15/07/2026
KỸ THUẬT NUÔI ONG DÚ | hướng dẫn chi tiết các bước đặt và chăm sóc tổ ong dú ngay sau khi nhận đàn:
1. Xử lý ban đầu khi mới nhận
Để ong nghỉ ngơi: Ngay khi nhận thùng ong, hãy đặt thùng ở nơi râm mát, yên tĩnh trong khoảng 2 đến 3 tiếng. Quá trình vận chuyển thường làm ong bị sốc nhiệt và hoảng loạn, việc để yên giúp chúng bình tĩnh lại.
Không mở nắp thùng: Tuyệt đối không mở nắp trên của thùng ong ra xem ngay lúc này. Việc mở nắp sẽ làm xáo trộn nhiệt độ, mùi hương trong tổ và có thể khiến ong ùa ra bay mất.
Chưa mở cửa tổ: Vẫn giữ nguyên băng keo hoặc nút bịt cửa tổ (lỗ cho ong bay ra vào) trong lúc cho ong nghỉ ngơi.
2. Tiêu chí chọn vị trí đặt tổ
Ánh sáng và nhiệt độ: Chọn nơi luôn thoáng mát, có bóng râm (như dưới tán cây, hiên nhà, ban công). Tuyệt đối tránh ánh nắng trực tiếp chiếu vào thùng, đặc biệt là nắng gắt buổi trưa và chiều. Nhiệt độ quá cao sẽ làm chảy sáp cấu trúc tổ và làm chết ong non bên trong.
Hướng cửa tổ: Nên đặt lỗ cửa tổ quay về hướng Đông hoặc Đông Nam để đón ánh nắng ban mai nhẹ nhàng, giúp ong ấm áp và kích thích chúng đi làm sớm. Tránh hướng gió lùa mạnh hoặc nơi mưa tạt thẳng vào cửa.
Độ cao: Đặt thùng trên giá đỡ hoặc treo chắc chắn cách mặt đất tối thiểu 50cm đến 80cm. Điều này giúp tổ tránh ẩm thấp và hạn chế các loài ăn ong như cóc, nhái, gà, thằn lằn.
Môi trường xung quanh: Đảm bảo khu vực nuôi không bị phun thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ hay hóa chất độc hại thường xuyên.
3. Phòng chống thiên địch (Đặc biệt quan trọng)
Chống kiến: Kiến là kẻ thù nguy hiểm nhất của đàn ong dú khi chúng chưa kịp ổn định. Bạn bắt buộc phải bôi mỡ bò (mỡ bôi trơn máy móc) thành một vòng tròn dày quanh các chân giá đỡ, hoặc kê chân giá vào các chén nước/dầu nhớt để chặn đường kiến bò lên thùng.
Che chắn mưa: Nếu vị trí đặt ở ngoài trời hoặc dưới bóng cây, bạn nên lợp thêm một tấm tôn, ngói hoặc bạt nhỏ phía trên nắp thùng để chống dột và giảm nhiệt.
4. Tiến hành mở cửa tổ
Thời điểm vàng: Chỉ nên bóc băng keo (hoặc rút nút bít) ở lỗ cửa tổ sau khi thùng đã lên vị trí cố định vào lúc chiều mát hoặc chập tối (khoảng 5h - 6h chiều). Lúc này, ong chỉ bay ra quanh quẩn rồi chui vào ngủ. Sáng hôm sau, chúng sẽ từ từ bay ra theo hình xoắn ốc để định hướng và ghi nhớ vị trí nhà mới một cách an toàn.
Không mở ban ngày: Nếu bạn mở cửa tổ vào buổi sáng hoặc trưa, đàn ong đang bị "nhốt" lâu sẽ hoảng loạn bay ùa ra ngoài tán loạn. Do chưa kịp ghi nhớ vị trí, chúng sẽ bị thất lạc và chết ở bên ngoài.
5. Theo dõi sau khi đặt
Quan sát hoạt động: Trong 3 đến 5 ngày đầu, bạn chỉ nên đứng quan sát từ bên ngoài. Nếu thấy ong thợ bay ra vào tấp nập ở cửa tổ, mang theo những hạt phấn hoa (viên màu vàng, cam, trắng ở hai chân sau) về tổ, chứng tỏ đàn ong đã bắt nhịp tốt với môi trường mới.
Hạn chế mở thùng xem: Cố gắng không mở nắp thùng để xem bên trong trong ít nhất 1-2 tuần đầu tiên. Việc mở nắp liên tục làm thất thoát nhiệt, mất mùi đặc trưng của đàn và tạo cơ hội cho ruồi lính ruồi giấm xâm nhập đẻ trứng làm hỏng tổ.
