 Mỗi đứa trẻ đều mang trong mình một tiềm năng phi thườn...
31/07/2026

HIỂU TRẺ ĐÚNG CÁCH – ỨNG DỤNG MONTESSORI HIỆU QUẢ TRONG LỚP HỌC

🌱 Mỗi đứa trẻ đều mang trong mình một tiềm năng phi thường. Điều quan trọng là người lớn có biết cách đồng hành để tiềm năng ấy được nở hoa hay không.

Bạn đã bao giờ tự hỏi:
• Vì sao có những em bé 2–3 tuổi có thể tự lập đáng kinh ngạc?
• Vì sao một lớp học Montessori luôn yên bình nhưng trẻ vẫn học tập đầy hứng thú?
• Làm thế nào để giáo viên trở thành người đồng hành thay vì người kiểm soát?

💚 Chương trình chia sẻ "Định hướng phương pháp Montessori" dành cho Giáo viên Mầm non sẽ giúp bạn:
✔ Hiểu đúng bản chất của triết lý Montessori.
✔ Hiểu vai trò của môi trường trong sự phát triển của trẻ.
✔ Thay đổi cách giao tiếp, hướng dẫn và đồng hành theo tinh thần tôn trọng.
✔ Trực tiếp trải nghiệm các bài học Thực hành Cuộc sống (Practical Life) – nền tảng quan trọng trong lớp học Montessori.

📚 Hình thức tổ chức
💻 Lý thuyết: 04 buổi chia sẻ online qua Zoom
• Thứ Ba: 11/8 & 18/8/2026
• Thứ Năm: 13/8 & 20/8/2026
• Thời gian: 17h30 – 19h30

🏫 Thực hành trực tiếp
• Thứ Bảy, 22/8/2026
• Thời gian: 08h00 – 12h00

📝 Đăng ký
🔗 Link đăng ký: https://forms.gle/nCfGegGjGZ2kCWEk8
📞 Hoặc liên hệ Cô Phương – Chuyên viên: 093.854.1919

⏰ Hạn đăng ký: 05/8/2026

✨ Montessori không chỉ là một phương pháp dạy học. Đó là một triết lý giáo dục giúp người lớn nhìn trẻ bằng sự tôn trọng, kiên nhẫn và niềm tin vào khả năng tự phát triển của mỗi em bé. Hãy cùng bắt đầu hành trình thay đổi tư duy giáo dục để trở thành người đồng hành, truyền cảm hứng và khơi dậy tiềm năng của trẻ.

Có một điều mà nhiều người thường hiểu nhầm về giáo viên Montessori...Có nhiều người nghĩ rằng, giáo viên là người đứng ...
30/07/2026

Có một điều mà nhiều người thường hiểu nhầm về giáo viên Montessori...

Có nhiều người nghĩ rằng, giáo viên là người đứng trước lớp để giảng dạy thật nhiều, cũng là người luôn nói cho trẻ biết phải làm gì tiếp theo...

Nhưng trong Montessori, giáo viên có một vai trò đặc biệt hơn.

Họ là người quan sát, người chuẩn bị và người đồng hành.

Mỗi trẻ đều có nhịp phát triển, sở thích, khả năng và tiềm năng riêng. Không ai lớn lên theo cùng một khuôn mẫu.

Vì vậy, thay vì thúc ép hay áp đặt, giáo viên Montessori sẽ:

🌱 Quan sát để thấu hiểu nhu cầu của trẻ.

🔍 Chuẩn bị môi trường phù hợp với từng giai đoạn phát triển.

🤝 Giới thiệu hoạt động vào đúng thời điểm.

✨ Và lùi lại để trẻ được tự khám phá, tự học và tự tin vào chính mình.

Khi được học trong một môi trường phù hợp, trẻ không chỉ tiếp thu kiến thức mà còn học cách tư duy, học cách tự lập và nuôi dưỡng niềm tin vào năng lực của bản thân.

Montessori không tạo ra những đứa trẻ giống nhau.

