23/09/2025
Người muôn năm cũ
MỆ XẢO - NGƯỜI NẤU CHÁO LÒNG ĐỒNG Ý NĂM XƯA
Hẳn con dân Huế nhiều người đã từng ăn (và cũng có thể từng mê)
món cháo lòng. Và hẳn cũng còn không ít người vẫn nhớ đến người phụ nữ gắn bó với gian bếp của quán Đồng Ý để cho thực khách ngày ấy một món Huế ngon nổi tiếng, một thương hiệu lớn ở Huế: Cháo Lòng Đồng Ý. Người phụ nữ ấy là O Xảo
O Xảo làm ở quán Đồng Ý khi O mới 15 tuổi với nhiệm vụ đi mua lòng heo vào mỗi buổi sáng tinh mơ ở A-ba-toa trên đường Hàng Bè và làm sạch lòng. 20 tuổi O bắt đầu đứng bếp nấu cháo cho đến tận năm 1975. Sau 1975 O Xảo vẫn nấu ở đó một thời gian, khi chủ quán Đồng Ý dẹp tiệm đi ra nước ngoài, O lập gia đình và quẩy gánh cháo lòng bán rong để mưu sinh. Khi đôi chân không còn vững, đôi vai không còn chắc, tuổi đã cao, O Xảo tìm một góc nhỏ trong chợ Xép để được tiếp tục nấu nồi cháo lòng sở trường bán cho người ghiền.
O Xảo năm nay đã gần 80 tuổi, tóc đã bạc phơ, lưng đã còng, người gầy gò nhưng đôi mắt vẫn rất tinh tường, đôi tay vẫn thoăn thoắt, nấu nồi cháo nước trong vắt mà ngọt lịm, hạt gạo chín nở b**g mềm mại mà không nhão rền. Vì phần lớn là khách quen nên O hiểu ý của từng người để chọn miếng lòng, lát gan, miếng cật, miếng tim cho vừa ý. Một số khách đã lớn tuổi (có lẽ là người Huế xưa mê cháo lòng Đồng Ý) xách cà mèn đến mua đem về nhà ăn chứ không muốn ngồi trong chợ.
O Nga nằm trong nhóm người mua về nhà để thong thả nhâm nhi từng miếng lòng, từng hạt cháo, và húp đến hết giọt nước cháo cuối cùng ngọt lịm hương vị Huế xưa.
Bài viết và ảnh: Dnga