20/05/2026
(English belows) Hôm nay là Ngày Quốc Tế Ong, cùng Sông Cái tìm hiểu về một trong những loài thụ phấn nhỏ và đặc biệt nhất của Việt Nam nhé: Ong Ruồi.
Việt Nam là nơi trú ngụ của nhiều loài ong vô cùng đa dạng, bao gồm nhiều loài ong mật bản địa có vùng phân bố tự nhiên trải dài khắp các khu rừng và vùng núi Đông Nam Á. Trong số đó có Apis florea, hay còn được gọi là Ong Ruồi (ong mật bản địa nhỏ châu Á).
Ong Ruồi thuộc nhóm những loài ong mật nhỏ nhất thế giới. Chúng thường xây các tổ tầng đơn đặc trưng, kích thước đôi khi chỉ bằng một bàn tay. Dù đàn rất nhỏ so với ong mật nuôi thông thường, nhưng chính kích thước này lại mang đến một khả năng sinh tồn phi thường: chúng thích nghi xuất sắc với khí hậu nhiệt đới, có thể liên tục kiếm ăn và thụ phấn trong thời tiết nóng – điều mà các loài ong lớn hơn khó lòng chống chịu.
Không giống như Apis cerana (Ong mật nội địa) hay các loài ong ngoại, con người chưa bao giờ thực sự thuần hóa được Ong Ruồi. Chúng hoàn toàn là ong hoang dã, sống trong các tổ lộ thiên thường treo lơ lửng trên cành cây. Tại Việt Nam, một số cộng đồng người H’mông vẫn tiếp tục gìn giữ các phương thức truyền thống là bảo vệ và khai thác từ các đàn ong tự nhiên, thay vì nuôi quản lý trong các thùng gỗ. Do kích thước nhỏ bé, Ong Ruồi chỉ tạo ra một lượng mật rất khiêm tốn so với các loài ong mật khác. Tổ của chúng xuất hiện theo mùa, thường được tìm thấy ở các vùng trung du có độ cao khoảng 1.000 mét, nơi bìa rừng, thảm thực vật có hoa và canh tác nông nghiệp miền núi giao thoa với nhau.
Bản thân hương vị mật ong cũng thay đổi rõ rệt theo mùa, thể hiện quá trình ong bền bỉ thu hoạch mật và phấn hoa từ môi trường xung quanh. Mật thu hoạch vào mùa đông là loại thanh, dịu nhẹ nhất với sắc mật trắng nhạt; trong khi đó, hương vị đậm đà hơn sẽ tích tụ dần qua mùa xuân và đạt đến độ chín muồi vào mùa hè – thời điểm các khu rừng tràn ngập hoa nở và thảo dược quý.
Sông Cái sử dụng loại mật ong này trong dòng rượu Mẩy Amaro Bitters thông qua phương pháp hòa trộn phân đoạn. Bằng cách kết hợp các mẻ mật thu hoạch từ cả bốn mùa, chúng tôi gói trọn được toàn bộ biên độ hương vị đặc trưng của mật ong suốt một năm trời. Thành phẩm cho ra một loại rượu thuốc (Amaro) đa tầng hương: có nốt hương hoa cỏ mềm mại của mùa đông, sự tươi mát của mùa xuân, nét đậm đà của mùa thu và chiều sâu hương thơm nồng nàn của mùa hè.
Hôm nay, cùng Sông Cái nâng ly tôn vinh những loài ong bản địa của Việt Nam, cùng những con người vẫn đang tiếp tục gìn giữ và trân quý những giống ong này bạn nhé!
-----
Today is International Bee Day and we’re thinking about one of Vietnam’s smallest, most remarkable pollinators: Ong Ruồi.
Vietnam is home to an extraordinary diversity of honey bees, including several species whose natural distribution stretches across the forests and mountains of Southeast Asia. Among them is Apis florea, known locally as Ong Ruồi or Black Dwarf Asian Honey Bee.
Ong Ruồi are among the smallest honey-producing bees in the world, building distinct single-comb hives often no larger than a handspan. Their colonies are tiny compared to domesticated honey bees, but their size gives them remarkable resilience: they are exceptionally adapted to tropical heat and are able to forage and pollinate continuously in heat where larger bees struggle.
Unlike Apis cerana (European honey bees), Ong Ruồi have never truly been domesticated. They remain wild bees, living in open-air nests often suspended from branches. In Vietnam, some H’mông communities continue traditional practices of protecting and harvesting from naturally occurring colonies rather than managing box hives.
Because of their small size, Ong Ruồi produce only modest amounts of honey compared to other honey bees. Their hives are seasonal, often found in midland environments around 1,000 meters in elevation, where forest edges, flowering plants, and mountain agriculture overlap.
The honey itself changes dramatically with the seasons and is a reflection of the work the bees do gathering nectar and pollen from the surrounding environment. Winter harvests are the most delicate and mild with pale, white honey, while the intensity builds through spring and peaks in summer, when the forests are dense with flowering plants and medicinal herbs.
We use this honey in our Mẩy Amaro Bitters through a process of fractional blending where we combine harvests from all four seasons to capture the full breadth of the honey’s character across the year. The result is a bitters layered with the softer floral notes of winter, the freshness of spring, the richness of autumn, and the deep aromatic intensity of summer.
Today, we celebrate the native bees of Vietnam and the people who continue to care for them.