Montessori tạo điều kiện để mỗi đứa trẻ được phát triển theo cách riêng và trở thành phiên bản tốt đẹp nhất của chính mình.

Bởi giáo dục không phải là lấp đầy một chiếc bình, mà là khơi dậy ngọn lửa đã luôn tồn tại bên trong mỗi đứa trẻ. ❤️

📷Nguồn ảnh: Shining Star Montessori Việt Nam

Hành trình khép lại, nhưng cánh cửa tâm hồn lại mở thêm ra: Khi người lớn học cách “được chuẩn bị”Khóa học Lãnh đạo Quản...
28/07/2026

Hành trình khép lại, nhưng cánh cửa tâm hồn lại mở thêm ra: Khi người lớn học cách “được chuẩn bị”

Khóa học Lãnh đạo Quản lý MSL đã khép lại. Những buổi thảo luận hối hả, những ghi chép liên hồi, những trăn trở về định hướng, nhân sự và vận hành... tất cả tạm thời khép lại. Nhưng điều sâu lắng nhất đọng lại sau cùng, chạm vào phần mềm yếu nhất trong trái tim mỗi người làm quản lý Montessori, không nằm ở những con số hay mô hình quản trị.

Nó nằm ở một triết lý nguyên bản nhưng chưa bao giờ cũ: Sự chuẩn bị của người lớn.

Trong thế giới Montessori, chúng ta vẫn thường nói rất nhiều về "môi trường được chuẩn bị" (Prepared Environment), nào là những chiếc kệ vừa tầm, những bộ giáo cụ chỉn chu, những góc phòng ngập tràn ánh sáng. Nhưng sau khóa học này, chúng ta nhận ra một sự thật thấm thía hơn đó là môi trường hoàn hảo nhất cũng sẽ trở nên vô hồn nếu người lớn bước vào đó với một tâm trí xáo trộn và một trái tim khép kín.

Người lớn được chuẩn bị không chỉ là người mang theo một tấm bằng thật đẹp hay một tập nội quy nghiêm ngặt.

Đó là người lớn biết bước lùi lại một bước, học cách quan sát thay vì phán xét, học cách lắng nghe tiếng nói nhỏ bé của trẻ thơ trước khi cất lời chỉ bảo. Là người lớn với niềm tin vào sự phát triển tự nhiên của trẻ, với trí tuệ hỗ trợ cho sự phát triển ấy, với nổi niềm của phụng sự trẻ. Là người lớn của những đức tính cao thượng của các bậc thánh nhân như các nhà lãnh đạo có tâm và có tầm, với sự tận tụy và đức hy sinh.... Tất cả đều là phẩm chất đòi hỏi sự rèn luyện tu dưỡng để rèn lên một tấm gương cho trẻ.

Đó là người quản lý biết soi rọi, quán chiếu lại chính mình mỗi ngày: Liệu ta đã đủ kiên nhẫn? Liệu cái tôi của ta có đang che khuất tiềm năng của đồng nghiệp và trẻ không? Liệu ta có đang dẫn dắt bằng sự thấu hiểu hay chỉ bằng quyền lực? Liệu ta đang dùng quyền để dạy trẻ hay là đang hỗ trợ phụng sự trẻ, người sẽ nắm giữ tương lai.

Hành trình MSL không chỉ dạy chúng ta cách quản lý một ngôi trường, mà trước hết, dạy chúng ta cách quản trị chính tâm hồn mình. Chuẩn bị cho bản thân một tâm thế bình an, một trái tim giàu lòng trắc ẩn, một tư duy rộng mở và một đôi tay sẵn sàng nâng đỡ. Bởi vì chúng ta hiểu rằng: Người thầy, người quản lý chính là "môi trường sống động" nhất mà những đứa trẻ và các đồng nghiệp tiếp xúc mỗi ngày.

Khi người lớn được chuẩn bị, hạt giống của sự tử tế, tự do và tôn trọng mới thực sự có không gian để cất cánh.

