27/01/2022
Những đặc trưng trong văn hóa ẩm thực Nhật Bản khiến cho bạn thích thú.
Văn hóa Nhật Bản đề cao những sự kĩ càng, chu đáo và chỉnh chu, nền văn hóa ẩm thực của xứ sở hoa anh đào cũng thế. Ẩm thực là một phần quan trọng tạo nên văn hóa Nhật và con người Nhật. Ở đây không đơn thuần đó là món ăn mà nó còn là sự kết tinh của một nền văn hóa trải qua hàng nghìn năm xây dựng. Những sự độc đáo khiến cho các thực khách nước ngoài tò mò và muốn tìm hiểu về nền văn hóa này bất kể là có đặt chân đến xứ Phù Tang hay không. Và sau đây là những nét đặc trưng trong văn hóa ẩm thực Nhật Bản sẽ khiến bạn thích thú.
1. Là sự giao thoa của nhiều nền văn hóa
Tuy là một nền văn hóa lâu đời và có nhiều nét đặc trưng hấp dẫn nhưng không phũ nhận việc Nhật Bản tiếp thu rất nhiều những ưu điểm của các nền văn hóa trên khắp thế giới và biến tấu theo cách của người dân đất nước này. Những bữa ăn của người Nhật dần xuất hiện thêm sự pha trộn của nhiều món Tây, món Trung, bằng cách kết hợp hài hòa đã khiến cho bữa ăn của người Nhật thêm sự thú vị. Điều này cũng lí giải cho chúng ta việc tại sao lại thấy sự xuất hiện của xúc xích, bánh mì trên bàn ăn của người Nhật hay thói quen uống cafe vào buổi sáng, thức uống đậm chất Tây.
2. Quy tắc "tam ngũ" tạo nên triết lí ẩm thực
Hầu hết trên các bàn ăn nói chung và các món ăn nói riêng ở Nhật Bản thì triết lí chung đều áp dụng đó là tam ngũ:
- Ngũ vị: ngot, chua, cay, đắng, mặn
- Ngũ sắc: trắng, vàng, đỏ, xanh, đen
- Ngũ pháp: sống, ninh, nướng, chiên, hấp
Điểm đặc biệt là trong các món ăn của người Nhật đa phần ít sử dụng đến gia vị mà sẽ tận dụng các vị có sẵn trong nguyên liệu để tạo nên sự hài hòa cho món ăn. Sử dụng các nghệ thuật chế biến để khai thác tối đa các vị này và kết hợp hài hòa tạo thành món ăn hấp dẫn.
3. Ý nghĩa văn hóa của các món ăn
Không đơn thuần là món ăn với những hương vị đem lại sự hấp dẫn cho người ăn mà những món ăn của người Nhật Bản luôn mang trong mình những ý nghĩa cực kì sâu sắc mà người chế biến muốn gửi đến.
- Món đậu phụ: chúc sức khỏe
- Món trứng cá tuyết: chúc gia đình đông vui
- Món sushi cá tráp biển: chúc sung túc, hạnh phúc
- Món tempura: chúc trường thọ
- Món tôm: tượng trưng cho sự trường thọ, lưng càng cong thì càng tốt cho trường thọ
- Rượu sake: trừ tà khí, tăng cường sức khỏe
4. Các món ăn chứa ít calo nhưng đầy đủ dinh dưỡng
Trong ẩm thực Nhật Bản, các bữa ăn không thể thiếu đậu nành, hải sản biển và rau củ,.. đây đều là các món chứa ít calo nhưng cực kì nhiều dinh dưỡng và tốt cho sức khỏe. Người Nhật đặt ra một chế độ dinh dưỡng tiêu chuẩn là "ichi ju san sai", tiêu chuẩn này gọi là "1 súp, 3 món, ăn với cơm" được một vĩ sĩ thời Muromochi thiết lập ra.
5. Thứ tự một bữa ăn phục vụ khách Nhật
Không chỉ đơn giản là dọn ra bàn và thưởng thức mà bữa ăn của người dân xứ sở Phù Tang còn phải theo một thứ tự, nguyên tắc rõ ràng.
