02/10/2023
𝗣𝗿𝗼𝘁𝗼𝗸𝗼𝗹𝗹𝗶 𝗶 𝗧𝗿𝗮𝗷𝘁𝗶𝗺𝗲𝘃𝗲 𝗱𝗵𝗲 𝘃𝗲𝗽𝗿𝗶𝗺𝗲𝘁 𝗸𝗿𝘆𝗲𝘀𝗼𝗿𝗲 𝗻𝗲 𝗳𝗮𝗺𝗶𝗹𝗷𝗲𝘁 𝗲 𝗯𝗹𝗲𝘁𝗲𝘃𝗲 𝗽𝗲𝗿 𝗞𝗼𝘀𝗼𝘃𝗲 - Shkrim per bletaret e rinj
Gjatë muajit Janar apo Shkurt duhet bere Pastrimi dhe Dezinfektimi i fundave me flake.
Ne fillim te muajit Shkurt
Kur ta gjejme ndonje dite me mot te mire +10°C iu vendoset nga nje pogaqe, pasiqe fillon pjellja dhe rritet nevoja per ushqim dhe shpesh here, nese dimri ka qene i but dhe dyshojm se bleta nuk ka ushqim mjaftueshem mund te ia vendosim pogaqet ne Janar.
- MARS
Nese verejme se bletat kan mungese ushqimi iu vendoset nga nje pogaqe me Polen 5-10% pasiqe i nxite per Pjellje.
Kah fundi i Marsit nese e verejme se kan shpenzuar shume rezerva ushqimore mund te iu vendoset invert nga 1 liter.
- Trajtimi per Varratoze
1. Ne fund te Marsit ose ne fillim te Prillit duhet te behet trajtimin per varro me shirita me Acid Oksalik.
*Pastaj gjate kulloses te gjitha bletave iu vendosi disa here hithra te njoma te grira te cilat iu vendosen permbi korniza qdo 4-5 dite. (Efekti shume i vogel).
*Gjithashtu vazhdimisht gjate kontrollave kam perdor tym te eshkes, boqave dhe halave tpishave dhe nganjehere te fletave te arres - pasiqe thuhet se varroa nuk i reziston ndryshimit te aromes.
2. Bletat e reja dhe bletet tjera qe nuk kan qene per mjalt jan trajtu per varro ne muajin Qershor apo menjehere pas roitjes qe ne muajin Maj apo Qershor (Menjhere pas roitjes mund te trajtohen me acid oksalik me sperkatje apo me acid formik disa dite pasi te stabilizohet ne kosheren e re).
3. Pasi vjelet mjalta zakonisht nga 1 Gushti deri maksimumi me 15 Gusht te gjitha bletet duhet trajtuar kunder varroas me acid Formik (behet pastrimi i bletes nga varroa dhe ruajtja e bletes se dimrit nga pickimet e rriqnit).
4. Ne Dhjetor behet trajtimi i fundit me acid oksalik me pika.
- Trajtimi per Nozematoze
* Kamomili, Menta, hudra dhe kanella ne sherbet kan ndikim kunder Nozemes si parandalues.
Nese kemi Nozeme duhet perdorur preparate kunder nozemes apo mund te perdorim edhe preparate parandaluese.
- Ne pranvere me 10-20 Mars kam bere trajtimin kunder Nozemes.
- Si dhe per preventive me 1-15 Shtator
- Ushqimi per dimerim
Inverti me huder te grimcuar dhe nje lug krip gjelle dhe me uthull iu eshte ofruar ne Gusht pas vjeljes se mjaltes. Fillimisht me i holl nraport 1:1 pastaj me i trash deri 2:1
Preferohet nga 500-750ml qdo 2 dite (rreth 300ml sherbet bleta i shpenzon per nevoja te dites).
*Nese eshte vonuar ushqimi ateher duhet te iu vendoset Invert ne fund te veres prej dates 1 deri 15 Shtator. Sepse gjate kesaj periudhe e sidomos ne Shtator sherbeti i thjeshte i lodh bletet e dimerit per ta perpunuar per te ia hequr lageshtine dhe per te i dhene vlera ushqyese ndersa invertin e perpunon me lehte.
- Gjate periudhes se dimerimt (Nentor, Dhjetor, Janar dhe Shkurt) duhet mundesuar ventilimi nga larte/ per te mos u krijuar myku dhe problemet tjera.
Pas provave disa vjeqare jam bindur se Bleta dimeron me mire pa pogaqe ne dimer.
Sipas profesor Agim Nelaj nuk ka pogaqe per sherim te Nozemes, ngaqe Pogaqja ndihmon ne zhvillimin e nozemes dhe efekti i ilaqit ne pogaqe eshte shume i ulet.