Khóa học kết thúc, nhưng hành trình chuyển hóa giờ mới thực sự bắt đầu. Xin gửi lời tri ân đến những người thuyền trưởng đã kiên cường, những tâm hồn đã dũng cảm mở lòng để học, để thay đổi và để yêu thương trọn vẹn hơn.

Hãy mang theo ngọn lửa này trở về với ngôi trường của mình. Trở thành người lớn được chuẩn bị chuyển hóa mỗi ngày với sự nhẹ nhàng, kiên định và đầy tình yêu thương, để mỗi ngày bước vào lớp học, chúng ta lại được cùng trẻ kiến tạo nên một thế giới tốt đẹp hơn.

Cảm ơn vì đã cùng nhau đi qua một đoạn đường thật đẹp! Xin chúc mừng tất cả học viên khóa MSL !

CÓ NHỮNG HÀNH TRÌNH KHÉP LẠI ĐỂ MỞ RA NHỮNG KHỞI ĐẦU LỚN HƠNCó những buổi bế giảng không chỉ khép lại một khóa học, mà c...
24/07/2026

CÓ NHỮNG HÀNH TRÌNH KHÉP LẠI ĐỂ MỞ RA NHỮNG KHỞI ĐẦU LỚN HƠN

Có những buổi bế giảng không chỉ khép lại một khóa học, mà còn mở ra một hành trình mới – hành trình của sự thay đổi, của bản lĩnh và của khát vọng vươn lên.

Khóa học Montessori School Leadership (MSL) đã chính thức khép lại, nhưng những giá trị mà mỗi học viên mang theo sẽ còn tiếp tục được viết nên trong công việc, trong những quyết định mỗi ngày và trong cách mỗi người truyền cảm hứng đến đội ngũ của mình.

Điều quý giá nhất sau mỗi khóa học không phải là tấm chứng nhận trên tay, mà là:
✨ Một tư duy mới được hình thành.
✨ Một góc nhìn mới được mở ra.
✨ Một phiên bản tốt hơn của chính mình được đánh thức.

Xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các giảng viên, các đơn vị đồng hành và toàn thể các anh chị học viên đã cùng nhau tạo nên một khóa học MSL đầy ý nghĩa.

Chúc các học viên sẽ tiếp tục giữ vững ngọn lửa học tập, không ngừng đổi mới và tự tin chinh phục những mục tiêu mới. Mong rằng những giá trị từ MSL sẽ tiếp tục được lan tỏa, không chỉ trong công việc mà còn trong cách mỗi người truyền cảm hứng và tạo nên những ảnh hưởng tích cực cho tập thể.

Khóa học đã khép lại. Hành trình phát triển vẫn đang tiếp tục. Và những điều tuyệt
vời nhất có lẽ vẫn còn ở phía trước. ✨

Trong triết lý giáo dục Montessori, lớp học không vận hành xung quanh bục giảng, và người giáo viên cũng không phải là t...
24/07/2026

Trong triết lý giáo dục Montessori, lớp học không vận hành xung quanh bục giảng, và người giáo viên cũng không phải là trung tâm của mọi ánh nhìn. Để bước vào không gian này và trở thành một người đồng hành thực thụ của trẻ, người giáo viên phải trải qua một hành trình chuyển hóa nội tâm sâu sắc. Đó không chỉ là việc học thuộc lòng tính năng của các giáo cụ, mà là một cuộc cách mạng về tư duy và cái tôi của chính mình.

Sự chuyển hóa của một người giáo viên Montessori đòi hỏi những phẩm chất cốt lõi:

1. Hạ cái tôi xuống để trở thành "Người quan sát tinh tế"
Thách thức lớn nhất của một người giáo viên truyền thống khi chuyển sang Montessori là học cách im lặng và lùi lại. Tâm lý thông thường của người lớn là muốn giảng giải, muốn can thiệp ngay lập tức khi thấy trẻ loay hoay.

