13/05/2026
Hạnh phúc lớn nhất của đội ngũ trẻ tại Sabay không chỉ là nhìn thấy những viên súp tâm huyết được hoàn thiện, mà là khoảnh khắc nhận được sự đồng cảm từ những bậc tiền bối.
Vừa qua, chúng mình may mắn có cơ hội gửi sản phẩm dùng thử và nhận được một bài viết đầy chiều sâu từ một vị Giáo sư đáng kính, người dành cả đời để nghiên cứu và nâng niu những giá trị văn hóa dân tộc.
Dưới lăng kính của Thầy, món bún nước lèo Trà Vinh không còn là một món ăn dân dã thường nhật, mà đã trở thành một "bản giao hưởng của sự cộng cư" và là một "thực thể văn hóa sống động". Những lời "vàng ngọc" này không chỉ là sự công nhận cho chất lượng của Sabay, mà còn là lời nhắc nhở quý giá về trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc bảo tồn và kiến thiết những giá trị di sản bền vững.
Vì sự riêng tư, Sabay xin phép không nêu đích danh nhưng xin được trích dẫn nguyên văn những cảm nhận này để mọi người cùng thấu hiểu hơn về hồn cốt của ẩm thực quê hương.
Trân trọng cảm ơn Thầy vì đã tiếp thêm lửa cho hành trình của Sabay!
Trích nguyên văn bài viết thầy:
"Khát vọng kiến thiết bún nước lèo Trà Vinh thành di sản văn hóa ẩm thực từ xung lực giao thoa văn hóa và tâm thế bảo tồn vĩnh cửu
Trong dòng chảy miên viễn của văn hóa Nam Bộ, có những giá trị không nằm ở những công trình đồ sộ mà ẩn mình trong khói tỏa của một bát bún nồng hậu bên vệ đường giồng cát. Bún nước lèo Trà Vinh từ lâu đã vượt ra khỏi khuôn khổ của một món ăn dân dã để trở thành một thực thể văn hóa sống động, một bản giao hưởng không lời về sự cộng cư và lòng bao dung của con người vùng đất này. Nếu soi chiếu dưới lăng kính của ngành văn hóa học, ta sẽ thấy đây là một minh chứng mẫu mực cho sự tiếp biến và giao thoa bền bỉ giữa ba dòng máu Kinh, Khmer và Hoa qua hàng thế kỷ. Linh hồn của di sản này trước hết khởi đi từ tri thức bản địa sâu sắc của người Khmer với sự hiện diện của mắm bò hóc và củ ngải bún. Mắm bò hóc không chỉ là một phương thức bảo quản thực phẩm mà còn là biểu tượng của sự chắt chiu từ thiên nhiên, trong khi đó ngải bún đóng vai trò như một chất xúc tác kỳ diệu làm thanh khiết hóa những gì nồng đượm nhất. Sự tinh tế nằm ở chỗ người Kinh đã tiếp nối dòng chảy đó bằng việc đưa vào những sản vật thuần túy của hệ sinh thái sông nước như cá lóc đồng và tôm tươi, cùng với một hệ thống rau sống phong phú mang đậm tính âm dương hòa hợp. Và thật thiếu sót nếu không nhắc đến sự đóng góp của cộng đồng người Hoa với món thịt heo quay giòn tan, tạo nên một sự tương phản đầy thú vị nhưng lại vô cùng hợp lý trong tổng thể hương vị. Như cố nhà văn Sơn Nam từng chiêm nghiệm về đặc tính bao dung của con người phương Nam, ẩm thực chính là nơi con người hòa giải với thiên nhiên và mở lòng với lân bang. Bún nước lèo Trà Vinh không phải là sự vay mượn gượng ép mà là một sự hóa thân, nơi mỗi thành tố đều tự nguyện từ bỏ cái tôi riêng biệt để tạo nên một khối thống nhất hoàn mỹ. Đây chính là tiêu chí cốt lõi của một di sản văn hóa phi vật thể: tính đại diện cho cộng đồng và sự gắn kết bền chặt. Việc chúng tôi hôm nay trăn trở tìm cách kiến thiết, bảo tồn và đưa hương vị này đi xa hơn bằng những phương thức hiện đại thực chất là đang viết tiếp chương mới cho một dòng chảy di sản chưa bao giờ đứt quãng. Đó là trách nhiệm với tổ tiên và cũng là sự tự tôn về một nền văn minh lúa nước đầy tính sáng tạo.Bún nước lèo, vì thế, hoàn toàn xứng đáng đứng vào hàng ngũ những di sản ẩm thực tiêu biểu, như một chứng nhân cho tinh thần đoàn kết và trí tuệ của cha ông trên mảnh đất Trà Vinh hiền hòa mà chúng tôi đang nỗ lực gìn giữ cho mai sau."