- Món khai vị sashimi với mực, tôm, cá hồi, cá ngừ... đặt thái lát và sắp xếp một cách tinh tế trên khay gỗ
- Món súp miso
- Món chiên hoặc nướng
- Hải sản là sushi ăn kèm với rau dưa
- Một bát cơm gohan
6. Văn hóa trên bàn ăn
Không chỉ tinh tế và khắt khe trong cách chế biến mà người Nhật còn cực kì nguyên tắc trên bàn ăn. Và văn hóa trên bàn ăn luôn là đề tài thu hút rất nhiều sự quan tâm từ nhiều bạn bè thế giới về đất nước Đông Á này.
- Trước khi cầm đũa, họ sẽ dùng thành ngữ "Itadakimasu" để mời người khác hay cũng là xin phép dành cho bản thân cầm đũa
- Sau khi ăn họ sẽ dùng thành ngữ "Gochiso sama desh*ta" có nghĩa là cảm ơn có thể vì bữa ăn ngon, cũng có thể vì sự đối đãi dành cho họ.
- Khi rót rượu sake thì sẽ rót cho người khác trước đến khi cạn chai mới đến mình
- Bát, đĩa của người Nhật sẽ được ưa tiên lựa chọn loại có nhiều màu sắc, hoa văn, được làm từ gốm sứ, sơn mài. Và mỗi khi thay đổi mùa thì việc lựa chọn bát đũa cũng sẽ khác
7. Trà đạo là một hình thức nghệ thuật cao nhất
Trà đạo tiêu biểu nhất là trà xanh chính là sự kết tinh của văn hóa ẩm thực Nhật Bản. Nó đại diện cho sự thanh tao, nhã nhặn và đầy khí chất của đất nước hoa anh đào. Cùng với thư pháp thì trà đạo là hình thức nghệ thuật cao nhất ở đây.
8. Sushi là món ăn truyền thống được ăn theo mùa
Nhật Bản là đất nước có 4 mùa khá rõ ràng và mỗi mùa thì người dân Nhật Bản lại chế biến món sushi phù hợp từng mùa.
- Mùa xuân (dấu hiệu hoa anh đào nở): người Nhật thường chế biến 5 món sushi hải sản đặc trưng: hama-guri (làm từ trai biển vỏ cứng), sayori (làm từ cá biển), tori-gai(làm từ sò trứng Nhật), miru-gai(làm từ tôm, cua, trai, sò, vẹm), kisu làm từ cá biển đen.
- Mùa hạ (dấu hiệu của lá phong tươi): Vào mùa này người Nhật thường ăn 4 món sushi hải sản gồm: awabi (làm từ bào ngư), uzuki (làm từ cá vượt biển), anago (làm từ cá chình biển), aji (làm từ cá ngừ Nhật)
- Mùa thu (dấu hiệu của lá phong đỏ): Mùa này sẽ có 3 món sushi đặc trưng: kampachi (làm từ cá kampachi), kohada (làm từ cá trích), saba (làm từ cá thu)
- Mùa đông (dấu hiệu của tuyết): mùa này thì 4 món sushi hải sản của người Nhật là: ika (làm từ cá nục), aka-gai (làm từ trai biển), hirame (làm từ cá bơn), tako (làm từ bạch tuột)
Đó là các món đặc trưng theo mùa, còn ngoài ra vẫn có những món sushi sẽ được dùng quanh năm
9. Các món ăn truyền thống nổi tiếng của Nhật Bản
Không chỉ biết đến mỗi sushi mà Nhật Bản còn là cái nôi của rất nhiều món ăn hấp dẫn đang được lan rộng khắp thế giới như sashimi (từ cá), lẩu shabu-shabu (từ thịt bò mềm), sukiyaki (từ thịt bò), mì udon, mì ramen, mì soba, tempura (từ tôm cá), tonkatsu (thịt heo chiên giòn), yakitori (từ thịt gà),...
Mỗi món ăn của ẩm thực Nhật Bản sẽ mang mỗi màu sắc, hương vị riêng nhưng chung điểm là để tạo ra nó người chế biến đã gửi vào từng món ăn sự tinh xảo, nghệ thuật và tinh túy để biến những món ăn ngoài việc chỉ là hương vị thì còn là sự tự hào của nền văn hóa ẩm thực Nhật Bản.