Sự chuyển hóa đòi hỏi giáo viên phải từ bỏ vị thế của một "người bề trên ban phát kiến thức" để trở thành một người quan sát cẩn trọng và khoa học. Giáo viên cần ngồi quan sát ở tầm mắt của trẻ để hiểu: Đứa trẻ này đang cần phát triển kỹ năng gì? Con có đang gặp chướng ngại vật nào không? Nhờ sự thấu hiểu qua quan sát, giáo viên mới biết lúc nào cần tiến lại gần để hỗ trợ và lúc nào cần lùi lại để bảo vệ sự tập trung thiêng liêng của con.

2. Sự kiên nhẫn tối thượng để loại bỏ các rào cản
Trong môi trường Montessori, sự tự lập của trẻ được sinh ra khi con được tự xoay xở và tự sửa sai. Vì vậy, người giáo viên phải rèn luyện một sự kiên nhẫn lớn lao để:

Không làm hộ những việc trẻ có thể tự làm, dù trẻ làm rất chậm (như tự đi giày, tự lau bàn, tự cất khay).

Không sửa sai thô bạo khi trẻ xếp lệch hay làm đổ, mà để hệ quả tự nhiên hoặc tính năng tự kiểm soát lỗi của giáo cụ giúp trẻ tự nhận ra hành vi của mình.

Sứ mệnh lớn nhất của người hướng dẫn là chuyển từ "dạy học" sang "kiến tạo và dọn dẹp chướng ngại vật". Một người giáo viên chuyển hóa thành công là người biết cách chuẩn bị môi trường tỉ mỉ, ngăn nắp, đầy thẩm mỹ và trật tự để kích thích lực đẩy nội tại của trẻ.

3. Niềm tin tuyệt đối vào "Tâm trí thấm hút" của trẻ
Nếu không có niềm tin, người giáo viên sẽ rất dễ mất kiên nhẫn và quay lại lối mòn trừng phạt hay áp đặt. Sự chuyển hóa đòi hỏi người giáo viên phải thấm nhuần tư tưởng của Tiến sĩ Maria Montessori: Trẻ em sở hữu một động lực nội tại mạnh mẽ để tự hoàn thiện bản thân. Khi giáo viên đặt trọn niềm tin rằng đứa trẻ – nếu được đặt trong những điều kiện phù hợp của một môi trường được chuẩn bị tốt – sẽ tự bộc lộ niềm đam mê học hỏi, họ sẽ tự khắc biết cách tôn trọng nhịp độ phát triển riêng biệt của từng con.

4. Từ bỏ hình phạt để nuôi dưỡng kỷ luật nội tại
Hình phạt hay những lời răn đe có thể tạo ra một đứa trẻ biết nghe lời ngay lập tức, nhưng nó lại bóp nghẹt sự phát triển tự nhiên và lòng tự trọng của con. Người giáo viên Montessori phải chuyển hóa cách tiếp cận kỷ luật: thay vì dùng áp lực từ bên ngoài, họ kiên trì thiết lập những ranh giới rõ ràng dựa trên sự tôn trọng. Họ thấu hiểu rằng kỷ luật đích thực là kỷ luật tự giác, được lớn lên từ bên trong thông qua quá trình trẻ say sưa làm việc và chịu trách nhiệm với hành động của mình.

Trở thành một giáo viên Montessori không phải là đạt được một chứng chỉ, mà là một tiến trình tu dưỡng tâm tính liên tục. Đúng như Tiến sĩ Maria Montessori từng nói, người giáo viên phải được chuẩn bị về mặt tâm thức/ tinh thần trước khi được chuẩn bị về mặt chuyên môn. Sự thành công của một người hướng dẫn Montessori không đo bằng việc họ đã dạy được bao nhiêu chữ, mà đo bằng việc họ đã "biến mất" khéo léo như thế nào để nhường không gian cho sự trưởng thành tự chủ và tự lập của trẻ.