Veprime tjera:
- Barazimi i bletave
Ne fillim te muajit Gusht behet barazimi i kolonive me pjell dhe me bleta por edhe me mjalt. (Nuk preferohet nese ne park kemi semundje si Nozema, Askosferoza dhe Pestat).
- Afrimi i ushqimit per dimerim
Ne muajin Gusht apo fillim Shtatori fillimisht nje kornize ansore disa vjeqare (e erret) me Mjalt iu vendoset ne mes te pjelljes per ta mbushur me pjell si dhe pas disa diteve tpakten edhe nje kornize tjeter me mjalt i vendosim ne mes te pjelles per ta mbushur me veze. Ne kete forme veprojme per te ia bere bletes shtratin per dimerim ne mjalte dhe ne muajin Tetor apo Nentor varrsisht prej gjendjes se pjelles duhet te iu afrohen kornizat me mjalt afer pjelles qe tufa e bleteve gjate dimrit te qendroj afer mjaltes dhe te mos vdes bleta per munges te mjaltes edhe pse mund te ndodh qe te kete 10-15kg mjalt ne kornizat ansore ndersa ne dimer te ftoft nuk ka guxim me u largu prej tufes me e marr mjalten.
- Ngushtimi i bletes
Pas provave disa vjeqare jam bindur se Bleta dimeron me mire ne nje kat dhe e ngushtuar.
Ne muajin Shtator apo Tetor duhet larguar kornizat e zbrazta apo me pak mjalt dhe me e ba ngushtimin e bletes. Efekti i ngushtimit eshte ruajtja e kompaktesise dhe mos shpenzimi i bletes.
Bletat te cilat kan qene te dobta ne vjeshte, zakonisht ne pranvere ne muajin Mars kan filluar qe te rriten ne numer dhe kan kerkuar qe te zgjerohen, kjo per arsye se bletet e dimrit jan ruajtur do te thot qe nuk jan shpenzuar per ngrohje te hapesires se panevojshme, pjelljen e ka filluar me me nxitim dhe ne kete muaj kan qene prezente bletet e dimrit ne numer maksimal dhe bletet e reja ne numer maksimal.
Temperaturat e ulta nuk jan pengese per bletet prandaj nuk me duket e arsyeshme izolimi i bleteve gjate dimrit sepse krijon lageshti dhe ne kete forme mundson shfaqjen e semundjeve (askosferoza).
Prandaj une nuk e praktikoj mbulimin e kapakut me leter apo me rroba te ndryshme gjate stines se dimrit. (Arsye shtese tek une eshte afersia e lumit e cila shkakton mjegull dhe lageshti ne koshere)
*Bletaret qe afer bletoreve te tyre kan plantacione te mbjellura duhet pasur kujdes kur fermeret e bejne sperkatjen e plantacioneve duhet te i largojne bletet per disa dite ose te pakten te i mbyllin bletet per nje dite sepse nga helmimi masiv mund te vij vdekja e larvave dhe kalbja e tyre dhe nese ne park gjenden sporet e Pestes lehtesisht mund te shfaqet semundja e Pestes Amerikane.
Sipas Ervis Memes shume mostra mjalti te marrura nga veterineret tek bletaret pas analizave kane rezultuar me probleme ku kane pasur mbetje te antibiotikeve dhe substancave te tjera te cilet e nxjerrin mjaltin me probleme ose te pa konsumueshem…duhet te dini cfare beni dhe cfare blini ne farmaci.
1- Nuk ka preparat qe parandalon semundjen e Pestes nese nuk ke shenja mos i perdor keto me poshte.
2- Nuk ka antibiotik te lejuar per te mjekuar semundjet e nozemes.
3- Mos blini antibiotik per ta perdorur ne blete nga farmacite humane.
4-Kerkoni informacion per ate cfare ju jepet nga farmacisti per bletet pasi shume gjera qe permbajne antibiotik si Steptomicina apo oksitetraciklina po ju sh*ten si vitamina per blete dhe kjo gje e nxjerr mjaltin me probleme..
- Te nderuar bletar kete postim e kam bere per bletaret e rinj pasiqe shpesh here hyjn ngjynah me bleten duke i mbajt veq sa per me i pas bletet e shpesh her bahen burime te infeksioneve te bleteve per rreth tyre. Ky shkrim eshte i bazuar ne literature dhe ne pervojen time personale prandaj nuk eshte per mendjemadhesi, mund te kem gabuar prandaj komentet, kritikat dhe keshillat jan te mirepritura.
Ju uroj suksese e Zoti ju dhasht mbaresi te gjitheve inshaAllah.
