29/06/2026
Hiện nay, các nhà thực vật học đã xác định có hơn 130 loài (species) cà phê thuộc chi Coffea. Tuy nhiên, chỉ có 4 loài được trồng với quy mô thương mại, trong đó Arabica và Robusta chiếm khoảng 99% sản lượng cà phê toàn cầu.
1. Coffea arabica (Arabica)
Đây là giống cà phê được đánh giá cao nhất về chất lượng và chiếm khoảng 60–70% sản lượng thế giới.
Đặc điểm
Trồng ở độ cao từ 800–2.200 m.
Ưa khí hậu mát mẻ (15–24°C).
Hàm lượng caffeine khoảng 1,0–1,5%.
Cây khá nhạy cảm với sâu bệnh.
Hương vị
Chua thanh, ngọt hậu.
Hương thơm phong phú.
Thể chất (body) từ nhẹ đến trung bình.
Hậu vị kéo dài.
Các nốt hương thường gặp
Hoa nhài, hoa cam.
Cam quýt, chanh.
Táo, đào.
Dâu, việt quất.
Mật ong.
Caramel.
Chocolate sữa.
Nơi nổi tiếng
Ethiopia
Colombia
Brazil
Costa Rica
Panama
Việt Nam: Cầu Đất.
2. Coffea canephora (Robusta)
Chiếm khoảng 30–40% sản lượng thế giới.
Đặc điểm
Trồng ở độ cao thấp (0–800 m).
Chịu nóng tốt.
Kháng sâu bệnh cao.
Hàm lượng caffeine 2,0–2,7%, gần gấp đôi Arabica.
Hương vị
Đắng rõ.
Body dày.
Crema nhiều khi pha Espresso.
Ít chua.
Các nốt hương
Chocolate đen.
Ca cao.
Hạt rang.
Gỗ.
Gia vị.
Đậu phộng rang.
Nơi nổi tiếng
Việt Nam (quốc gia xuất khẩu Robusta hàng đầu thế giới).
Indonesia
Uganda
India.
3. Coffea liberica (Liberica)
Chiếm dưới 1% sản lượng thế giới.
Đặc điểm
Cây rất cao (8–15 m).
Hạt lớn, hình dạng không cân đối.
Chịu hạn tốt.
Hương vị
Hương trái cây chín.
Hơi khói.
Hương gỗ.
Body nặng.
Hậu vị kéo dài.
Nốt hương
Mít chín.
Xoài.
Khói.
Gỗ.
Chocolate đen.
Loài này được trồng nhiều ở Malaysia, Philippines và một phần ở Indonesia.
4. Coffea excelsa (Excelsa)
Ngày nay Excelsa thường được xem là một biến thể hoặc phân nhóm của Liberica.
Đặc điểm
Chịu hạn tốt.
Sinh trưởng khỏe.
Sản lượng không nhiều.
Hương vị
Chua sáng.
Hương trái cây nhiệt đới.
Body trung bình.
Hậu vị hơi cay.
Thường được dùng để phối trộn nhằm tăng độ phức hợp cho cà phê.
Ngoài 4 loài chính còn có những loài nào?
Trong hơn 130 loài của chi Coffea, nhiều loài chỉ mọc hoang hoặc được nghiên cứu, chẳng hạn:
Coffea stenophylla: hương vị rất ngon, được đánh giá có thể sánh với Arabica nhưng chịu nhiệt tốt hơn.
Coffea racemosa: caffeine rất thấp.
Coffea eugenioides: vị rất ngọt, ít đắng; là một trong hai loài tổ tiên tạo nên Arabica.
Coffea charrieriana: gần như không chứa caffeine.
Các loài này hiện chủ yếu phục vụ nghiên cứu và chọn giống nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu.
Kết luận
Nếu xét đa dạng sinh học, thế giới có hơn 130 loài cà phê. Nhưng nếu xét về giá trị thương mại và văn hóa thưởng thức, bốn loài nổi bật là Arabica, Robusta, Liberica và Excelsa, trong đó Arabica nổi bật bởi sự tinh tế và đa tầng hương vị, còn Robusta gây ấn tượng với vị đậm, body dày và hàm lượng caffeine cao. Sự kết hợp giữa hai loài này cũng là nền tảng của rất nhiều dòng cà phê espresso và cà phê pha phin được yêu thích trên toàn thế giới.
CÔNG TY TNHH NGOVINA
ĐC: 30/94 Đỗ Nhuận, phường Sơn Kỳ, quận Tân Phú, Tp. Hồ Chí Minh
ĐT: 0961555819 (Zalo) Website: www.ngovina.com hoặc https://ngogiatrang.net
100% Hạt Cà Phê sạch thượng hạng được tuyển chọn từ Buôn Ma Thuột - Đắk LắK, nơi có chất lượng Café hàng đầu thế giới.