Nói sao cho trẻ lắng nghe – Nghệ thuật giao tiếp tôn trọng theo nguyên lý MontessoriNhiều cha mẹ và thầy cô thường rơi v...
22/07/2026

Nói sao cho trẻ lắng nghe – Nghệ thuật giao tiếp tôn trọng theo nguyên lý Montessori

Nhiều cha mẹ và thầy cô thường rơi vào cái bẫy của việc lặp đi lặp lại những lời thúc giục, mệnh lệnh hay thậm chí là quát tháo khi muốn trẻ làm một việc gì đó. Nhưng trong thế giới Montessori, sự lắng nghe và "nghe lời" của đứa trẻ không đến từ áp lực hay nỗi sợ hãi hình phạt. Nó bắt đầu từ một sợi dây liên kết vô hình nhưng mạnh mẽ: Sự tôn trọng tuyệt đối dành cho năng lực tự thân của con.

Để trẻ thực sự lắng nghe và hợp tác, cách chúng ta giao tiếp cần dựa trên những nguyên tắc cốt lõi sau:

1. Thay thế mệnh lệnh bằng sự kiến tạo ranh giới và trao quyền
Trẻ em luôn có một lực đẩy nội tại mãnh liệt để khẳng định sự tự chủ. Khi nghe những câu lệnh khô khan như: "Đi cất đồ chơi ngay!" hay "Đến giờ đi ngủ rồi, lên giường!", phản xạ tự nhiên của trẻ là phòng thủ hoặc từ chối để bảo vệ quyền tự do của mình.

Thay vì ra lệnh, hãy trao cho trẻ quyền tự do trong khuôn khổ:

Thay vì: "Con đi giày vào đi!"

Hãy nói: "Đến lúc chúng ta ra ngoài rồi. Con muốn tự đi đôi giày màu xanh hay đôi màu đỏ?"

Cách nói này vừa giúp thiết lập kỳ vọng và ranh giới rõ ràng (phải đi giày để ra ngoài), vừa trao cho trẻ quyền tự quyết. Trẻ cảm thấy mình được tôn trọng, và sự hợp tác sẽ diễn ra một cách tự nhiên mà không cần lời thúc giục.

2. Giao tiếp bằng cái nhìn ngang tầm và ngôn từ trật tự
Một trong những rào cản lớn nhất khiến trẻ "bỏ ngoài tai" lời người lớn là khoảng cách vật lý. Khi chúng ta đứng từ trên cao hoặc gọi vọng từ phòng này sang phòng khác, lời nói chỉ là những âm thanh nhiễu nền.

Trong môi trường Montessori, mọi thứ đều được thiết kế vừa vặn với tầm vóc của trẻ để mang lại sự an toàn và định hướng. Giao tiếp cũng vậy:

Hạ mình xuống: Ngồi xổm hoặc quỳ xuống để mắt bạn ngang tầm với mắt trẻ.

Chạm nhẹ nhàng: Đặt tay lên vai con để thu hút sự chú ý trước khi nói.

Ngắn gọn và rõ ràng: Tâm trí trẻ cần sự trật tự để xử lý thông tin. Hãy đưa ra những lời hướng dẫn cụ thể, từng bước một, thay vì một tràng dài những lời cằn nhằn.

3. Tôn trọng "Công việc" và bảo vệ sự tập trung của con
Đôi khi, trẻ không nghe lời đơn giản là vì con đang bận... trưởng thành. Những hoạt động mà người lớn nhìn vào và gọi là "chơi" thực chất là những "công việc" nghiêm túc giúp trẻ xây dựng tư duy và hoàn thiện não bộ. Khi trẻ đang say sưa tập trung xếp một khối gỗ hay luồn một sợi dây, việc người lớn đột ngột cắt ngang để bắt con làm việc khác là một sự can thiệp thô bạo.

Nếu cần trẻ chuyển đổi hoạt động, hãy thông báo trước và tôn trọng tiến trình của con:

"Mẹ thấy con đang rất tập trung xếp tòa tháp. Còn 5 phút nữa là đến giờ ăn cơm, con hãy hoàn thành nốt khối gỗ này rồi chúng ta cùng dọn khay nhé."

Cách nói này bảo vệ sự tập trung sâu sắc của trẻ, đồng thời dạy trẻ cách chịu trách nhiệm với công việc của mình.

4. Để hệ quả tự nhiên thay thế cho hình phạt
Kỷ luật đích thực không đến từ sự trừng phạt hay đe dọa; nó lớn lên từ nhận thức bên trong của đứa trẻ. Khi trẻ làm sai hoặc không hợp tác, thay vì dùng hình phạt làm tổn thương lòng tự trọng, hãy dùng ngôn từ hướng trẻ đến hệ quả tự nhiên và cách giải quyết:

Thay vì: "Con đổ nước ra sàn rồi! Đi phạt đứng vào góc cho mẹ!"

Hãy bình thản nói: "Nước bị đổ ra sàn rồi, sàn nhà sẽ bị trơn đấy. Con lấy chiếc khăn ở kệ thấp kia để lau khô nhé."

Lời nói lúc này không mang tính phán xét, mà là một lời mời gọi trẻ tham gia vào việc sửa sai, giúp con tự lập và học cách kiểm soát hành vi của mình.

Muốn trẻ lắng nghe, trước hết người lớn phải học cách lắng nghe và làm một người quan sát tinh tế. Khi chúng ta ngưng dùng quyền lực để ép buộc, lùi lại một bước để thấu hiểu nhu cầu phát triển nội tại của con, lời nói của chúng ta sẽ mang một sức mạnh hoàn toàn khác – sức mạnh của sự kết nối, tin tưởng và tôn trọng trọn vẹn tiến trình trưởng thành tự nhiên của một đứa trẻ.

🕊️ CỘNG ĐỒNG NHÂN ÁI - NỀN TẢNG CỦA GIÁO DỤC VÌ HÒA BÌNHNgày hôm qua, Viện trưởng TS. Trần Thị Thương Hiền cùng các chuy...
21/07/2026

🕊️ CỘNG ĐỒNG NHÂN ÁI - NỀN TẢNG CỦA GIÁO DỤC VÌ HÒA BÌNH

Ngày hôm qua, Viện trưởng TS. Trần Thị Thương Hiền cùng các chuyên gia AMI và quý thầy cô đến từ các trường: Trường MN Shining Star, Trường MN Song ngữ Vườn Yêu Thương Montessori, Trường MN Họa Mi Long Thành, Trường MN NORA đã có chuyến thăm Trung tâm Chăm sóc Người khuyết tật Hà Nội, gửi gắm những món quà thiết thực và những lời động viên chân thành đến các em nhỏ và những người đang được chăm sóc tại trung tâm.

Đối với Montessori, giá trị của một cộng đồng không được đo bằng những gì mỗi người sở hữu, mà bằng cách chúng ta quan tâm đến nhau. Một ánh mắt lắng nghe, một cái nắm tay động viên hay sự hiện diện chân thành đôi khi mang đến nguồn động viên lớn hơn bất kỳ món quà vật chất nào.

Chúng tôi tin rằng, khi những người làm giáo dục cùng chung tay lan tỏa tinh thần nhân ái, những hạt giống của sự đồng cảm, trách nhiệm và lòng biết ơn sẽ tiếp tục được gieo trồng trong cộng đồng. Và chính từ những hành động giản dị ấy, một xã hội bao dung, gắn kết và bền vững sẽ được hình thành.

Xin gửi lời tri ân tới các chuyên gia AMI, quý thầy cô đã cùng lan tỏa những giá trị tốt đẹp. Mong rằng mỗi chuyến đi, mỗi hành động sẻ chia hôm nay sẽ tiếp tục góp phần nuôi dưỡng một cộng đồng biết yêu thương, biết đồng cảm và cùng nhau kiến tạo một thế giới hòa bình – đúng như tinh thần mà Bà Maria Montessori luôn gửi gắm. 💚

📷 Hình ảnh: Quỹ Từ thiện Bàn Tay Nhỏ.

Kỷ luật không đến từ hình phạt – mà ĐƯỢC lớn lên từ bên trongTrong quan niệm giáo dục truyền thống, nhắc đến "kỷ luật", ...
21/07/2026

Kỷ luật không đến từ hình phạt – mà ĐƯỢC lớn lên từ bên trong

Trong quan niệm giáo dục truyền thống, nhắc đến "kỷ luật", người ta thường nghĩ ngay đến các quy tắc nghiêm khắc, những lời răn đe hay các hình phạt. Người lớn tin rằng hình phạt có thể đưa một đứa trẻ vào khuôn khổ. Nhưng trong triết lý của Tiến sĩ Maria Montessori – đặc biệt được đúc kết qua cuốn sách kinh điển The Absorbent Mind (Trí tuệ thẩm thấu) – bản chất của kỷ luật đích thực lại mang một ý nghĩa hoàn toàn khác: Kỷ luật không được dạy bằng hình phạt; mà tự lớn lên từ bên trong.

Sự phục tùng có được từ nỗi sợ hãi hình phạt chỉ là một lớp vỏ bọc tạm thời. Khi không có sự giám sát của người lớn, lớp vỏ đó sẽ dễ dàng vỡ vụn. Kỷ luật thực sự trong Montessori là kỷ luật tự giác/ kỷ luật nội tại (Inner Discipline) – năng lực mà đứa trẻ tự điều chỉnh hành vi của mình dựa trên sự hiểu biết, lòng tôn trọng và ý thức trách nhiệm với bản thân cũng như cộng đồng xung quanh.

Vậy làm thế nào để kỷ luật nội tại ấy tự nảy mầm trong một đứa trẻ?

Kỷ luật nội tại bắt đầu từ một môi trường được chuẩn bị kỹ lưỡng và quyền tự do trong khuôn khổ. Khi trẻ bước vào lớp học, nhìn thấy sự trật tự của giáo cụ, con được tự do lựa chọn công việc mình yêu thích và say sưa tập trung vào đó. Chính trong quá trình tập trung cao độ để hoàn thành một nhiệm vụ – từ việc xếp các khối gỗ đến dọn dẹp chiếc khay – ý chí của trẻ được rèn luyện. Trẻ học cách kiên nhẫn vượt qua thử thách, học cách tự sửa sai và tự kiểm soát hành vi của mình để bảo vệ thành quả công việc.

Vai trò của người lớn lúc này không phải là một "vị trọng tài" luôn chực chờ để phán xét hay đưa ra hình phạt. Người giáo viên hay cha mẹ là người thiết lập những lăng kính ranh giới rõ ràng, bảo vệ sự tập trung của trẻ và lặng lẽ đồng hành. Khi trẻ làm sai hoặc vi phạm nguyên tắc lớp học, thay vì trừng phạt làm tổn thương lòng tự trọng, người lớn sẽ hướng dẫn trẻ đối diện với hệ quả tự nhiên của hành động đó và cùng con tìm cách khắc phục.

Hình phạt có thể tạo ra một đứa trẻ biết nghe lời ngay lập tức, nhưng sự thấu hiểu và tự do trong một môi trường tôn trọng mới tạo ra một con người tự chủ, có kỷ luật bền vững suốt đời. Hãy ngưng trừng phạt và bắt đầu nuôi dưỡng, bởi vì kỷ luật là một hạt giống nội tại, chỉ có thể tự nở hoa khi được chăm sóc trong niềm tin và sự tôn trọng.

Address

Ngọc Trai 22 Vinhomes Oceanpak, Gia Lâm
Hanoi

Opening Hours

Monday 07:30 - 17:30
Tuesday 07:30 - 17:30
Wednesday 07:30 - 17:30
Thursday 07:30 - 17:30
Friday 07:30 - 17:30
Saturday 07:30 - 11:00

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Viện Nghiên cứu và Phát triển Giáo dục Montessori Việt Nam posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share